KÜMİ FRS VE STANDART HESAP PLANI ÇERÇEVESİNDE ÜRETİM VE TİCARET İŞLETMELERİNDE SATIŞ MALİYETİ VE HASILATIN KAYDI VE RAPORLANMASI

Yıl 2025, Sayı: Türkiye Muhasebe Eğitim Sempozyumu Özel Sayısı, - , 27.12.2025

Ümit Gücenme Gençoğlu , Ümran Bulut Su

Öz

Bu çalışmanın temel amacı, KÜMİ FRS'nin Standart Hesap Planı’na uyumunu değerlendirmek, üretim ve ticaret işletmelerinin temel fonksiyonları olan satış maliyetleri ve hasılat ile ilgili işlemlerini bu hesap planını kullanarak kayıtlayabilmesi ve KÜMİ FRS düzenlemeleri kapsamında raporlayabilmesinin mümkün olup olmadığını ortaya koymaktır. Bu amaç ile ilgili verilerin değerlendirilmesinde, nitel araştırma çerçevesinde doküman analizi yöntemi uygulanarak 2024 yılında KGK tarafından yayımlanan Standart Hesap Planı’nın stoklar ve hasılatla ilgili olan hesapları ve açıklamaları ile KÜMİ FRS’nin ilk iki bölümdeki ölçüm, finansal tablolara ilişkin genel hükümleri, stoklar ve hasılat ile ilgili bölümleri incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

KÜMİ FRS , Standart Hesap Planı , Stok maliyeti , Satış hasılatı

RECORDING AND REPORTING OF SALES COSTS AND REVENUE IN PRODUCTION AND TRADE ENTERPRISES WITHIN THE FRAMEWORK OF THE CUMILIAR FRS AND STANDARD ACCOUNTS PLAN

Öz

The primary objective of this study is to assess the compliance of the KÜMİ FRS with the Standard Chart of Accounts and to determine whether it is possible for manufacturing and trading enterprises to record transactions related to sales costs and revenue, which are their core functions, using this chart of accounts and to report them within the scope of the KÜMİ FRS regulations. In evaluating the data related to this purpose, a document analysis method was applied within the framework of qualitative research. The accounts and explanations related to inventories and revenue in the Standard Chart of Accounts published by the KGK in 2024, as well as the first two sections of the KÜMİ FRS, including the general provisions on measurement, financial statements, and the sections related to inventories and revenue, were examined.

Anahtar Kelimeler

KÜMİ FRS , Standard Chart of Accounts , Stock cost , Sales revenue

Kaynakça

• Ayar, H. C., & Fowzi, H. F. (2021). Küçük ve Mikro İşletmeler İçin Finansal Raporlama Standardı (KÜMİ FRS) taslağı ile Büyük ve Orta Boy İşletmeler İçin Finansal Raporlama Standardı (BOBİ FRS)’nin karşılaştırılması. Muhasebe ve Finans İncelemeleri Dergisi, 4(2), 115–123. https://doi.org/10.32951/ mufider.932066
• Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27–40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
• Cavlak, H. (2024). Finansal raporlama standartlarına uygun hesap planı (FRSHP) ile Tekdüzen Hesap Planı karşılaştırması: Hesap sınıfları, hesap grupları ve hesaplar hakkında genel bir değerlendirme. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(3), 336–356. https://doi.org/10.29106/fesa.1527325
• Gücenme Gençoğlu, Ü. (2020). Küçük ve Mikro İşletmeler İçin Finansal Raporlama Standardı Taslağı’nın BOBİ FRS ve vergi uygulamalarımız ile karşılaştırılması ve genel değerlendirme. Business and Economics Research Journal, 11(1), 187–199.
• Karaca, H. (2023). Stoklarla ilgili işlemlerin farklı düzenlemeler açısından karşılaştırılması. In T. Hacıhasanoğlu, N. Özdemir, & E. Dalkılıç (Eds.), Düzenlemeler ışığında finansal raporlama (Bölüm 6). Özgür Yayınları. https://doi.org/10.58830/ozgur.pub139.c1076
• Kaya, Y., & Utku, M. (2021). Stoklara ilişkin hükümlerin KÜMİ FRS kapsamında incelenmesi ve Türkiye’deki mevcut uygulama ve standartların karşılaştırılması. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (91), 1–16. https:// doi.org/10.25095/mufad.881460
• KGK. (2023). Küçük ve Mikro İşletmeler için Finansal Raporlama Standardı (KÜMİ FRS). https://www.kgk.gov. tr/Portalv2Uploads/files/Duyurular/v2/KUMI/KUMI_FRS_Kurum_Sitesi_Duyuru_Metni.pdf (Erişim tarihi: 28.11.2024)
• KGK. (2024). Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Hesap Planı. https://kgk.gov.tr/Portalv2Uploads/files/ Duyurular/v2/Kurul%20Kararlar%C4%B1/Finansal%20Raporlama%20Standartlar%C4%B1na%20 Uygun%20Hesap%20Plan%C4%B1%20_18.07.pdf (Erişim tarihi: 28.11.2024)
• Kıral, B. (2020). Nitel bir veri analizi yöntemi olarak doküman analizi. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 170–189.
• Kıymetli Şen, İ., & Özbirecikli, M. (2020). KÜMİ FRS’nin iş dünyasına sağlayabileceği yararlar: BOBİ FRS, TMS/TFRS ve mevcut muhasebe sistemi ile mukayeseli bir inceleme. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 22(Özel Sayı), 1–19. https://doi.org/10.31460/mbdd.641657
• Parlak, N. (2021). Küçük ve Mikro İşletmeler İçin Finansal Raporlama Standardı (KÜMİ FRS) taslağı çerçevesinde hasılatın muhasebeleştirilmesi ve diğer finansal raporlama standartları ile karşılaştırılması. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 50(2), 123–145. https://doi.org/10.26650/iuifm.2021.50.2.0001
• Sak, U., Kaya, D., & Yıldız, E. (2021). Sosyal bilimlerde bir yöntem olarak doküman analizi: Kuramsal ve yöntemsel bir çerçeve. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 17(2), 45–64.
• Satır, H. (2023). MSUGT/VUK, TMS/TFRS ve BOBİ-FRS muhasebe sistemlerine göre stoklara ilişkin ölçüm ve değerleme esaslarının karşılaştırılması ve muhasebeleştirmesi. Muhasebe ve Denetime Bakış, 22(68), 319–338. https://doi.org/10.55322/mdbakis.1102896
• Özdemir, N., & Yıldız, E. (2023). TMS/TFRS, BOBİ FRS ve KÜMİ FRS’de yer alan hükümler çerçevesinde borçlanma maliyetlerinin muhasebeleştirilmesi. In T. Hacıhasanoğlu, N. Özdemir, & E. Dalkılıç (Eds.), Düzenlemeler ışığında finansal raporlama (pp. 167–190). Özgür Yayınları.
• Özkan, M. (2023). Eğitim bilimleri bağlamında döküman inceleme yönteminde geçerlik ve güvenirlik üzerine bir değerlendirme. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 11(3), 278–296.
• Öztürk, E., Gökçen, G., & Güleç, Ö. F. (2019). KÜMİ FRS seti taslağı, BOBİ FRS seti ve tam set TMS/TFRS’nin temel konular açısından karşılaştırılması. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(3), 413–430. https://doi.org/10.29106/fesa.616662
• Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2022). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (13. baskı). Seçkin Yayıncılık.