Araştırma Makalesi

Yatırımcı Davranışlarının Bireysel Yatırım Kararlarına Etkisi: Finansal Okuryazarlık ve Risk Algısının Aracılık Rolü

Sayı: 106 15 Nisan 2025
PDF İndir
TR EN

Yatırımcı Davranışlarının Bireysel Yatırım Kararlarına Etkisi: Finansal Okuryazarlık ve Risk Algısının Aracılık Rolü

Öz

Bu çalışma, bireysel yatırımcıların yatırım kararları üzerindeki davranışsal finans eğilimlerini inceleyerek, finansal okuryazarlık ve risk algısının aracı rollerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Klasik ekonomi ve finans teorileri, bireylerin rasyonel kararlar aldığını varsaymasına rağmen, yatırımcıların irrasyonel finansal davranışlar sergilediği gözlemlenmektedir. Davranışsal finans literatürü, yatırımcıların duygusal tepkiler, bilgi eksiklikleri ve risk algısı nedeniyle rasyonel olmayan kararlar verebileceğini öne sürmektedir. Çalışma kapsamında, İstanbul’da yaşayan 19 yaş ve üzeri 841 bireysel yatırımcıyla anket uygulanarak nicel bir analiz gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, kendine aşırı güven, kontrol yanılsaması, pişmanlıktan kaçınma, sürü davranışı ve kendini kontrol etme eğilimlerinin yatırım kararlarını olumlu etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca, finansal okuryazarlık ve risk algısının, davranışsal finans eğilimleri ile yatırım kararları arasındaki ilişkide aracı değişken rolü oynadığı belirlenmiştir. Bu bulguların, bireysel yatırım kararlarının daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayarak literatüre teorik ve ampirik düzeyde katkı sunması beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adil, M.- Singh, Y.- Ansari, M. S. (2022). ‘‘How financial literacy moderate the association between behaviour biases and investment decision?’’. Asian Journal of Accounting Research, 7(1), 17-30.
  2. Ahmad, M.- Shah, S. Z. A. (2020). ‘‘Overconfidence heuristic-driven bias in investment decision-making and performance: Mediating effects of risk perception and moderating effects of financial literacy’’. Journal of Economic and Administrative Sciences, 38(1), 60-90.
  3. Ahmed, Z.- Rasool, S.- Saleem, Q.- Khan, M. A.- Kanwai, S. (2022). ‘‘Mediating role of risk perception between behavioral biases and investor’s investment decisions”. Sage, 12(2), 1-18.
  4. Al-Afeef, M. A. (2017). ‘‘Capital asset pricing model, theory and practice: Evidence from USD (2009-2016)”. International Journal of business and Management, 182-192.
  5. Al-Dahan, N. H.-Hasan, M. F.-Mohsin, H. (2019). ‘‘Effect of cognitive and emotional biases on investor decisions: An analytical study of the IRAQ Stock Exchange”. International Journal of Innovation, 9(10), s. 30-47.
  6. Ali, M. H.-Bakar, A.-Tufail, M. S.-Mazhar, F. (2024). ‘‘Behavioral biases in investment: overconfidence, disposition effect, and herding behavior’’. Journal of Economics, 6(2), 555-566.
  7. Almansour, B. Y.- Elkrghli, S.- Almansour, A. Y. (2023). ‘‘Behavioral finance factors and investment decisions: A mediating role of risk perception’’. Cogent Economics & Finance, 11(2), 1-20.
  8. Alsabban, S.- Alarfaj, O. (2020). ‘‘An empirical analysis of behavioral finance in the Saudi stock market: Evidence of overconfidence behavior’’. International Journal of Economics and Financial Issues, 10(1), 73-86.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Davranışsal Finans, Hanehalkı Finansmanı ve Finansal Okuryazarlık

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Nisan 2025

Gönderilme Tarihi

27 Ocak 2025

Kabul Tarihi

24 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 106

Kaynak Göster

APA
Erbek Dertli, E. M., & Yükselen, C. (2025). Yatırımcı Davranışlarının Bireysel Yatırım Kararlarına Etkisi: Finansal Okuryazarlık ve Risk Algısının Aracılık Rolü. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 106, 139-172. https://doi.org/10.25095/mufad.1627758
AMA
1.Erbek Dertli EM, Yükselen C. Yatırımcı Davranışlarının Bireysel Yatırım Kararlarına Etkisi: Finansal Okuryazarlık ve Risk Algısının Aracılık Rolü. Muhasebe ve Finansman Dergisi. 2025;(106):139-172. doi:10.25095/mufad.1627758
Chicago
Erbek Dertli, Emine Mine, ve Cemal Yükselen. 2025. “Yatırımcı Davranışlarının Bireysel Yatırım Kararlarına Etkisi: Finansal Okuryazarlık ve Risk Algısının Aracılık Rolü”. Muhasebe ve Finansman Dergisi, sy 106: 139-72. https://doi.org/10.25095/mufad.1627758.
EndNote
Erbek Dertli EM, Yükselen C (01 Nisan 2025) Yatırımcı Davranışlarının Bireysel Yatırım Kararlarına Etkisi: Finansal Okuryazarlık ve Risk Algısının Aracılık Rolü. Muhasebe ve Finansman Dergisi 106 139–172.
IEEE
[1]E. M. Erbek Dertli ve C. Yükselen, “Yatırımcı Davranışlarının Bireysel Yatırım Kararlarına Etkisi: Finansal Okuryazarlık ve Risk Algısının Aracılık Rolü”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, sy 106, ss. 139–172, Nis. 2025, doi: 10.25095/mufad.1627758.
ISNAD
Erbek Dertli, Emine Mine - Yükselen, Cemal. “Yatırımcı Davranışlarının Bireysel Yatırım Kararlarına Etkisi: Finansal Okuryazarlık ve Risk Algısının Aracılık Rolü”. Muhasebe ve Finansman Dergisi. 106 (01 Nisan 2025): 139-172. https://doi.org/10.25095/mufad.1627758.
JAMA
1.Erbek Dertli EM, Yükselen C. Yatırımcı Davranışlarının Bireysel Yatırım Kararlarına Etkisi: Finansal Okuryazarlık ve Risk Algısının Aracılık Rolü. Muhasebe ve Finansman Dergisi. 2025;:139–172.
MLA
Erbek Dertli, Emine Mine, ve Cemal Yükselen. “Yatırımcı Davranışlarının Bireysel Yatırım Kararlarına Etkisi: Finansal Okuryazarlık ve Risk Algısının Aracılık Rolü”. Muhasebe ve Finansman Dergisi, sy 106, Nisan 2025, ss. 139-72, doi:10.25095/mufad.1627758.
Vancouver
1.Emine Mine Erbek Dertli, Cemal Yükselen. Yatırımcı Davranışlarının Bireysel Yatırım Kararlarına Etkisi: Finansal Okuryazarlık ve Risk Algısının Aracılık Rolü. Muhasebe ve Finansman Dergisi. 01 Nisan 2025;(106):139-72. doi:10.25095/mufad.1627758

Cited By