5S METHOD WITHIN THE SCOPE OF LEAN SYSTEMS AND ITS APPLICATION IN A PRODUCTION COMPANY

Öz

This research aims to examine the applicability of the 5S method, one of the fundamental tools of lean production philosophy, in a manufacturing company operating in the construction chemicals sector. Global competition, rising customer expectations, and the need for efficient resource utilization are driving businesses to adopt a lean thinking system. In this context, the 5S method, consisting of the steps of Sorting, Set in order, Shine, Standardization, and Discipline, aims not only to improve the physical work environment but also to establish organizational discipline, increase employee engagement, and transform company culture. This research adopts a case study approach, a qualitative research method. The research process was conducted with a four-stage roadmap: preparation, planning and initiation, implementation, monitoring and development. The findings demonstrated that 5S resulted in significant improvements in simplifying and cleaning workspaces, time savings, near-miss reporting of maintenance costs, risk reporting, and employee satisfaction. In conclusion, the 5S method is not merely a cleaning tool; it is a holistic management approach that promotes participatory leadership, organizational culture transformation, and sustainable performance improvement.

Anahtar Kelimeler

• Lean Systems
• 5S Method
• Construction Chemicals.

YALIN SİSTEMLER KAPSAMINDA 5S YÖNTEMİ VE BİR ÜRETİM İŞLETMESİNDE UYGULANMASI

Öz

Bu araştırma, yalın üretim felsefesinin temel araçlarından biri olan 5S yönteminin, yapı kimyasalları sektöründe faaliyet gösteren bir üretim işletmesinde uygulanabilirliğini incelemeyi amaçlamaktadır. Küresel rekabet, artan müşteri beklentileri ve kaynakların etkin kullanım gerekliliği, işletmeleri yalın düşünce sistematiğini benimsemeye yönlendirmektedir. Bu bağlamda, Ayıklama, Düzenleme, Temizlik, Standartlaştırma ve Disiplin adımlarından oluşan 5S yöntemi; yalnızca fiziksel çalışma ortamının iyileştirilmesini değil, aynı zamanda örgütsel disiplinin tesis edilmesini, çalışan katılımının artırılmasını ve işletme kültürünün dönüştürülmesini amaçlamaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerden örnek olay yaklaşımı benimsenmiştir. Araştırma süreci hazırlık, planlama ve başlatma, uygulama ile izleme ve geliştirme olmak üzere dört aşamalı bir yol haritasıyla yürütülmüştür. Bulgular, 5S’in çalışma alanlarının sadeleşmesi ve temizliği, zaman tasarrufu, bakım maliyetleri ramak kala bildirimleri, risk bildirimleri ve çalışan memnuniyetinde anlamlı iyileşmeler sağladığını göstermiştir. Sonuç olarak, 5S yöntemi yalnızca bir temizlik aracı değil; katılımcı liderlik, kurumsal kültür dönüşümü ve sürdürülebilir performans artışını teşvik eden bütüncül bir yönetim yaklaşımıdır.

Anahtar Kelimeler

• Yalın Sistemler
• 5S Yöntemi
• Yapı Kimyasalları.

Kaynakça

1. Abdulmaged A. (2009). İş yeri düzenlemesinde ''5S'' Yaklaşımı ve Derin Kuyu Pompası İmal Eden Bir İşletmede Bir Uygulama. Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Konya.
2. Aloğlu, N. ve Mert İ. S. (2022). 5S Yöntemi ile Hasta İzlem Formu Revizyonu, Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi, 8(3), 284-300.
3. Arslan S. (2008). Yalın Üretim ve Man Türkiye A.Ş.'de Örnek Bir Yalın Üretim Uygulaması. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
4. Aydin H. (2009). Yalın Üretim Sistemi, Değer Akış Haritalama Yöntemi ve Yalın Üretim Sisteminin Çalışanlara Etkileri, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
5. Başak, E. E., Yılmaz İ. S. ve Deniz N. (2019). Endüstriyel Ürün İmalatı Yapan Bir İşletmede Yalın Üretim Uygulaması, Endüstri Mühendisliği, 30(3), 157-172.
6. Bektaş, H. (2010). 5S Uygulamalarının Kalite ve İyileştirme Üzerine Etkilerinin İncelenmesi ve Hazır Gıda Sektöründe Uygulaması. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
7. Bilgin Sarı E. (2018). Yalın Üretim Uygulamaları ve Kazanımları, Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (17. UİK Özel Sayısı), 585-600.
8. Carrera, F. J., Olmo, A. A. D., Cuadrado, M.R., Escudero, M. D. M. E. ve Cuadrado, L. R. (2021). From Lean 5S to 7S Methodology Implementing Corporate Social Responsibility Concept. Sustainability, 13(9), 10810. https://doi.org/ 10.3390/su131910810

9. Çakırkaya M. ve Acar Ö.E. (2016) 5S Tekniği Aşamaları ve Makarna Sektöründe Bir Uygulama, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 30(4), 845-868.
10. Çandır Dal M. H. (2020). A Value Stream Mapping Framework With Lean Manufacturing Techniques in Automotive Sector. Master Thesis, Dokuz Eylül Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
11. Çelik, H. (2019). 5S Metodolojisinin SMED Uygulamasına ve Toplam Ekipman Etkinliğine Etkisi. Yorum Yönetim Yöntem Uluslararası Yönetim Ekonomi ve Felsefe Dergisi, 7(2), 95–110. https://doi.org/10.32705/yorumyonetim.569786
12. Çil, İ., Pınar, D., Araslı, A., Kurt, A. ve Topcan, A. N. (2023). E-Ticaret Operasyon Merkezinde 5S ile Yalın ve Sürdürülebilir Depo Oluşturmak: Trendyol Örnek Olay İncelemesi. Uluslararası Davranış, Sürdürülebilirlik ve Yönetim Dergisi, 10(19), 131-150. https://doi.org/10.54709/jobesam.1352883
13. Demir, H., Önaçan M. B. K., Durmaz A. ve Yüksel M. (2017). Investigating The Effect Of 5S Applications On Business Excellence: A Sample In Turkish Food Industry, Journal of Naval Sciences and Engineering, 13(2), 37-50.
14. Doğan, Y., Özkütük A. ve Doğan Ö. (2014). Laboratuvar Güvenliğinde “5S” Yönteminin Uygulaması ve Çalışan Memnuniyeti Üzerine Etkisi, Mikrobiyoloji Bülteni, 48(2),300-310.
15. Durur, F., Alper M. ve Aydın İ. (2020). 5S Yönteminin Bir Kamu Hastanesi Patoloji Laboratuvarında Uygulanması, Türkiye Klinikleri Sağlık Bilimleri Dergisi, 5(1), 122-127.
16. Gapp, R., Fisher, R., ve Kobayashi, K. (2008). Implementing 5S within a Japanese context: An integrated management system, Management Decision, 46 (4), 565-579.
17. González, M. O. ve Cardona, S. A. (2015). How Fruitful is the case study research? Enero - Junio de, 4(1), 80-85.
18. Gorman, M F., Hoff, J. ve Kinion, R. (2009). ASP, The Art and Science of Practice: Tales from the Front: Case Studies Indicate the Potential Pitfalls of Misapplication of Lean Improvement Programs, Interfaces, 39(6), 540-548. https://doi.org/10.1287/inte.1090.0464
19. Gupta, S. ve Chandna, P. (2020). A Case Study Concerning the 5S Lean Technique in A Scientific Equipment Manufacturing Company, Grey Systems: Theory and Application, 10(3), 339–357. https://doi.org/10.1108/gs-01-2020-0004.
20. Hanafi, N. A., Tan, O. K. ve Fei, G. C. (2019). Categorızatıon Of Lean Sıx Sıgma Tools And Technıques Based On DMAIC Framework, Journal of Information System and Technology Management, 4(13), 1-12. https://doi.org/10.35631/jistm.413001
21. Hellaç, K. (2022). Mikronize Kalsiyum Karbonat Tesislerinde 5S Tekniği Uygulamasının Sağlık ve Güvenlik Risklerinin Azaltılmasına Etkisi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
22. Kanamori, S., Sow, S., Castro, M. C., Matsuno, R., Tsuru, A. ve Jimba, M. (2015). Implementation of 5S Management Method for Lean Healthcare at A Health Center in Senegal: A Qualitative Study of Staff Perception, Global Health Action, 8(1), 27256-27264.
23. Karşıyaka, O. ve Sütçü A. (2019). Mobilya Üretim Süreçlerinde Verimliliği Artırmaya Yönelik 5S Uygulamaları, Bilge International Journal of Science and Technology Research, 3(2), 87-101.
24. Kaymakcı Ö. (2012). Bir PTT Şubesinde Yalın Üretim-5S Uygulaması. Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.
25. Keleş A. E., Gürsoy G. ve Tantekin Ç. G. (2013). 5S Sistematiği Aşamaları ve Örnek Bir Uygulama, Çukurova Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 28(2), 51-60.
26. Klochkov, Y., Gazizulina, A., ve Muralidharan, K. (2019). Lean Six Sigma For Sustainable Business Practices: A Case Study and Standardısatıon, International Journal for Quality Research, 13(1), 47-74. https://doi.org/10.24874/ijqr13.01-04
27. Korkmaz E. (2016). Doğalgaz Sayaç Üretim Tesisinde 5S Sistematiği Tabanında İş Sağlığı ve Güvenliği Değerlendirmesi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
28. Kosasih, W., Sriwana, I K., Sari, E. ve Doaly, C O. (2019). Applying Value Stream Mapping Tools and Kanban System For Waste İdentification And Reduction (Case Study: A Basic Chemical Company). IOP Publishing, IOP Conf. Series: Materials Science and Engineering, 528, 012050. https://doi.org/10.1088/1757-899x/528/1/012050
29. Kurt Özden B. (2019). The Effect Of Game-Based Learning In Lean Production and Lean Six Sigma Training. Master Thesis, Abdullah Gül Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Kayseri.
30. Li, N., Laux, C. ve Antony, J. (2019). How to Use Lean Six Sigma Methodology to Improve Service Process In Higher Education. International Journal of Lean Six Sigma, 10(4), 883-908, https://doi.org/10.1108/ijlss-11-2018-0133
31. Michalska, J. ve Szewieczek, D. (2007). The 5S methodology as a tool for improving the organization. Journal of achievements in materials and manufacturing engineering, 24(2), 211-214.
32. Ohno, T. (1988). Toyota Production System: Beyond Large-Scale Production, Productivity Press.
33. Osada, T. (1991). The 5S’s: Five Keys to a Total Quality Environment, Asian Productivity Organization.
34. Öner, S. ve Adiloğlu B. (2019). İşletmelerde Kurumsal Risk Yönetimi ve İç Denetime Farklı Bir Bakış Açısı: 5S Uygulaması, Muhasebe Enstitüsü Dergisi, (61), 67-82, https://doi.org/10.26650/MED.2019592032
35. Özcan, S. ve Yılseli H. (2022). Tekstil Sektöründe 5S Uygulaması: Bir Vaka Çalışması Örneği, The International New Issues in Social Sciences, Volume 10, Number 2, s.263-280.
36. Özyörük, B. ve Kütük D. (2014). İş Ortamını Yeniden Düzenlemenin İş Verimliliğine Etkileri, Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, 2(2), 73–81.
37. Pawlak, Sz., Nowacki, K. ve Kania H. (2023). Analysis of the impact of the 5S tool and Standardization on the duration of the production process – Case study, Production Engineering Archives, 29(4), 421-427. https://doi.org/10.30657/pea.2023.29.47
38. Pinkney, J., Rance, S., Benger, J., Brant, H., Joel-Edgar, S., Swancutt, D., Westlake, D., Pearson, M., Thomas, D., Holme, I., Endacott, R., Anderson, R., Allen, M G., Purdy, S., Campbell, J., Sheaff, R. ve Byng, R. (2016). An Overview of Lean Theory and Value Stream Mapping. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK338851/
39. Randhawa, J. S. ve Ahuja, I. S. (2017). Structural Equation Modeling for Validating Impact Of 5S Implementation On Business Excellence Of Manufacturing Organizations, International Journal of Quality & Reliability Management, 34(9).
40. Randhawa, J. S. ve Ahuja, I. S. (2018), Empirical Investigation of Contributions of 5S Practice for Realizing Improved Competitive Dimensions, International Journal of Quality and Reliability Management, 35(3), 779-810, doi: 10.1108/ijqrm-09-2016-0163
41. Ribeiro M., Godina R., Pimentel C., Silva F. J. G. ve Matias J. C. O. (2019). Implementing TPM Supported by 5S to Improve the Availability of An Automotive Production Line, 29th International Conference on Flexible Automation and Intelligent Manufacturing (FAIM2019), June 24-28, Limerick, Ireland.
42. Sağlam, Ş. ve Kurutkan M.N. (2021). Bilim Haritalama Tekniklerine Göre 5S Modelinin Bibliyometrik Analizi, Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22 (1), 61-81.
43. Sánchez, O., Revuelta, M. P., Gómez-Cabrera, A. ve Salazar, L. A. (2023). Paper Planes for Teaching Construction Production Systems Based on Lean Tools: Continuous Improvement Cells and 5S. Buildings, 13, 558. https://doi.org/10.3390/buildings13020558
44. Scapens, R. W. (1990). Resarching Management Accounting Practice: The Role of Case Study Methods, British Accounting Review, (22)3.
45. Shahriar, M. M., Parvez, M. S., Islam, M. A. ve Talapatra, S. (2022). Implementation of 5S in a plastic bag manufacturing industry: a case study, Cleaner Engineering and Technology, 8, 100488.
46. Srinivasan, S., Ikuma, L.H., Shakouri, M., Nahmens, I. ve Harvey, C. (2016), 5S Impact on Safety Climate of Manufacturing Workers, Journal of Manufacturing Technology Management, 27(3), 364-378.
47. Stake, R. E. (1995). The Art of The Case Study Research. Thousand Oaks, CA: Sage. Tekin, M., Aslandere M., Etlioğlu M. ve Tekin E. (2018). Büyük Ölçekli Bir İşletmede 5S Uygulaması, IJSHS, 2(1),106-122.
48. Terli, A. (2009). Yalın Üretim Geçiş Sürecinde '5S' Sisteminin Hazır Giyim İşletmelerinde Uygulanma Düzeyleri. Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
49. Thapa, R., Prakash, R., Saldanha, S., Sabıth, M, Krıtharth, P. K. ve Sabeel, P. K. (2018). Implementation of ‘5S’ Techniques in A Tertiary Care Teachinghospital, Journal Of Evolution Of Medical And Dental Sciences, 7(35), 3840-3846. http://dx.doi.org/10.14260/jemds/2018/861
50. Türk Dil Kurumu (TDK, 2017).
51. Ünal, E., İnanç, H., ve Nebati, E. E. (2024). Bir ambalaj işletmesinde SMED ve 5S uygulaması, İşletme Bilimi Dergisi, 12(2), 196-214. https://doi.org/10.22139/jobs.1501171
52. Veres, C., Marıan L., Moıca S. ve Al-akel K. (2018). Case Study Concerning 5S Method Impact in An Automotive Company, Procedia Manufacturing, 22, 900-905. https://www.sciencedirect.com/science/articl e/pii/S2351978918304232
53. Wee, H., ve Wu, S. (2009). Lean Supply Chain and Its Effect on Product Cost and Quality: A Case Study On Ford Motor Company, Supply Chain Management: An International Journal, 14(5), pp.335-341. https://doi.org/10.1108/13598540910980242.
54. Wojtynek, L., Kulińska, E., Dendera-Gruszka, M., Kulińska, K., Wojtynek, L., Kulińska, E., DenderaGruszka, M. ve Kulińska, K. (2018). Implementation of Lean 5S Methodology in Logistic Enterprise, Research in Logistics & Production, 8(2), 179–187. https://doi.org/10.21008/j.2083- 4950.2018.8.2.5
55. Womack, J. P. ve Jones, D. T. (2003). Lean Thinking: Banish Waste and Create Wealth in Your Corporation, Free Press.
56. Yağlı, E., Çakır Şencan A., Koçak M. R. ve Şencan, C. (2024) Talaşlı İmalatta 5S Uygulamasının Üretim Verimliliğine Etkisinin Araştırılması: Havacılık Firmasında Bir Saha Çalışması, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 39(2), 1067-1082.
57. Yükselen Kaya, M. (2019). İş Yerlerinde Yeniden Düzenlemenin Verimliliğe Etkisi: Bir Parke İşletmesinde 5S Uygulaması. Yüksek Lisans Tezi, Düzce Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Düzce.
58. Zhang, J. C., Yin, H. L. ve Jia, H. M. (2014). The Study of Eliminate Companies Seven Wastes of Enterprises Based on the Theory of Industrial Engineering and Lean Production, Advanced Materials Research, Vols.1006-1007, 490-493. https://doi.org/10.4028/www.scientific.net/amr.1006-1007.490