ENTEGRE RAPORLAMADA SERMAYE ÖGELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Bu çalışmanın amacı entegre raporlama kapsamında sermaye ögelerini temsil eden göstergelerin değerlendirilmesidir. Bu amaç çerçevesinde bankacılık sektörü ele alınarak BİST Banka Endeksi’ne kayıtlı ve entegre rapor yayınlayan 6 banka çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. Bankaların 2020-2022 yıllarına ait entegre raporların açıklanan sermaye ögelerine ait göstergelerin belirlenmesinde Uluslararası Entegre Raporlama Çerçevesi esas alınarak nicel, ulaşılabilir ve karşılaştırılabilir 29 gösterge tespit edilmiştir. Bu göstergelerin ağırlık değerlerinin belirlenmesinde Entropi yöntemi, göstergelerin değerlendirilmesi ve bankaların sıralanmasında TOPSIS, GRA, MARCOS ve COPRAS yöntemleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre en yüksek önem ağırlık değerine sahip sermaye ögesi doğal sermaye, en düşük önem ağırlık değerine sahip sermaye ögesi ise üretilmiş sermaye olarak belirlenmiştir. Ayrıca 2020 ve 2021 yıllarında Yapı ve Kredi bankası 1. sırada, 2022 yılında Akbank 1. sırada yer almaktadır. 2020 ve 2022 yıllarında Halkbank 6. sırada, 2021 yılında Vakıflar bankası 6. sırada bulunmaktadır. 2020-2022 dönemi boyunca bankaların performansının ortalama düzeyde gerçekleştiği ve en yüksek performansın 2022 yılına ait olduğu görülmektedir. Sonuç olarak entegre raporlamanın bankacılık sektöründe gelişim sürecinin devam ettiği ve kullanım sıklığının arttığını söylemek mümkündür.

Anahtar Kelimeler

• Entegre Raporlama
• Sermaye Ögeleri
• Bankacılık Sektörü

ASSESSMENT OF CAPITAL COMPONENTS IN INTEGRATED REPORTING

Öz

This study aims to assess the indicators representing capital components in the context of integrated reporting. Focusing on the banking sector, the sample includes six banks listed in the BIST Bank Index that published integrated reports. The evaluation encompasses the years 2020-2022. Twenty-nine quantitative, accessible, and comparable indicators based on the International Integrated Reporting Framework were identified to determine the capital components disclosed in the integrated reports. The entropy method was employed to ascertain weight values for these indicators, while the TOPSIS, GRA, MARCOS, and COPRAS methods were used for evaluation and ranking. The findings highlight natural capital as the capital element with the highest weight value, while manufactured capital holds the lowest weight value. Notably, Yapı ve Kredi Bank secured the first rank in 2020 and 2021, with Akbank leading in 2022. Halkbank ranked sixth in 2020 and 2022, and Vakıflar Bank ranked sixth in 2021. Overall, the banks’ performance during 2020-2022 is considered average, with the highest performance observed in 2022. In conclusion, the study indicates ongoing development in integrated reporting within the banking sector, with an increasing frequency of usage.

Anahtar Kelimeler

• Integrated Reporting
• Capital Components
• Banking Sector

Kaynakça

1. Ahmed, A., Anifowose, M., Salami, S., & Abubakar, N. (2023). Multiple Capitals Disclosure in European Companies’ Integrated Reports: The Role of Organisational Complexity. Accounting in Europe, 20(1), 120-138. https://doi.org/10.1080/17449.480.2022.2150979
2. Aras, G., & Sarıoğlu, G. U. (2015). Kurumsal Raporlamada Yeni Dönem: Entegre Raporlama, TÜSİAD, Yayın No: T/2015, 10-567.
3. Aras, G., & Mutlu Yıldırım, F. (2019). Entegre Raporlamada Çoklu Sermaye Ögelerini Temsil Eden Göstergelerin Belirlenmesi: Türk Bankacılık Sektörü Örneği. Mehmet Akif Ersoy İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(2), 408-422. https://dx.doi.org/10.2139/ssrn.3649908
4. Aras, G., & Mutlu Yıldırım, F. (2022). Development of Capitals in Integrated Reporting and Weighting Representative Indicators with Entropy Approach. Social Responsibility Journal, 18(3), 551-572. https:// doi.org/10.1108/SRJ-11-2020-0447
5. Chen, C. N., & Ting, S. C. (2002). A Study Using the Grey System Theory to Evaluate the Importance of Various Service Quality Factors. International Journal of Quality & Reliability Management, 19(7), 838-861. https://doi.org/10.1108/026.567.10210434775
6. Deng, J. (1982). Control Problems of Grey Systems. Systems and Control Letters, 1, 288–294. https://doi. org/10.1016/S0167-6911(82)80025-X
7. Dumitru, M. & Jinga, G. (2015). Integrated Reporting Practice for Sustainable Business: A Case Study. Audit Financiar, 13(127), 117-125.
8. Ecer, F. (2019). Özel Sermayeli Bankaların Kurumsal Sürdürülebilirlik Performanslarının Değerlendirilmesine Yönelik Çok Kriterli Bir Yaklaşım: Entropi-ARAS Bütünleşik Modeli. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 14(2), 365-390. https://doi.org/10.17153/oguiibf.470336

9. Ecer, F. (2020). Çok Kriterli Karar Verme Geçmişten Günümüze Kapsamlı Bir Yaklaşım. 1. Baskı. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
10. Ercan, C. & Kestane, A. (2017). Entegre Raporlama ve Türkiye’deki Uygulama Örnekleri Üzerine Bir Araştırma. Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(4), 73-86.
11. Entegre Raporlama Türkiye Ağı-ERTA (2024). http://www.entegreraporlamatr.org/tr/hakkimizda/biz-kimiz. aspx, Erişim: 21.02.2024.
12. Fung, C. P. (2003). Manufacturing Process Optimization for Wear Property of Fiber-reinforced Polybutylene Terephthalate Composites with Grey Relational Analysis. Wear, 254(3-4), 298-306. https://doi. org/10.1016/S0043-1648(03)00013-9
13. Garg, H. (2019). Algorithms for Possibility Linguistic Single-Valued Neutrosophic Decision-Making Based on COPRAS and Aggregation Operators with New Information Measures. Measurement, 138, 278-290. https://doi.org/10.1016/j.measurement.2019.02.031
14. Gómez-López, M. D., Bayo, J., García-Cascales, M. S., & Angosto, J. M. (2009). Decision Support in Disinfection Technologies for Treated Wastewater Reuse. Journal of Cleaner Production, 17(16), 1504-1511. https:// doi.org/10.1016/j.jclepro.2009.06.008
15. Gökoğlu, H. H., & Tutkavul, K. (2022). Özel ve Kamu Sermayeli Bankaların Yayımladıkları Entegre Raporların Sermaye Öğeleri Bazında Karşılaştırmalı Olarak İncelenmesi. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 24(1), 199-233. https://doi.org/10.31460/mbdd.908407
16. Guoliang, L., & Qiang, F. (2007). Grey Relational Analysis Model Based on Weighted Entropy and Its Application. In 2007 International Conference on Wireless Communications, Networking and Mobile Computing, 5500- 5503. IEEE. https://doi.org/10.1109/WICOM.2007.1347
17. Hamzaçebi, C., & Pekkaya, M. (2011). Determining of Stock Investments with Grey Relational Analysis. Expert Systems with Applications, 38(8), 9186-9195. https://doi.org/10.1016/j.eswa.2011.01.070
18. Hwang, C. L., & Yoon, K. (1981). Methods for Multiple Attribute Decision Making. In Multiple Attribute Decision Making, 58-191. Springer, Berlin, Heidelberg.
19. International Integrated Reporting Council-IIRC (2021). International Framework. https:// integratedreporting.ifrs.org/wpcontent/uploads/2021/01/InternationalIntegratedReportingFramework. pdf, Erişim: 14.03.2023.
20. Kabak, M., & Çınar, Y. (2020). Yönetimde Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri: MS Excel Çözümlü Uygulamalar. Ankara: Nobel Yayıncılık.
21. Kamuyu Aydınlatma Platformu-KAP, https://www.kap.org.tr/tr/Endeksler, Erişim: 15.01.2024.
22. Kuo, Y., Yang, T., & Huang, G. W. (2008). The Use of Grey Relational Analysis in Solving Multiple Attribute Decision-Making Problems. Computers & Industrial Engineering, 55(1), 80-93. https://doi.org/10.1016/j. cie.2007.12.002
23. Melloni, G. (2015). Intellectual Capital Disclosure in Integrated Reporting: An Impression Management Analysis. Journal of Intellectual Capital, 16(3), 661-680, https://doi.org/10.1108/JIC-11-2014-0121
24. Mulliner, E., Smallbone, K., & Maliene, V. (2013). An Assessment of Sustainable Housing Affordability Using a Multiple Criteria Decision Making Method. Omega, 41(2), 270-279. https://doi.org/10.1016/j. omega.2012.05.002
25. Mutlu-Yıldırım, F. (2020). Entegre Kurumsal Performans Değerlemesinde Çoklu Sermaye Temelli Bir Model Önerisi: Bankacılık Sektörü Uygulaması, Yayınlanmamış Doktora Tezi, İstanbul.
26. Pistoni, A., Songini, L. & Bavagnoli, F. (2018). Integrated Reporting Quality: An Empirical Analysis. Corporate Social Responsibility and Environmental Management, 25(4), 489-507. https://doi.org/10.1002/csr.1474
27. Santis, S., Bianchi, M., Incollingo, A., & Bisogno, M. (2018). Disclosure of Intellectual Capital Components in Integrated Reporting: An Empirical Analysis. Sustainability, 11(1), 62. https://doi.org/10.3390/ su11010062
28. Smit, S., Scholtz, H., & Mans-Kemp, N. (2018). Assessing the Extent of Application of Integrated Reporting Guidelines by South African Banks. Southern African Journal of Accountability and Auditing Research, 20(1), 57-70. https://hdl.handle.net/10520/EJC-11fd63412f
29. Stević, Ž., Pamučar, D., Puška, A., & Chatterjee, P. (2020). Sustainable Supplier Selection in Healthcare Industries Using a New MCDM method: Measurement of Alternatives and Ranking According to COmpromise Solution (MARCOS). Computers & Industrial Engineering, 140, 106231. https://doi.org/10.1016/j. cie.2019.106231
30. Şimşek, A. & Terim, B. (2020). Entegre Raporlama Kavramı ve Entegre Raporlamanın Türkiye’deki Uygulama Örnekleri Üzerine Bir Araştırma. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (47), 325-346.
31. Tuğay, O. & Temel, F. (2022). Türkiye’de Çimento Sektöründeki Şirketlerin Uluslararası Entegre Raporlama Kılavuz İlkelerine Uyum Düzeylerinin CRITIC ve MAIRCA Yöntemleriyle Değerlendirilmesi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (50), 45-57. https://doi.org/10.30794/pausbed.1019615
32. Uslu, A. (2023). Uluslararası Entegre Raporlama Çerçevesine Göre Borsa İstanbul Grubu’nun 2021 Yılı Entegre Faaliyet Raporunun İçerik Analizi. İşletme Akademisi Dergisi, 4(3), 239-256. https://doi.org/10.26677/ TR1010.2023.1292
33. Zavadskas, E. K., Kaklauskas, A., Banaitis, A., & Kvederyte, N. (2004). Housing Credit Access Model: The Case for Lithuania. European Journal of Operational Research, 155(2), 335-352. https://doi.org/10.1016/ S0377-2217(03)00091-2
34. Zavadskas, E. K., & Kaklauskas, A. (1996). Pastatų Sistemotechninis Ivertinimas. Vilnius: Technika.