KOZMETİK ÜRÜN KULLANIM PRATİKLERİ İLE ERKEKLİK ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİ ÖRNEĞİ

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 2, 95 - 110, 28.12.2025

Beyza Apcin , Helin Zelal Eren , Özge Özarslan

https://doi.org/10.33817/muhakeme.1702400

https://izlik.org/JA46YU78YZ

Öz

Bu çalışma, erkeklik rolleri ile erkeklerin kozmetik ürün tüketimi arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Araştırmada, erkeklerin kozmetik ürün kullanım biçimleri ve tercileri ile toplumsal cinsiyet rolleriyle ilişkisi analiz edilmiştir. Bu amaçla, üniversitesi öğrencisi olan, 19-23 yaş aralığındaki 16 erkek katılımcı ile yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, MAXQDA programı kullanılarak tematik analiz tekniğiyle analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, erkeklerin kozmetik ürün kullanımında belirli sınırların olduğunu; bu sınırların aşılmasının erkeklikten dışlanma riski taşıdığını ve bu sınırların ancak sağlık gibi nedenler aracılığıyla esnetilebildiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

erkeklik , kozmetik ürün , tüketim , Türkiye

EXAMINING THE RELATIONSHIP BETWEEN COSMETIC PRODUCT USE PRACTICES AND MASCULINITY: THE CASE OF UNIVERSITY STUDENTS

https://izlik.org/JA46YU78YZ

Öz

This study examines the relationship between masculinity roles and men's consumption of cosmetic products. It analyzes how men's patterns and preferences in using cosmetic products relate to gender roles. To this end, semi-structured in-depth interviews were conducted with 16 male university students between the ages of 19 and 23. The data were analyzed using thematic analysis with the assistance of the MAXQDA software. The findings reveal that men's use of cosmetic products is bounded by certain limits; transgressing these limits carries the risk of being excluded from the domain of masculinity. However, these boundaries may be stretched under certain justifications, such as health-related reasons.

Anahtar Kelimeler

Masculinity , cosmetic products , consumption , Türkiye

Kaynakça

• Abidin, C. (2016). “Aren’t These Just Young, Rich Women Doing Vain Things Online?”: Influencer Selfies as Subversive Frivolity. Social Media Society, 2(2).
• Alves da Silva Lima, S. (2019). The Little Male Secret: Analysis about the male self-concept related to the consumption of beauty products (Doctoral dissertation, Dublin, National College of Ireland).
• Balkıs, P. (2013). Erkekler ve kişisel bakım: Türk erkeklerinin kozmetik ürünleri tüketme eğilimleriyle ilişkili değişkenler. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 6(12), 91–116.
• Bird, S. R. (1996). Welcome to the men's club: Homosociality and the maintenance of hegemonic masculinity. Gender & Society, 10(2), 120–132.
• Bocock, R. (1997). Tüketim (Çev. İ.Kutluk). Dost Kitabevi.
• Bourdieu, P. (2023). Eril tahakküm. (Çev. B. Yılmaz). İstanbul: Bağlam Yayıncılık
• Cammayo, C. J. M., Delos Reyes, C. C., Guevarra, K. A., Joson, J. C., Juanitas, L. M., & Angoluan, M. A. S. (2024). Lived experiences of Filipino men using cosmetics. International Journal of Multidisciplinary Research and Growth Evaluation, 5(4), 292–307.
• Charmaz, K. (2006). Constructing grounded theory: A practical guide through qualitative analysis. London: Sage.
• Connell, R. W. (2019). Erkeklikler (N. Konukçu, Çev.) (6. basım.). Phoenix Yayınevi.
• Connell, R. W. (2023). Toplumsal cinsiyet ve iktidar: Toplumda, kişi ve cinsel politika (C. Soydemir, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
• Connell, R., & Messerschmidt, W. (2005). Hegemonic masculinity: Rethinking the Concept. Gender & Society (19(6)), 829-859.
• Derince, M. (2016). Toplumsal Cinsiyet Bağlamında Erkek Kimliğinin Televizyon Reklamlarına Yansıması (Televizyon Kozmetik Reklamlarında Göstergebilimsel Çözümleme). İletişim Çalışmaları Dergisi, 2(1), 63-93.
• Duarte, P., Silva, S., & Carvalho, M. J. (2025). Is masculinity ruining the male skincare market? Comprehensive insights on consumer behavior in cosmetics. Journal of Consumer Marketing, 42(2) 159-173.
• Kimmel, M. (2013). Angry white men: American masculinity at the end of an era. New York: Nation Books.
• Kimmel, S. M. (2013). Homofobi Olarak Erkeklik: Toplumsal Cinsiyet Kimliğinin İnşasında Korku, Utanç ve Sessizlik. M. Bozok (çev.). Fe Dergi: Feminist Eleştiri 5(2), 92-107.
• Lee, Y.-J. (2007). Male Consumers’ Motives of Appearance Management Behavior -Focused on Their Sex Role Identities and Benefit Sought in Clothing-. Journal of the Korean Society of Clothing and Textiles, 31(4), 551-562.
• Martin, B., & Smeeckaert, A. (2022). Men & cosmetics: A problem of consumer understanding? Perception of French consumers about male cosmetics (Master's thesis, Department of Business Administration). Master's Program in Business Development and Internationalisation.
• MacInnes, J. (1998). The End of Masculinity. Buckingham: Open University Press.
• McNeill, L. S., & Douglas, K. (2011). Retailing masculinity: Gender expectations and social image of male grooming products in New Zealand. Journal of Retailing and Consumer Services, 18(5), 448–454.
• Gill, R. (2008). Empowerment/Sexism: Figuring Female Sexual Agency in Contemporary Advertising. Feminism & Psychology, 18(1), 35-60. https://doi.org/10.1177/0959353507084950
• Özbay, C., & Baliç, İ. (2004). Erkekliğin ev halleri. Toplum ve Bilim, 101, 89–103.
• Özer, B. (2021). Kozmetik reklamlarında cinsiyet rolleri. Marmara Üniversitesi Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Araştırmaları Dergisi, 5(1), 28-50.
• Redmond, A. (2016). Fragile masculinity: The masculinisation of quotidian consumer. Institute of Art Design and Technology, Dun Laoghaire
• Sancar, S. (2016). Erkeklik: İmkânsız İktidar Ailede Piyasada ve Sokakta Erkekler. İstanbul: Metis Yayınları
• Sarıkaya, N., & Altunışık, R. (2011). Kişisel bakım olgusu ve kişisel bakım ürünlerine yönelik tüketici tutum ve tercihlerini etkileyen faktörler üzerine bir araştırma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 6(2), 389-413.
• Souiden, N., & Diagne, M. (2009). Canadian and French men’s consumption of cosmetics: A comparison of their attitudes and motivations. Journal of Consumer Marketing, 26(2), 97–109
• Twentify. (2019.). Bakımlı erkekler: Erkeklerde kişisel bakım kategorisi araştırması.
• Savcı, İ. (1999). Toplumsal Cinsiyet ve Teknoloji. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 54(01).
• Hall, M. (2015). Look More Chiselled: Masculinity and Cosmetics. In: Metrosexual Masculinities. Palgrave Macmillan, London.
• Hall, M. (2014). “It’s a metrosexual thing”: A discourse analytical examination of masculinities (Doctoral thesis, Nottingham Trent University).