Finansal Performansın Gri İlişkisel Analiz Yöntemi İle Değerlendirilmesi: Borsa İstanbul Ulaştırma Endeksi’ndeki Şirketler Üzerine Bir Araştırma

Nazlı Ersoy

doi:10.25095/mufad.710372

Finansal Performansın Gri İlişkisel Analiz Yöntemi İle Değerlendirilmesi: Borsa İstanbul Ulaştırma Endeksi’ndeki Şirketler Üzerine Bir Araştırma

Öz

Finansal performans değerlendirmesi, yoğun rekabet ortamında varlığını devam ettirmek isteyen işletmeler için hassas ve dikkate alınması gereken önemli bir süreçtir. Bu tür bir değerlendirmede, kapsamlı ve etkin bir model geliştirmek için pek çok kriter ve alternatif ile karşı karşıya kalınmaktadır. Bu durum, Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) problemi olarak görülmektedir. Bu çalışmada, Borsa İstanbul (BIST) Ulaştırma endeksinde (XULAS) işlem gören 8 firmanın finansal performansı Gri İlişkisel Analiz (GİA) yöntemi kullanılarak ölçülmüştür. 2016-2018 döneminin temel alındığı çalışmada, on üç finansal oran çalışma kapsamına dâhil edilmiş ve ardından firmaların performans sıralama sonuçları belirlenmiştir. Çalışma sonucunda, GİA değerlerinin çok yüksek sapmalar göstermediği ve yüksek kârlılığa sahip işletmelerin üst sıralarda yer aldığı tespit edilmiştir. Ayrıca, ulaştırma sektöründe faaliyet gösteren firmaların2016-2017 yılı performans sıralamalarının genel olarak benzerlik gösterdiği belirlenirken, bu durumun 2018 yılında farklılık gösterdiği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Finansal Performans Analizi,Çok Kriterli Karar Verme,Gri İlişkisel Analiz Yöntemi

Kaynakça

AKBULUT, Ramazan - RENÇBER, Ömer Faruk (2015), “BIST’te İmalat Sektöründeki İşletmelerin Finansal Performansları Üzerine Bir Araştırma”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, (65), ss.117-136.
AKGÜÇ, Öztin (2008), Mali Tablolar Analizi, Genişletilmiş ve Gözden Geçirilmiş 13. Baskı, Avcıol Basım Yayın, İstanbul.
AKGÜN, Melek - SOY TEMÜR, Ayşe (2016), “BIST Ulaştırma Endeksine Kayıtlı Şirketlerin Finansal Performanslarının TOPSIS Yöntemi ile Değerlendirilmesi”, Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, (30), ss.173-186.
ATMACA, Metin (2012), “İMKB’de İşlem Gören Spor Şirketlerinin TOPSIS Yönetimi ile Finansal Performans Değerlendirmesi”, İktisat İşletme ve Finans, 27(320), ss.91-108.
AYDIN, Nurhan (2014), “Finansal Analiz”, Finansal Yönetim ( Editörler: Güven Sevil ve Mehmet Başar, Anadolu Üniversitesi Yayınları, Eskişehir, ss.84-113.
BALEŽENTİS, Alvydas - BALEŽENTİS, Tomas - MİSİUNAS, Algimantas (2012), “An Integrated Assessment of Lithuanian Economic Sectors Based on Financial Ratiosand Fuzzy MCDM Methods”, Technological and Economic Development of Economy, 18(1), pp.34-53.
BO, Jın - HAİDONG, Lı (2008), “Research On Financial Early Warningfor Listed Companies Basedon TOPSIS Method”, Inthe 5th International Annual Conference on WTO and Financial Engineering, January, pp. 589-595.
ÇABUK, Adem – LAZOL, İbrahim (2016), Mali Tablolar Analizi, 15. Baskı, Ekin Kitabevi, Bursa.

DENG, JuLong (1982), “Control ProblemsofGreySystems”, Systemsand Control Letters, 1(5), pp.288-294.
DUMANOĞLU, Sezai - ERGÜL, Nuray (2010), “İMKB’de İşlem Gören Teknoloji Şirketlerinin Mali Performans Ölçümü”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, (48), ss.101-111.
ERDOĞAN, H. Tuba (2016), “Ulaşım Hizmetlerinin Ekonomik Kalkınma Üzerine Etkisi”, İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), ss.187-215.
ERTUĞRUL, İrfan - KARAKAŞOĞLU, Nilsen (2009). Performance Evaluation of Turkish Cement FirmsWith Fuzzy Analytic Hierarchy Processand TOPSIS Methods”, Expert Systems with Applications, 36(1), pp.702-715.
ESBOUEİ, SaberKhalili - GHADİKOLAEİ, AbdolhamidSafaei - ANTUCHEVİCİENE, Jurgita (2014), “Using FANP andFuzzyVIKORforRankingManufacturingCompaniesBasedonTheirFinancialPerformance”, EconomicComputation&EconomicCyberneticsStudies&Research, 48(3), pp.141-162.
FARROKH, Mojtaba - HEYDARİ, Hossein - JANANİ, Hamid (2016), “Two Comparative MCDM Approaches For EvaluatingThe Financial Performance of IranianBasic Metals Companies”. Iranian Journal of Management Studies, 9(2), pp.359-382.
FENG, ChengMin - WANG, RongTsu (2000), “PerformanceEvaluationforAirlinesIncluding the Consideration of Financial Ratios”, Journal Of Air Transport Management, 6(3), pp.133-142.
GERÇEK, Haluk (2001), “Otoyolların Mali ve Ekonomik Değerlendirilmesi”. 5. Ulaştırma Kongresi, TMMOB, İstanbul, ss.89-100.
GÜMÜŞ, Umut Tolga – ÇIBIK, Erkan (2019), “BIST’de İşlem Gören Ulaştırma Sektöründeki Firmaların Finansal Performans Analizleri: MOORA ve VIKOR Uygulama”, Turan-Sam, 11(41), ss.275-284.
JAHAN, Ali - MUSTAPHA, Faizal - SAPUAN, S. M - ISMAİL, Md Yusof- BAHRAMİNASAB, Marjan (2012), “A Framework for Weighting of Criteriain Ranking Stage of Material Selection Process”, The International Journalof Advanced Manufacturing Technology, 58(1), pp.411-420.
KARĞIN, Mahmut (2010), Muhasebe Verileri Olarak Finansal Oranlar ve İstatistiksel Özellikleri, Gazi Kitabevi, Ankara.
KENDİRLİ, Selçuk - KAYA, Aslıhan (2016), “BIST-Ulaştırma Endeksinde Yer Alan Firmaların Mali Performanslarının Ölçülmesi ve TOPSIS Yönteminin Uygulanması”, Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(1), ss.34-63.
KUO, Yiyo - YANG, Taho - HUANG, GuanWei (2008), “TheUseofGreyRelationalAnalysisinSolvingMultipleAttributeDecisionMakingProblems”, Computers&IndustrialEngineering, 55(1), pp.80–93.
MEYDAN, Cebrail - YILDIRIM, Bahadır Fatih - SENGER, Ötüken (2016), “BIST’te İşlem Gören Gıda İşletmelerinin Finansal Performanslarının Gri İlişkisel Analiz Yöntemi Kullanılarak Değerlendirilmesi”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, (69), ss.147-165.
MOGHİMİ, Rohollah - ANVARİ, Alireza (2014), “An İntegratedFuzzyMCDMApproachandAnalysistoEvaluatetheFinancialPerformanceof IranianCementCompanies”, The International Journalof Advanced ManufacturingTechnology, 71(1-4), pp.685-698.
ÖMÜRBEK, Vesile - KINAY, Bülent (2013), “Havayolu Taşımacılığı Sektöründe TOPSIS Yöntemiyle Finansal Performans Değerlendirmesi”. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(3), ss.343-363.
ÖZDAĞOĞLU, Aşkın - GÜMÜŞ, Yusuf - ÖZDAĞOĞLU, Güzin - GÜMÜŞ, Gülüzar Kurt (2017), “Evaluating Financial PerformancewithGreyRelationalAnalysis: An Application of ManufacturingCompaniesListedon Borsa İstanbul”, Journal Of Accounting & Finance, (73), pp.289-312.
REZAİE, Kamran - RAMİYANİ, Sara Saeidi - NAZARİ-SHİRKOUHİ, Salman - BADİZADEH, Ali (2014), “EvaluatingPerformanceofIranianCementFirmsUsing an IntegratedFuzzyAHP–VIKORMethod”, Applied Mathematical Modelling, 38(21-22), pp.5033-5046.
SHAVERDİ, Meysam - HESHMATİ, MohammadRasoul - RAMEZANİ, Iman (2014), “Application of Fuzzy AHP Approach for Financial Performance Evaluation of Iranian Petrochemical Sector”, Procedia Computer Science, (31), pp.995-1004.
TAYYAR, Nezih - AKCANLİ, Fatma- GENÇ, Erhan - EREM, Işıl (2014), “BIST'e Kayıtlı Bilişim ve Teknoloji Alanında Faaliyet Gösteren İşletmelerin Finansal Performanslarının Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) ve Gri İlişkisel Analiz (GİA) Yöntemiyle Değerlendirilmesi”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, (61), ss.19-40
UYGURTÜRK, Hasan - KORKMAZ, Turhan (2012), “Finansal Performansın TOPSIS Çok Kriterli Karar Verme Yöntemi ile Belirlenmesi: Ana Metal Sanayi İşletmeleri Üzerine Bir Uygulama”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 7(2), ss.95-115
WANG, TienChin - CHANG, JuiFang - ANH, TruongNgoc - CHANG, WanTseng(2010), “Applying TOPSIS Method to Evaluate the Business Operation Performance of Vietnam Listing Securities Companies”, 2010 International Conference On Computational Aspects of Social Networks, IEEE, pp. 273-277.
WANG, YuJie (2008), “Applying FMCDMto Evaluate Financial Performance of Domestic Airlinesin Taiwan”, Expert Systems with Applications, 34(3), pp.1837-1845.
WU, HsinHung (2002), “A Comparative Study of Using Grey Relational Analysis in Multiple Attribute Decision Making Problems” Quality Engineering, 15(2), pp.209-217.
YALCİN, Nese - BAYRAKDAROGLU, Ali - KAHRAMAN, Cengiz (2012), “Application of FuzzyMulti-Criteria Decision Making Methods for Financial Performance Evaluation of Turkish Manufacturing Industries”, Expert Systems with Applications, 39(1), pp.350-364.
YILDIRIM, Bahadır Fatih – ÖNDER, Emrah (2018),Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri, 3. Baskı, Dora Yayıncılık, Bursa.
ZHAİ, LianYin - KHOO, LiPheng - ZHONG, ZhaoWei (2009), “Design Concept Evaluation in Product Development Using Rough Setsand Grey Relational Analysis”, Expert Systems with Applications, (36), pp.7072–7079.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Nazlı Ersoy Bu kişi benim
0000-0003-0011-2216
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

6 Nisan 2020

Gönderilme Tarihi

9 Ağustos 2019

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Sayı: 86

DOI

https://doi.org/10.25095/mufad.710372

IZ

https://izlik.org/JA54JW29MP

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Ersoy, N. (2020). Finansal Performansın Gri İlişkisel Analiz Yöntemi İle Değerlendirilmesi: Borsa İstanbul Ulaştırma Endeksi’ndeki Şirketler Üzerine Bir Araştırma. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 86, 223-246. https://doi.org/10.25095/mufad.710372

AMA

1.Ersoy N. Finansal Performansın Gri İlişkisel Analiz Yöntemi İle Değerlendirilmesi: Borsa İstanbul Ulaştırma Endeksi’ndeki Şirketler Üzerine Bir Araştırma. Muhasebe ve Finansman Dergisi. 2020;(86):223-246. doi:10.25095/mufad.710372

Chicago

Ersoy, Nazlı. 2020. “Finansal Performansın Gri İlişkisel Analiz Yöntemi İle Değerlendirilmesi: Borsa İstanbul Ulaştırma Endeksi’ndeki Şirketler Üzerine Bir Araştırma”. Muhasebe ve Finansman Dergisi, sy 86: 223-46. https://doi.org/10.25095/mufad.710372.

EndNote

Ersoy N (01 Nisan 2020) Finansal Performansın Gri İlişkisel Analiz Yöntemi İle Değerlendirilmesi: Borsa İstanbul Ulaştırma Endeksi’ndeki Şirketler Üzerine Bir Araştırma. Muhasebe ve Finansman Dergisi 86 223–246.

IEEE

[1]N. Ersoy, “Finansal Performansın Gri İlişkisel Analiz Yöntemi İle Değerlendirilmesi: Borsa İstanbul Ulaştırma Endeksi’ndeki Şirketler Üzerine Bir Araştırma”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, sy 86, ss. 223–246, Nis. 2020, doi: 10.25095/mufad.710372.

ISNAD

Ersoy, Nazlı. “Finansal Performansın Gri İlişkisel Analiz Yöntemi İle Değerlendirilmesi: Borsa İstanbul Ulaştırma Endeksi’ndeki Şirketler Üzerine Bir Araştırma”. Muhasebe ve Finansman Dergisi. 86 (01 Nisan 2020): 223-246. https://doi.org/10.25095/mufad.710372.

JAMA

1.Ersoy N. Finansal Performansın Gri İlişkisel Analiz Yöntemi İle Değerlendirilmesi: Borsa İstanbul Ulaştırma Endeksi’ndeki Şirketler Üzerine Bir Araştırma. Muhasebe ve Finansman Dergisi. 2020;:223–246.

MLA

Ersoy, Nazlı. “Finansal Performansın Gri İlişkisel Analiz Yöntemi İle Değerlendirilmesi: Borsa İstanbul Ulaştırma Endeksi’ndeki Şirketler Üzerine Bir Araştırma”. Muhasebe ve Finansman Dergisi, sy 86, Nisan 2020, ss. 223-46, doi:10.25095/mufad.710372.

Vancouver

1.Nazlı Ersoy. Finansal Performansın Gri İlişkisel Analiz Yöntemi İle Değerlendirilmesi: Borsa İstanbul Ulaştırma Endeksi’ndeki Şirketler Üzerine Bir Araştırma. Muhasebe ve Finansman Dergisi. 01 Nisan 2020;(86):223-46. doi:10.25095/mufad.710372

Cited By

IDOCRIW ve MARCOS TEMELLİ BIST ULAŞTIRMA İŞLETMELERİNİN FİNANSAL PERFORMANS ANALİZİ

Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.36543/kauiibfd.2021.013

Bir Depo Tesisine Alınacak Paketleme Makinesi Seçim Kararının Analitik Ağ Süreci Tabanlı Gri İlişkisel Analiz Yöntemiyle Belirlenmesi

MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi

https://doi.org/10.33206/mjss.822287

Financial Performance Evaluation of Transportation and Storage Businesses Traded on The BIST by AHP (Analitic Hierarchy Process) integrated GRA (Grey Relational Analysis)

İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi

https://doi.org/10.25204/iktisad.1088186

İŞLETMELERİN FİNANSAL PERFORMANSININ BULANIK PIPRECIA VE MARCOS YÖNTEMLERİ İLE ANALİZİ: BİST TEKSTİL, DERİ ENDEKSİNDE BİR UYGULAMA

Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi

https://doi.org/10.31460/mbdd.985476

A Panel Dupont Regression Approach to Evaluate Financial Performance and Market Value of Transportation Firms in Türkiye

Muhasebe ve Finansman Dergisi

https://doi.org/10.25095/mufad.1192291

BİST TEKNOLOJİ VE BİLİŞİM SEKTÖRÜNDE İŞLEM GÖREN ŞİRKETLERİN FİNANSAL PERFORMANSLARININ ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİ İLE ÖLÇÜLMESİ VE YÖNTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI

Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi

https://doi.org/10.29106/fesa.1220327

Geliştirilmiş Entropi Temelli Gri İlişkisel Analiz Yöntemi İle Enflasyon Muhasebesi Uygulamasının İşletme Performansına Etkisinin Değerlendirilmesi: Ana Metal Sanayi Sektörü Üzerine Bir Uygulama

Verimlilik Dergisi

https://doi.org/10.51551/verimlilik.1720437

BIST Katılım Endeksindeki İmalat Şirketlerinin Finansal Performansı: Entropi ve Gri İlişkisel Analiz

Maliye Finans Yazıları

https://doi.org/10.33203/mfy.1809003

Avrupa’daki Havayolu Şirketlerinin Finansal Performanslarının Entropi Tabanlı MOORA Yöntemiyle İncelenmesi

Kapadokya Akademik Bakış

https://doi.org/10.69851/car.1786552

BİST Ulaştırma Endeksinde İşlem Gören Şirketlerin Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ile Finansal Performansının Analizi: LOPCOW-MARCOS Hibrit Modeli Kullanımı

Sosyoekonomi

https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2026.02.21

Finansal Performansın Gri İlişkisel Analiz Yöntemi İle Değerlendirilmesi: Borsa İstanbul Ulaştırma Endeksi’ndeki Şirketler Üzerine Bir Araştırma

Finansal Performansın Gri İlişkisel Analiz Yöntemi İle Değerlendirilmesi: Borsa İstanbul Ulaştırma Endeksi’ndeki Şirketler Üzerine Bir Araştırma

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

IDOCRIW ve MARCOS TEMELLİ BIST ULAŞTIRMA İŞLETMELERİNİN FİNANSAL PERFORMANS ANALİZİ

Bir Depo Tesisine Alınacak Paketleme Makinesi Seçim Kararının Analitik Ağ Süreci Tabanlı Gri İlişkisel Analiz Yöntemiyle Belirlenmesi

Financial Performance Evaluation of Transportation and Storage Businesses Traded on The BIST by AHP (Analitic Hierarchy Process) integrated GRA (Grey Relational Analysis)

İŞLETMELERİN FİNANSAL PERFORMANSININ BULANIK PIPRECIA VE MARCOS YÖNTEMLERİ İLE ANALİZİ: BİST TEKSTİL, DERİ ENDEKSİNDE BİR UYGULAMA

A Panel Dupont Regression Approach to Evaluate Financial Performance and Market Value of Transportation Firms in Türkiye

BİST TEKNOLOJİ VE BİLİŞİM SEKTÖRÜNDE İŞLEM GÖREN ŞİRKETLERİN FİNANSAL PERFORMANSLARININ ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİ İLE ÖLÇÜLMESİ VE YÖNTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI

Evaluation of the Financial Performances of BIST IT Sector by CILOS Based CoCoSo Method

The Impact of the Covid-19 Period on the Stock Returns and Financial Performance of Companies

Financial Failure Analysis of Airline Companies by Altman Z'' and Springate S Score Models

Measuring the Financial Performance of Transportation and Warehousing Companies Traded on the BIST

Geliştirilmiş Entropi Temelli Gri İlişkisel Analiz Yöntemi İle Enflasyon Muhasebesi Uygulamasının İşletme Performansına Etkisinin Değerlendirilmesi: Ana Metal Sanayi Sektörü Üzerine Bir Uygulama

BIST Katılım Endeksindeki İmalat Şirketlerinin Finansal Performansı: Entropi ve Gri İlişkisel Analiz

Avrupa’daki Havayolu Şirketlerinin Finansal Performanslarının Entropi Tabanlı MOORA Yöntemiyle İncelenmesi

BİST Ulaştırma Endeksinde İşlem Gören Şirketlerin Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ile Finansal Performansının Analizi: LOPCOW-MARCOS Hibrit Modeli Kullanımı