Türkiye’de Maddi Olmayan Duran Varlıkların Sınıflandırılması: Borsa İstanbul’a (BİST) İlişkin Dönemsel Bir Analiz

Öz

Bu çalışma maddi olmayan varlıkların Borsa İstanbul (BIST) Ulusal Tüm İndeksi’nde yer alan firmalar açısından gelişimini 2005-2013 yıllarını esas alarak incelemektedir. Maddi olmayan varlıklara ilişkin Türkiye’de herhangi bir sınıflandırma bulunmamaktadır. Ulusal yazındaki bu eksikliği giderebilmek amacıyla bu çalışmada Corrado vd. (2004)’ün ekonomik yetkinlik, yenilikçi varlık ve bilgisayarla işlenmiş enformasyon ve veri tabanları biçimindeki sınıflandırması kullanılarak Türkiye açısından maddi olmayan varlıkların gelişimi ele alınmıştır. Ekonomik yetkinlik; avans, anlaşmalar ve özel maliyetler gibi alt kalemleri içermekte iken yenilikçi varlık; patent ve lisanslar, filmler, araştırma ve geliştirme faaliyetlerini kapsamaktadır. Bilgisayarla işlenmiş enformasyon ise bilgisayar yazılımı, bilişim sistemleri, bilgisayar programları ve müşteri veri tabanı gibi kalemlerden oluşmaktadır. Çalışmanın sonuçlarına göre, Türkiye’de maddi olmayan varlıkların maddi olanlara göre henüz daha az bir paya sahip olduğu bununla birlikte son yıllarda artış eğilimine geçtiği gözlemlenmektedir. Maddi olmayan varlıkların kullanılan sınıflandırma kapsamında alt kalemlerindeki değişimi incelendiğinde ise yenilikçi varlıkların diğer iki gruba göre ekonomide çok daha fazla paya sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Ekonomik yetkinlik ve bilgisayarla işlenmiş enformasyon ve veritabanları toplam yatırımlar içerisinde henüz düşük bir paya sahip olsa da önümüzdeki yıllarda özellikle bilgisayarla işlenmiş enformasyon ve veritabanlarının payının artacağı öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Maddi Olmayan Varlıklar, Türkiye, BIST XUTUM

Classification of Intangible Assets in Turkey: The Case of Borsa Istanbul (BIST)

Öz

This study aims to analyze the development of intangible assets in Turkey for the period of 2005-2013 by using Borsa Istanbul (BIST) database. There has not been any study dealing with intangible assets and their role in the economic growth or firm productivity in Turkey due to the lack of data and classification in this field. In this study, we apply the classification introduced by Corrado et al. (2004) to fill this research gap in the literature. According to this, intangible assets could be decomposed into three parts namely, economic competency, innovative property, and computerized information and database. Economic competency is comprised of advances given, comptation agreements, and special costs. Computerised information and database, on the other hand, is closely related to computer software, information systems, computer programs, and customer database. Innovative property includes assets such as patents, licenses, films, and research and development activities. According to our results, the share of intangible assets in the economy is less than that of tangible assets. The evidence, however, suggests that the share of intangibles tends to increase in recent years. As far as the subcomponents of intangible assets are considered, the share of innovative property in total assets is much higher than the share of other subcomponents. The share of computerised information and database, on the other hand, is expected to increase in following years.

Anahtar Kelimeler

• Intangible assets, Turkey, BIST XUTUM