Covıd-19 Pandemisinde Gıda ve İçecek Sektöründeki İşletmelerin Finansal Performansının TOPSIS Yöntemiyle İncelenmesi: BIST Örneği

Öz

Bu çalışmada Borsa İstanbul’ da işlem gören gıda ve içecek sektöründe faaliyet gösteren 20 işletmenin finansal
performansları incelenmiştir. Bu çalışmanın amacı COVID-19 pandemisinde gıda ve içecek sektöründeki işletmelerin
finansal performansını önceki dönemler ile karşılaştırarak incelemektir. COVID-19 küresel salgınının bu işletmelerin
finansal performansına olumlu yönde etki etmiş olabileceği düşüncesinden hareketle pandemi öncesi ve sonrası finansal
performans karşılaştırması yapılmıştır. Çalışmada 2019 1. çeyrek – 2021 1. çeyrek arasındaki 9 dönemi kapsayan bir
karşılaştırma yapılmıştır. İşletmelerin finansal performansı incelenirken TOPSIS yöntemi kullanılmış ve kriter olarak likidite,
faaliyet, mali yapı ve kârlılık oranlarından oluşan 16 finansal oran kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda pandemi sürecini
kapsayan dönemlerden 2020 yılı 4. çeyrek dönemi birinci sırada, 2020 yılı 3. çeyrek dönemi ise dördüncü sırada yer almıştır.

Anahtar Kelimeler

• COVID-19
• Pandemi
• Koronavirüs
• TOPSIS
• Finansal Performans

Investigation of Financial Performance of Businesses in the Food and Beverage Sector in the Covid-19 Pandemic with TOPSIS Method: BIST Example

Öz

In this study, the financial performances of 20 companies operating in the food and beverage sector traded in Borsa
Istanbul were examined. The aim of this study is to examine the financial performance of businesses in the food and beverage
sector in the COVID-19 pandemic by comparing it with previous periods. Considering that the COVID-19 global epidemic
may have had a positive impact on the financial performance of these businesses, a comparison of financial performance
before and after the pandemic was made. In the study, a comparison was made covering 9 periods between the 1st quarter of
2019 and the 1st quarter of 2021. While examining the financial performance of the enterprises, the TOPSIS method was
used and 16 financial ratios consisting of liquidity, activity, financial structure and profitability ratios were used as criteria.
As a result of the study, from the periods covering the pandemic process, the 4th quarter of 2020 ranked first, and the 3rd
quarter of 2020 ranked fourth. 

Anahtar Kelimeler

• COVID-19
• Pandemic
• Coronavirus
• TOPSIS
• Financial Performance

Kaynakça

1. Referans 1: CAVLAK, Hakan (2020), ‘‘COVID-19 Pandemisinin Finansal Raporlama Üzerindeki Olası Etkileri: BİST 100 Endeksi’ndeki İşletmelerin Ara Dönem Finansal Raporlarının İncelenmesi’’, Gaziantep University Journal of Social Sciences, 19(COVID-19 Special Issue), ss.143-168.
2. Referans 2: ÇÖLLÜ, Duygu Arslantürk (2021), ‘‘Katılım Bankaları mı? Geleneksel Bankalar mı? COVID-19 Salgınının Finansal Performans Üzerindeki Etkisine İlişkin Bir Değerlendirme’’, Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 12(2), ss.477-488.
3. Referans 3: DEMİR, Zekeriya (2020), ‘‘COVID-19’un BIST 100’deki Şirketlerin Mali Tabloları Üzerindeki Etkisinin Oran Yöntemi İle Analizi’’, Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(2), ss.439-465.
4. Referans 4: FU, Mengyao, & SHEN, Huayu (2020), ‘‘COVID-19 and Corporate Performance In The Energy Industry’’, Energy Research Letters, 1(1), 12967, ss.1-5.
5. Referans 5: GÜNGÖR, Berkan (2020), ‘‘Türkiye’de COVID-19 Pandemisi Süresince Alınan Önlemlerin Kriz Yönetimi Perspektifinden Değerlendirilmesi’’, Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, (4), ss.818-851.
6. Referans 6: KEHRİBAR, Ömer, KARADEMİR, Ferhat, & EVCİ, Samet (2021), ‘‘İşletmelerin COVID-19 Pandemisi Sürecindeki Finansal Performanslarının Entropi ve MAIRCA Yöntemleri İle Değerlendirilmesi: BIST Gıda, İçecek Endeksi Örneği’’, Business & Management Studies: An International Journal, 9(1), ss.200-214.
7. Referans 7: KELEŞ, Emrah (2020), ‘‘COVID-19 Ve Bist-30 Endeksi Üzerine Kısa Dönemli Etkileri’’, Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 42(1), ss.91-105.
8. Referans 8: KILIÇ, Yunus (2020), ‘‘Borsa İstanbul’da COVID-19 (Koronavirüs) Etkisi’’, JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy, 5(1), ss.66-77.

9. Referans 9: LEVENT, Cüneyd Ebrar (2020), ‘‘COVID-19 Salgınının Gıda ve İçecek Sektöründeki Şirketlerin Hisse Senedi Getiri ve Volatilitesine Etkisi’’, Electronic Turkish Studies, 15(6), ss.721-738
10. Referans 10: ÖNDEŞ, Turan, & ÖZKAN, Tuba (2021), ‘‘Bütünleşik CRITIC-EDAS Yaklaşımıyla COVID-19 Pandemisinin Bilişim Sektörü Üzerindeki Finansal Performans Etkisi’’, Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 12(2), ss.506-522.
11. Referans 11: PALA, Osman (2021), ‘‘IDOCRIW Ve MARCOS Temelli BIST Ulaştırma İşletmelerinin Finansal Performans Analizi’’, Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12(23), ss.263-294.
12. Referans 12: SABAN, Metin, & TRABZON, Oğuzhan (2021), ‘‘COVID-19 Salgınının Havacılık Sektöründeki Şirket Performansları Üzerindeki Etkileri: Türk Havayolları Örneği’’, International Review of Economics and Management, 9(1), ss.64-79.
13. Referans 13: SHAFI, Mohsin, LIU, Junrong, ve REN, Wenju (2020), ‘‘Impact of COVID-19 Pandemic on Micro, Small, and Medium-Sized Enterprises Operating in Pakistan’’, Research in Globalization, 2, 100018, ss.1-14.
14. Referans 14: SÖNMEZLER, Gökhan (2021), ‘‘COVID-19 Pandemi Sürecinin BİST-30 Hisse Senetlerine Etkilerinin Karışıklık Matrisi ile Analizi’’, Maliye ve Finans Yazıları, (Özel Sayı 2), ss.51-70.
15. Referans 15: ŞEKER, Yasin (2020), ‘‘COVID-19 Pandemisinin BIST Kurumsal Yönetim Endeksinde Yer Alan Şirketler Üzerindeki Etkisi’’, Karadeniz Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 1(2), ss.79-94.
16. Referans 16: https://covid19.saglik.gov.tr/ , 23.07.2021
17. Referans 17: http://www.hastane.hacettepe.edu.tr/ , 23.07.2021
18. Referans 18: https://medyascope.tv/ , 23.07.2021
19. Referans 19: https://www.dw.com/tr/ , 23.07.2021
20. Referans 20: https://www.dtr-ihk.de/tr/ , 23.07.2021
21. Referans 21: https://www.statista.com/ , 23.07.2021
22. Referans 22: https://data.worldbank.org/ , 23.07.2021
23. Referans 23: https://www.imf.org/ , 23.07.2021