Araştırma Makalesi

DİASPORA VE KÜLTÜREL KİMLİK: FOUCAULT’NUN İKTİDAR KAVRAMI BAĞLAMINDA TEORİK BİR İNCELEME

Cilt: 9 Sayı: 1 24 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

DİASPORA VE KÜLTÜREL KİMLİK: FOUCAULT’NUN İKTİDAR KAVRAMI BAĞLAMINDA TEORİK BİR İNCELEME

Öz

Bu çalışmanın amacı, diaspora topluluklarında kültürel sürekliliğin nasıl korunduğunu Michel Foucault’nun iktidar, disiplin ve özneleşme kavramları çerçevesinde teorik olarak analiz etmektir. Diasporaların kültürel pratiklerini içsel iktidar mekanizmaları, disiplin edici normlar ve topluluk içi gözetim biçimleri üzerinden değerlendirmek çalışmanın temel hedefidir. Bu çalışmada, Foucault’nun iktidar teorisinin kavramsal çözümlemesi, diaspora literatürünün eleştirel okuması ve bu iki alanın karşılaştırmalı tartışması benimsenmiştir. Veri analizi, Foucault’nun “iktidarın içkinliği”, “bedenlerin disiplin edilmesi”, “söylem–iktidar ilişkisi” ve “öznenin üretimi” kavramlarının diaspora bağlamına uyarlanmasıyla gerçekleştirilmiştir. Bulgular, diaspora topluluklarında kültürel sürekliliğin yalnızca kültüre bağlılık veya kimlik arayışı yoluyla değil, aynı zamanda topluluk içindeki normatif baskı, uyum zorunlulukları, ritüellere katılımda görünmez zorunluluklar ve söylemsel denetim mekanizmalarıyla sürdürüldüğünü göstermektedir. Bu içsel iktidar mekanizmaları, Foucault’nun tanımladığı biçimiyle disiplinci bir yapıya sahiptir. Bireylerin davranışlarını yönlendirir, sapmaları görünmez biçimde sınırlar ve kimliği belirli bir norm etrafında yeniden üretir. Sonuç olarak çalışma, diaspora kültürünün devamlılığını açıklarken yalnızca aidiyet, dayanışma veya topluluk bağı gibi pozitif unsurlara odaklanan yaklaşımların yetersiz kaldığını ileri sürmektedir. Foucault’nun iktidar perspektifi, diasporaların kendi içlerinde ürettikleri disiplin mekanizmalarını görünür kılmakta, kültürel sürekliliğin aynı zamanda bir “iç baskı” ve “kendini yönetme” şeklinde sağlandığını ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Diaspora, Kültürel Süreklilik, Michel Foucault, İktidar, Kimlik.

Kaynakça

  1. Albakry, N. S., & Daimin, G. (2014). The visual rhetoric in public awareness print advertising toward Malaysia perceptive sociolculture design. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 155, 28-33.
  2. Arksey, H., & Knight, P. T. (1999). Interviewing for social scientists. SAGE Publications, Ltd, https://doi.org/10.4135/9781849209335.
  3. Arslan, H. (1999). Bilim, Bilimsel Bilgi ve İktidar, Doğu Batı Düşünce Dergisi, Yıl: 2, Sayı: 7, 55-79.
  4. Atkins, K., vd. (2020). “Looking at Myself in the Future”: how mentoring shapes scientific identity for STEM students from underrepresented groups. International Journal of STEM Education, 7, 1-15.
  5. Aydın, A. F. (2020). Gösteri Toplumunun Yeni Panoptikonu Olarak Sosyal Medya. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 9(3), 2573-2594. https://doi.org/10.15869/itobiad.735793
  6. Aytaç, Ö. (2004). Kapitalizm ve Hegemonya İlişkileri Bağlamında Boş Zaman. CÜ Sosyal Bilimler Dergisi C, 28, 115-138.
  7. Aytaç, Ö., & Tan, M. (2020). Arkadaşlık İlişkilerinde Yaşanan Değişim: Mardin Örneği. OPUS International Journal of Society Researches, 15(25), 3233-3259. https://doi.org/10.26466/opus.642395
  8. Baudrillard, J., (2010): Tüketim Toplumu, çev. H. Deliçaylı, F. Keskin, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  9. Bauman, Z. (2003), Modernlik ve Müphemlik, çev. İ. Türkmen, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  10. Bauman Z., (2018). Modernite, Kapitalizm, Sosyalizm: Küresel Çağdaş Sosyal Eşitsizlik, çev. F. D. Ergun, Ankara: Say Yayınları.

Kaynak Göster

APA
Yıldırım Başoğlu, M. (2026). DİASPORA VE KÜLTÜREL KİMLİK: FOUCAULT’NUN İKTİDAR KAVRAMI BAĞLAMINDA TEORİK BİR İNCELEME. Muhakeme Journal, 9(1), 11-19. https://doi.org/10.33817/muhakeme.1836432
AMA
1.Yıldırım Başoğlu M. DİASPORA VE KÜLTÜREL KİMLİK: FOUCAULT’NUN İKTİDAR KAVRAMI BAĞLAMINDA TEORİK BİR İNCELEME. Muhakeme Journal. 2026;9(1):11-19. doi:10.33817/muhakeme.1836432
Chicago
Yıldırım Başoğlu, Meltem. 2026. “DİASPORA VE KÜLTÜREL KİMLİK: FOUCAULT’NUN İKTİDAR KAVRAMI BAĞLAMINDA TEORİK BİR İNCELEME”. Muhakeme Journal 9 (1): 11-19. https://doi.org/10.33817/muhakeme.1836432.
EndNote
Yıldırım Başoğlu M (01 Haziran 2026) DİASPORA VE KÜLTÜREL KİMLİK: FOUCAULT’NUN İKTİDAR KAVRAMI BAĞLAMINDA TEORİK BİR İNCELEME. Muhakeme Journal 9 1 11–19.
IEEE
[1]M. Yıldırım Başoğlu, “DİASPORA VE KÜLTÜREL KİMLİK: FOUCAULT’NUN İKTİDAR KAVRAMI BAĞLAMINDA TEORİK BİR İNCELEME”, Muhakeme Journal, c. 9, sy 1, ss. 11–19, Haz. 2026, doi: 10.33817/muhakeme.1836432.
ISNAD
Yıldırım Başoğlu, Meltem. “DİASPORA VE KÜLTÜREL KİMLİK: FOUCAULT’NUN İKTİDAR KAVRAMI BAĞLAMINDA TEORİK BİR İNCELEME”. Muhakeme Journal 9/1 (01 Haziran 2026): 11-19. https://doi.org/10.33817/muhakeme.1836432.
JAMA
1.Yıldırım Başoğlu M. DİASPORA VE KÜLTÜREL KİMLİK: FOUCAULT’NUN İKTİDAR KAVRAMI BAĞLAMINDA TEORİK BİR İNCELEME. Muhakeme Journal. 2026;9:11–19.
MLA
Yıldırım Başoğlu, Meltem. “DİASPORA VE KÜLTÜREL KİMLİK: FOUCAULT’NUN İKTİDAR KAVRAMI BAĞLAMINDA TEORİK BİR İNCELEME”. Muhakeme Journal, c. 9, sy 1, Haziran 2026, ss. 11-19, doi:10.33817/muhakeme.1836432.
Vancouver
1.Meltem Yıldırım Başoğlu. DİASPORA VE KÜLTÜREL KİMLİK: FOUCAULT’NUN İKTİDAR KAVRAMI BAĞLAMINDA TEORİK BİR İNCELEME. Muhakeme Journal. 01 Haziran 2026;9(1):11-9. doi:10.33817/muhakeme.1836432