Kripto Varlık Piyasalarında Sürü Davranışının Test Edilmesi

Öz

Davranışsal finans, yatırımcıların her zaman rasyonel davranmayacakları, yatırım kararlarını alırken çeşitli davranışsal önyargıların etkisiyle hareket edecekleri bilgisini vermektedir. İster hisse senedi piyasası ister kripto varlık piyasası olsun, bu tür davranışların sergilenebileceği çeşitli araştırmalarla gösterilmiştir. Bu çerçevede kripto varlık piyasalarının önemli varlıklarından biri olan Bitcoin başta olmak üzere işlem hacmi ve büyüklüğü olarak yakın değerlerde olan kripto varlıklarda sürü davranışının varlığının test edilmesi bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Bu amaçla, Kripto varlıkların piyasa değeri (bağımlı değişken), Bitcoin, Ethereum, Ripple, Binance Coin, Tether, Cardano, Dogecoin, Tron (Bağımsız değişkenler)çalışmanın değişkenleri olarak kullanılmıştır. Çalışma, 01.01.2018-27.11.2023 tarihleri arasındaki dönemi kapsamaktadır. Sürü davranışının test edilmesi için Chrisrie ve Huang (1995) ve Chang, Cheng ve Khorona (2000) tarafından geliştirilen Yatay Kesit Mutlak Sapma (CSAD) metodu kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan değişkenlerin günlük açılış değerleri analizde kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda, kripto varlık piyasalarında belirtilen dönemde sürü karşıtı davranış sergilendiği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Kripto Varlıklar
• Blok Zincir
• Sürü Analizi
• Sürü Davranışı

TESTING OF HERD BEHAVIOR IN CRYPTO ASSETS MARKETS

Öz

Behavioral finance informs that investors will not always act rationally, and that they will act under the influence of various behavioral prejudices while making investment decisions. Whether it's the stock market or the crypto asset market, it has been demonstrated by a variety of research in which such behavior can be exhibited. In this context, the existence of herd behavior in crypto assets with close values in terms of transaction volume and size, especially Bitcoin, which is one of the important assets of crypto asset markets, constitutes the subject of this study. For this purpose, the market capitalization (dependent variable) of Crypto assets, Bitcoin, Etherium, Ripple, Binance Coin, Tether, Cardano, Dogecoin, Tron (Independent variables) were used as variables of the study. The study covers the period between 01.01.2018-27.11.2023. The Horizontal Cross-Sectional Absolute Deviation (CSAD) method developed by Chrisrie and Huang (1995) and Chang, Cheng and Khorona (2000) was used to test herd behavior. The daily opening values of the variables used in the study were used in the analysis. As a result of the study, it was concluded that anti-herd behavior was exhibited in the specified period in crypto asset markets.

Anahtar Kelimeler

• Crypto Assets
• Blockchain
• Herd Behavior
• Herd Behavior Analysis

Kaynakça

1. Alıcı, M. (2021). Kripto Varlıkların Muhasebeleştirilmesi. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Ekim. YÖK Tez Merkezi Veri Tabanından Erişildi.(tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp)
2. Atacan, İ., Altay, E., (2019). Analysis of Herd Behavior in Commodity Futures Markets. The Journal of Operations Research, Statistics, Econometrics and Management Information Systems, Volume 7, Issue 1.
3. Aydın, S. (2022). Bireysel Yatırımcıların Öğrenme Davranışının Sürü Eğilimine Etkisi: Borsa Yatırımcıları Üzerine Bir Analiz. Doktora Tezi, T.C. Atatürk Üniversitesi. YÖK Tez Merkezi Veri Tabanından Erişildi. (Ulusal Tez Merkezi | Anasayfa (yok.gov.tr))
4. Bashir, H. A., Kumar, D., K Shiljas (2021). Investor Attention and Herding in the Cryptocurrency Market During The COVID-19 Pandemic. Applied Finance Letters, Volume 10.
5. Başçı, E.S., Karaca, S.S., Güler, E. (2020). Yatırımcıların Demografik Özelliklerinin Yatırımcı Davranışına Etkileri. İşletme ve Yönetim Bilimleri Dergisi, Cilt 1, Sayı 2, ISSN:27177890.
6. Bennet, D., Mekelburg, E., Williams, T. H., (2023). BeFi meets DeFi: A behavioral finance approach to decentralized finance asset pricing. Research in International Business and Finance, Volume 65, April 2023,101939
7. Bouri, E., Gupta, R., Raubaud, D. (2019). Herding Behaviour In Cryptocurrencies. Finance Research Letters, Volume 29, June, Pages 216-221.
8. Buğan, M., F, (2021). Bitcoin ve Altcoin Kripto Para Piyasalarında Finansal Balonlar. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi 2021, 13(24), 165-180

9. Buterin, V. (2022). Ethereum’un İnşası: Hisse İspatı. Ether Kitap, ISBN 978-6057200921.
10. Choi, Ki-H., Kang, S., H., Yoon S.-M. (2021). Herding Behavior in Korea’s Cryptocurrency Market. Applied Economics, Oct, 54 (1): 1-15.
11. Coskun, E., A., Lau, C., K., M., Kahyaoğlu, H. (2020). Uncertainty and herding behavior: evidence from cryptocurrencies. Research in International Business and Finance, Volume 54, December, 101284.
12. Çetin, M., (2022). Sermaye Piyasası Hukuku Bakımından Kripto Varlıklar. Doktora Tezi, T.C. Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir. YÖK Tez Merkezi Veri Tabanından Erişildi.(tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp)
13. Dilmen, M., (2023). Davranışsal Finans Uygulamalarının, İşletmelerinin Performansına Etkileri: İstanbul Organize Sanayi Bölgesi Örneği. İşletme Araştırmaları Dergisi, 2023, 15(2), 1016-1036.
14. Doğukanlı, H., Ergün, B., (2015). BİST’ te Sürü Davranışı: Hwang ve Salmon Yöntemi ile Bir Araştırma. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 2015, Cilt:52, Sayı: 603.
15. Dutta, P., Choi, T-M., Somani, S., Butala, R., (2020). Blockchain technology in suplly chain operations: Applications, challenges and research oppurtunities. Trasnportation Research Part E: Logistics and Transportation Review, Volume 142, October 2020, 102067.
16. Ergün, B., Doğukanlı, H., (2015). Hisse Senedi Piyasalarında Sürü Davranışı: BİST’te Bir Araştırma. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt: 8, Sayı:40, Ekim 2015.
17. https://coinmarketcap.com
18. https://www.coindeskturkiye.com/kripto-para/BTC https://www.coindeskturkiye.com/kripto-para/ETH
19. Jiang, R., Wen, C., Zhang, R., Cui, Y, (2022). Investor’s Herding Behavior In Asian Equity Markets During COVID-19 Period. Pacific-Basin Finance Journal, Volume 73, June, 101771.
20. Kahraman, İ. K. (2023). Kripto Para Piyasasındaki Volatilitenin Davranışsal Finans Teorisi Açısından İncelenmesi. Doktora Tezi, Pamukkale Üniversitesi, Haziran 2023 Denizli. YÖK Tez Merkezi Veri Tabanından Erişildi. (Ulusal Tez Merkezi | Anasayfa (yok.gov.tr))
21. Kapusuzoğlu, A., (2011). Herding in the Istanbul Stock Exchange (ISE): A case of behavioral finance. African Journal of Business Management, Vol. 5 (27), pp. 11210-11218, 9 November.
22. Kayalıdere, K., (2012). Hisse Senedi Piyasasında Sürü Davranışı: İMKB’de Ampirik Bir İnceleme. İşletme Araştırmaları Dergisi, 4/4, 2012, 77 – 94.
23. Konak, F., Civek, F., Özkahveci, E. (2022). Farklı Disiplinlerde Kavramsal Farklılaşma: Sürü Davranışı. Business, Economics and Management Research Journal 5(3) 121-134.
24. Kumar, A., (2020). Empirical Investigation of Herding in Cryptocurrency Market Under Different Market Regimes. Review of Behavioral Finance Vol. 13 No. 3 2021, pp 297- 308.
25. Maddikunta, P. K. R., Pham, Q-V., B., Prabadevi, Deepa, N., Dev, K., Gadekallu, T. R., Ruby, R., Liyanage, M., (2020). Industry 5.0: A survey on enabling Technologies and potential applications. Journal of Industrial Information Integration, Volume 26, March 2022, 100257
26. Malini, H., Sakliana, A. D. (2022). Analyzing The Relationship Between Return and Trading Volume in Relation to Cross-Sectional Absolute Deviation (CSAD) In Order to Detect Herding Begavior in Indonesia Emerging Stock Market. Indonesian Capital Market Review, 14, 121-135.
27. Muneeza, A., Bin-Nashwan, S. A., Moshin, M. I. A., Mohamed, I., Al-Saadi, A., (2023). Zakat Payment From Cryptocurrencies and Crypto Assets. International Journal of Islamic and Middle Eastren Finance and Management, Volume 16, Issue 3, 14 April 2023.
28. Mutlu. A. (2022). Digitalization and Its Impact On The Economy In Wake Of Blockchain Technology. Yüksek Lisans Tezi, Boğaziçi Üniversitesi. Boğaziçi Arşiv ve Dökümantasyon Merkezinden Erişildi. (http://digitalarchive.boun.edu.tr/browse?value=Mutlu%2C+Ali.&type=author&locale -attribute=tr)
29. Özaltın, O, Ersoy, M., (2020). Kamu Yönetiminde Blok Zincir Kullanımı: D5 Örneği. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 10(2), 746-763, 2020.
30. Özsu, H. H., (2015). Empirical Analysis of Herd Behavior in Borsa Istanbul. International Journal of Economic Sciences, Vol. IV, No. 4 / 2015.
31. Pailer, M. K., Yıldız, B. (2021). Davranışsal Finansın Temel Psikolojik Eğilimleri ve Z Kuşağı. İKSAD Yayınevi, ISBN: 978-625-8061-05-5.
32. Salihoğlu, E., (2018). Merkez Bankası Para Politikaları ve Elektronik Para İlişkisi: Türkiye Uygulaması. Doktora Tezi, T.C. Marmara Üniversitesi, İstanbul. YÖK Tez Merkezi Veri Tabanından Erişildi. (Ulusal Tez Merkezi | Anasayfa (yok.gov.tr))
33. Sarıkaya, S., (2023). Kripto Varlık Dolandırıcılığı. Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 9, Sayı: 2, Temmuz, s 555-581.
34. Şen, F. (2019). Dağıtık Kayıt Teknolojisi. Gümrük Ticaret Dergisi, sayı 17.
35. Tecim, E., Yılmaz, F., Karakoyunlu, M., (2023). Metafor ve Olgusal Gerçeklik Olarak Kripto Para Algısı. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt:12, Sayı:1.
36. Usta, A., Doğantekin, S., (2017). Blockchain 101 ‘‘Güncellenmiş Versiyon’’. Bankalar Arası Kart Merkezi. Ünal, G., Uluyol, Ç. (2020). Blok Zinciri Teknolojisi. Bilişim Teknolojileri Dergisi, Cilt 13, Sayı:2, Nisan
37. Youssef, M. (2020). What Drives Herding Behavior in the Cryptocurrency Market? Journal of Behavioral Finance, 23:2, 230-239.
38. Youssef, M., Waked, S. S. (2022). Herding Behavior in The Cryptocurrency Market During COVID-19 Pandemic: The Role Of Media Coverage. The North American Journal of Economics and Finance, November, 62;101752.
39. Zhao, Y., Liu, N., Li, W., (2022). Industry Herding in Crypto Assets. International Review of Financial Analysis, Volume 84, November.
40. Zou, J., He, D., Zeadally, S., Kumar, N., Wang, H., Choo, K. R., (2022). Integrated Blockchain and Cloud Cumputing Systems: A Systematic Survey, Solutions, and Challenges. ACM Computing Surveys, Vol. 54, No. 8, Article 160, October.