Küresel Rekabet Endeksi ile Sürdürülebilirlik, Sosyal Sorumluluk ve İnovasyon Kavramlarının Önemi

Öz

Günümüzde işletmeler için raporlama yalnızca finansal durumlarını değil, aynı zamanda finansal olmayan bilgilerini de kapsamaktadır. Bu ihtiyaca cevap verebilmek adına işletmeler, alternatif raporlama yöntemleri arayışına girmişlerdir. Özellikle Kurumsal Sosyal Sorumluluk (KSS) ve Sürdürülebilirlik Raporlaması gibi kavramlar ön plana çıkmıştır. KSS, işletmelerin topluma sağladığı faydaları ve dayanışma anlayışını içerir ve 20.yüzyılın başlarından itibaren önem kazanmıştır. Eskiden sadece kar elde etmek sosyal sorumluluk olarak kabul edilirken, günümüzde işletmelerin toplumsal fayda sağlamaları ve yasal yükümlülüklerini aşmaları beklenmektedir. Rekabet gücü tanımında sadece yüksek miktarda ve kaliteli üretim yapmanın yeterli olmadığı vurgulanmaktadır. Maliyet yönetimi, inovasyon, kaliteli üretim, işgücü yapısı, yönetişim, pazar seçimi, döviz kurları, mali durum gibi faktörler de rekabet üstünlüğünü belirler. Dünya Ekonomik Forumu'nun Küresel Rekabet Gücü Endeksi (GCI), ülkelerin ekonomik gelişmişlik düzeylerini ve rekabet güçlerini çeşitli faktörler üzerinden değerlendirir. Çevre, insan sermayesi, piyasalar ve yenilikçilik gibi dört temel faktör altında toplanan 12 ana başlık, ülkeler arası rekabet gücü sıralamasında önemli bir rol oynar ve ekonomik politika oluşturucularına yol gösterir. Yapılan literatür taraması da göstermektedir ki misyon ve vizyonunda sosyal sorumluluk, sürdürülebilirlik ve yenilik kavramını kullanan işletmeler diğer işletmelere göre finansal performans olarak da daha pozitif bir çizelge izlemektedir.

Anahtar Kelimeler

• Küresel Rekabet Gücü Endeksi
• Sosyal Sorumluluk
• Sürdürülebilirlik
• İnovasyon

The Importance of the Global Competitiveness Index and the Concepts of Sustainability, Social Responsibility and Innovation

Öz

Today, reporting for businesses covers not only their financial situation but also non-financial information. In order to meet this need, businesses have sought alternative reporting methods. In particular, concepts such as Corporate Social Responsibility (CSR) and Sustainability Reporting have come to the fore. CSR includes the benefits that businesses provide to society and the understanding of solidarity, and has gained importance since the early 20th century. While in the past only making profits was considered a social responsibility, today businesses are expected to provide social benefit and exceed their legal obligations. In the definition of competitiveness, it is emphasized that simply producing high quantities and quality products is not enough. Factors such as cost management, innovation, quality production, workforce structure, governance, market selection, exchange rates and financial situation also determine competitive advantage. The World Economic Forum's Global Competitiveness Index (GCI) evaluates countries' economic development levels and competitiveness based on various factors. 12 main headings, collected under four basic factors such as environment, human capital, markets and innovation, play an important role in the international competitiveness ranking and guide economic policy makers. The literature review also shows that businesses that use the concepts of social responsibility, sustainability and innovation in their mission and vision follow a more positive financial performance compared to other businesses.

Anahtar Kelimeler

• Global Competitiveness Index
• Social responsibility
• Sustainability
• Innovation

Kaynakça

1. Aghayeva, R. (2019, Temmuz 22). Kurumsal Sürdürülebilirlik Düzeyinin İşletmelerin Finansal Performans Göstergeleri Üzerinde Etkisi. Kurumsal Sürdürülebilirlik düzeyinin işletmelerin finansal performans göstergeleri üzerinde etkisi. İstanbul, İstanbul, Türkiye: Ulusal Tez Merkezi.
2. Alkoç, G. P. (2010, Nİsan 7). Misyon ve Vizyon ifadelerinin işletme stratejisindeki yeri ve işletme performansı üzerindeki etkileri. İstanbul, İstanbul, Türkiye: Ulusal Tez Merkezi.
3. Altay, A. (2017). Dünya Ekonomik Forumu ve Küresel Rekabet Politikaları Üzerindeki Etkileri. Gümrük&Tİcaret Dergİsİ, 26.
4. Arda, M. (2009). Bölgesel rekabetçilik: Kavramsal Çerçeve. Ekonomi ve Dış Politika Araştırma Merkezi, 3.
5. Atasever, M., & Işık, H. (2018). Stratejik Yönetimde Misyon ve Vizyon İfadelerinin Önemi: Türkiye ve Japonya Karşılaştırması. Adıyaman: İksad Publİshİng House.
6. Aynaoğlu, Y. (2018, 11). Küresel Rekabet Endeksi ile inovasyon ve makroekonomik göstergeler arasındaki ilişkinin analizi. Küresel Rekabet Endeksİ İle İnovasyon ve Makroekonomik Göstergeler Arasındaki İlişkinin Analizi. Denizli, Türkiye: Ulusal Tez Merkezi.
7. Bulut, H., & Doğan, A. R. (2020). Rekabet Gücü ve Büyüme İlişkisi: BRICS-T Ülkeleri Üzerine Ekonometrik Bir Analiz. Internatİonal Journal Entrepreneurshİp and Management Inquİrİes, 129.
8. Canpolat, N. (2016, Mayıs). Küresel Rekabet Endeksi'nin lojistik performans endeksi'nin alt boyutları üzerine moderatör etkisi. Küresel Rekabet Endeksi'nin Lojistik Performans Endeksi'nin Alt Boyutları Üzerine Moderatör Etkisi, 33-34. İstanbul, Türkiye: Ulusal Tez Merkezi.

9. Cengiz, S., & Karabayır, M. E. (2022). Kurumsal Yönetim ile Finansal Performans İlişkisi: Türkiye’de Ampirik Bir Araştırma. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 328.
10. Çelik, S., Zeytinoğlu, E., & Akarım, Y. D. (2016). Kurumsal Sosyal Sorumluluk ve Finansal Performans Arasındaki İlişki: Borsa İstanbul Üzerine Bir Uygulama. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 439.
11. Çivî, E., Erol, İ., İnanlı, T., & Erol, E. D. (2008). Uluslararası Rekabet Gücüne Farklı Bakışlar. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4.
12. Dinçer, C., Dinçer, B., & Keskin, A. İ. (2021). Sürdürülebilirlik ve finansal performans arasındaki ilişkinin BIST 100 ve BIST Sürdürülebilirlik Şirketleri aracılığıyla incelenmesi. Finans Polİtİk & Ekonomİk Yorumlar, 158-159.
13. Doğan, S., & Hatipoğlu, C. (2009). Küçük ve Orta Boy İşletmelerde Vizyon Açıklamasının İşletmenin Performansına Etkisine İlişkin Bir Araştırma. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 82.
14. Düzer, M. (2020). Kurumsal Yönetim, Kurumsal Sürdürülebilirlik ve Finansal Performans: BIST’te Bir İnceleme. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 35-49.
15. Düzer, M., & Önce, S. (2017). Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlaması ve Finansal Performans: BIST’te İşlem Gören Şirketler İçin Karşılaştırmalı Bir Analiz. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 638.
16. Düzer, M., & Önce, S. (2018). Sürdürülebilirlik performans göstergelerine ilişkin açıklamaların finansal performans üzerine etkisi: BIST’te bir uygulama. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 95.
17. Emir, S., & Kıymık, H. (2021). Sürdürülebilirlik Düzeyinin Finansal Performans Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi: Borsa İstanbul’da Bir Araştırma. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 107.
18. Erat, V., & Demirkanoğlu, Y. (2021). Küresel Rekabet Açısından Türkiye. Journal of Socİal and Humanİtİes Scİences Research, 3402-3403.
19. Erol, Y., & Kanbur, E. (2014). Misyon ve Vizyon İfadelerine Göre Türkiye’nin İlk 100 Büyük Şirketinin Girişimcilik Özellikleri. Busİness and Economİcs Research Journal, 154-155.
20. Gündüz, M., & Soyer, M. (2019). Küresel Rekabetçİlİk İle Ekonomİk Özgürlük Arasındakİ İlİşkİnİn Bİnary Lojİstİk Regresyon Analİzİ İle İncelenmesİ. Journal of the Human and Socİal Scİences Researches, 1910-1911.
21. Kılıç, M. (2010). Stratejik Yönetim Sürecinde Değerler, Vizyon ve Misyon Kavramları Arasındaki İlişki . Sosyoekonomİ, 88.
22. Korga, S., & Aslanoğlu, S. (2022). Sürdürülebilirlik Performansı ile Finansal Performans İlişkisi üzerine bir araştırma . Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 634.
23. Köseoğlu, M. A., & Temel, E. K. (2008). Sektörlere Göre Misyon İfadelerinde Kullanılan Öğelerdeki Farklılaşmalar: İmkb Şirketleri Üzerine Bir Araştırma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 73.
24. Muslu, Ş. (2014, Hazİran 18). İşletmelerde Vizyon ve Misyon Kavramlarının Kullanımında Oluşan Karmaşıklık; Türkiye’de İlk 100 Büyük Sanayi Kuruluşu Örneği. İşletmelerde Vizyon ve Misyon Kavramlarının Kullanımında Oluşan Karmaşıklık; Türkiye’de İlk 100 Büyük Sanayi Kuruluşu örneği. Sakarya, Sakarya, Türkiye: Ulusal Tez Merkezi.
25. Muslu, Ş. (2014). Örgütlerde Misyon ve Vizyon Kavramlarının Önemi. HAK-İŞ Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 154.
26. Ovalı, S. (2014). Küresel Rekabet Gücü Açısından Türkiye’nin Konumu Üzerine Bir Değerlendirme. Internatİonal Journal of Economİc and Admİnİstratİve Studİes, 19.
27. Önder, Ş. (2019). İşletmelerin Kurumsal Sosyal Sorumlulukları ve Finansal Performansı Arasındaki İlişkisinin Çift Yönlü İncelenmesi. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 182.
28. Özkan, A., Tanç, Ş. G., & Taşdemir, B. (2018). Sürdürülebilirlik Açıklamaları Kapsamında Kurumsal Sosyal Sorumluluğun Kârlılık Üzerine Etkisi: BIST Sürdürülebilirlik Endeksi'nde Bir Araştırma. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 562-573.
29. Samans, R. (2017). The Global Competİtİveness Index 2016–2017 Rankİngs. Geneva: World Economİc Forum.
30. Schwab, K. (2019). The Global Competİtİveness Index 4.0 2019 Rankİngs. Geneva: World Economİc Forum.
31. Schwab, K., & Zahidî, S. (2020). How Countrİes are Performİng on the Road to Recovery. Geneva: World Economİc Forum.
32. Sevİm, U. (2021). İşletmelerin çevresel yatırım harcamalarının finansal performans üzerine etkisi: BIST Sürdürülebilirlik Endeksi üzerine bir araştırma. Gazİ İktİsat ve İşletme Dergİsİ, 56.
33. Şahin, S. (2022). Analysİs of Competİtİveness wİthİn the Perİod of 2006-2017:The Case of BRICS Countrİes and Turkey. Journal of Economİcs, Busİness & Polİtİcal Studİes, 71-72.
34. Tanç, Ş. G., & Teksoy, D. (2022). Döngüsel Ekonomi Kapsamında Sosyal Sürdürülebilirlik ve Finansal Performans İlişkisi: BIST Sürdürülebilirlik Endeksi'nde Yer Alan Şirketler Üzerine Bir Araştırma. Malı Çözüm, 18.
35. Taşdemir, B. (2017, Temmuz 17). Sürdürülebilirlik Raporları Kapsamında Kurumsal Sosyal Sorumluluğun Finansal Performans Üzerine Etkisi: BIST Sürdürülebilirlik Endeksi'nde Bir Araştırma. Sürdürülebilirlik Raporları Kapsamında Kurumsal Sosyal Sorumluluğun Finansal Performans Üzerine Etkisi: BIST Sürdürülebilirlik Endeksi'nde Bir Araştırma. Nevşehir, Nevşehir, Türkiye: Ulusal Tez Merkezi.
36. Torlak, H. (2006). Kurumsal Sosyal Sorumluluk ile Finansal Performans Arasındaki İlişkisinin Değerlendirilmesi. Kurumsal Sosyal Sorumluluk ile Finansal Performans Arasındaki İlişkisinin Değerlendirilmesi. İstanbul, İstanbul, Türkiye: Ulusal Tez Merkezi.
37. Turhan, G. D., Özen, T., & Albayrak, R. S. (2018). Kurumsal Sürdürülebilirlik Kavramı, Stratejik Önemi ve Sürdürülebilirlik Performansı Ölçümü: Literatür Çalışması. Ege Stratejik Araştırmalar Dergisi, 25-26.
38. Türkmen, M. A., & Aynaoğlu, Y. (2017). Küresel Rekabet Endeksi Göstergelerinin Küresel İnovasyon Endeksi Üzerindeki Etkisi. Busıness & Management Studıes: An Internatıonal Journal, 264.
39. Yenidoğan, A. (2021, Şubat 4). Sürdürülebilirlik Uygulamalarının Finansal Performans Üzerine Etkisi: Konaklama İşletmelerinde Bir Araştırma . Sürdürülebilirlik Uygulamalarının Finansal Performans Üzerine Etkisi: Konaklama İşletmelerinde Bir Araştırma . Antalya, Antalya, Türkiye: Ulusal Tez Merkezi.
40. Yıldırım, G., Kocamış, T. U., & Kuzu, S. (2018). Finansal Performansın Sürdürülebilirliği Raporlaması Üzerine Etkisi: BIST 100 Şirketleri Üzerinde Bir İnceleme. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 625.