DİJİTAL ÇAĞDA SAĞLIK VERİLERİNİN GÜVENLİĞİ: KVKK KAPSAMINDA VERİ İHLALLERİNİN İNCELENMESİ

Öz

Geçtiğimiz yüzyılda bilişim teknolojilerinde yaşanan gelişmeler ve internetin yaygınlaşmasıyla birlikte, bireylerin ve kurumların bilgileri dijital ortama aktarılmış ve bu süreç sonucunda birçok veri, kişisel veri niteliği kazanmıştır. Kişisel verilerin çeşitli elektronik ortamlarda büyük miktarda dijital olarak depolanması, sorumsuz tarafların neden olduğu veri ihlallerine karşı savunmasız bir durum oluşturmuştur. Bu çalışmada, Kişisel Verileri Koruma Kanunu (KVKK) kapsamında bildirilen veri ihlali vakalarını inceleyerek, özellikle sağlık sektöründe gerçekleşen ve hassas sağlık verilerini hedef alan siber saldırıların ve veri ihlal vakalarının detaylı bir analizini yapmayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda, 2018-2025 yılları arasında bildirilen 259 veri ihlali vakasından özellikle sağlık sektöründe gerçekleşen ve hasta verilerini doğrudan etkileyen 20 siber saldırıları ve veri ihlal vakasına odaklanılmıştır. Çalışmanın kapsamına dahil edilen veriler Excel programında sistematik olarak düzenlenerek veri ihlallerinin sektörel sıklığı, dağılımı, etkileri ve sağlık sektörü üzerindeki riskleri nicel ve nitel analiz yöntemleriyle analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda, sağlık sektöründeki veri ihlallerinin büyük ölçüde siber saldırılar, kötü amaçlı yazılımlar ve yetkisiz üçüncü taraf erişimleri gibi dış kaynaklı tehditlerden kaynaklandığı görülmektedir. Bu durum, sağlık sektöründeki işletmelerin siber güvenlik altyapılarının güçlendirilmesi, veri şifreleme, erişim kontrolleri gibi teknik önlemlerin uygulanması, çalışan eğitimleriyle insan kaynaklı hataların minimize edilmesi ve yasal uyumluluk süreçlerinin iyileştirilmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kişisel Sağlık Verilerinin Korunması
• Siber Güvenlik
• Veri İhlalleri
• Dijital Sağlık
• Sağlık Sektörü

Kaynakça

1. Atalıkoğlu Baskan, S., Karakurt, P., & Kasımoglu, N. (2021). Assessment of nursing students’ attitudes towards recording and protecting patients’ personal health data: A descriptive study. Galician Medical Journal, 28(3), 1-7.
2. Aydın, M. F. (2017). Kişisel sağlık verileri konusundaki farkındalık ve gözlemlerin öğrencilerde araştırılması. Selçuk Üniversitesi Sosyal ve Teknik Araştırmalar Dergisi, (14), 1-5.
3. Bevanda, M., & Čolaković, M. (2017). Patient’s right to protection of personal data in the legal system of bosnia and herzegovina. Medicine, Law & Society, 10(1), 1-17.
4. Brennen, J. S., & Kreiss, D. (2016). Digitalization. The International Encyclopedia of Communication Theory and Philosophy, 1-11.
5. Chico, V. (2018). The impact of the general data protection regulation on health Research. British Medical Bulletin, 128(1), 109-118.
6. De Carvalho, H. E. R. H., Freitag, A. E. B., & Dos Santos, D. R. (2022). Impacts of the implementation of the General Law for the protection of personal data in brazil: a bibliometric analysis. Revista de Gestão e Secretariado, 13(3), 1398-1411.
7. Dülger, M. V. (2015). Sağlık hukukunda kişisel verilerin korunması ve hasta mahremiyeti. İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 1(2), 43-80.
8. Eskimez Z, &Tosunöz İ. K. (2023). Hemşirelik öğrencilerinin kişisel sağlık verilerinin kayıt ve korunması konusundaki tutumları. Etkili Hemşirelik Dergisi. 16(4): 513-523.

9. Gonçalves, M. E., & Raimundo, J. (2017). Over troubled water: E-health platforms and the protection of personal data: The case of Portugal. Portuguese Journal of Public Health, 35(1), 52-66.
10. Herisasono, A. (2025). Legal liability of health care facilities for leakage of patient electronic medical records. Pena Justisia: Media Komunikasi dan Kajian Hukum, 24(1), 44-68.
11. Indra, I., Dewi, T. N., & Wibowo, D. B. (2024). Perlindungan Kerahasiaan Data Pasien vs Kewajiban Membuka Akses Rekam Medis Elektronik. Soepra, 10(1), 97–117.
12. İşter, E. D. (2022). Attitudes of nursing students towards registration and protection of personal health data and related factors. Türkiye Biyoetik Dergisi, 9(3), 95-104.
13. Kemalasari, N. P. Y., & Putra, I. P. H. S. (2023). Protection of medical record data as a form of legal protection of health data through the Personal Data Protection Act. Journal of Digital Law and Policy, 2(3), 111-118.
14. Kharisma, D. B., & Diakanza, A. (2024). Patient personal data protection: comparing the health-care regulations in Indonesia, Singapore and the European Union. International Journal of Human Rights in Healthcare, 17(2), 157-169.
15. Kim, R., Shinn, J., & Kim, H. S. (2024). Using medical big data for clinical research and legal considerations for the protection of personal information: the double-edged sword. Cardiovascular Prevention and Pharmacotherapy, 6(1), 8-16.
16. Kirimlioglu, N. (2017). The right to privacy" and the patient views in the context of the personal data protection in the field of health. Biomedical Research, 28(4), 1464-1471.
17. KVKK. (2025). Kişisel verileri koruma kurumu. (Erişi Tarihi: 02.05.20025). https://www.kvkk.gov.tr/veri-ihlali-bildirimi/
18. KVKK. (2016). 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu. Resmî Gazete, 7 Nisan 2016, Sayı: 29677.
19. Lopes, I. M., Guarda, T., & Oliveira, P. (2020). General data protection regulation in health clinics. Journal of Medical Systems, 44(2), 53.
20. Mendelson, D. (2017). Legal protections for personal health information in the age of Big Data–a proposal for regulatory framework. Ethics, Medicine and Public Health, 3(1), 37-55.
21. O'Regan, S., McGrane, N., Dunbar, P., Dunnion, M., Leistikow, I., & O'Connor, L. M. (2022). Public reporting of adverse events from long-term care facilities for older persons and people with disability in Ireland 2013-2019: development of an openly accessible database and descriptive analyses. Journal of the American Medical Directors Association, 23(8), 1328-1334.
22. Petrini, C. (2014). Procedures for the ethical review of public health surveillance protocols. Annali Dell'ıstituto Superiore Di Sanita, 50, 01-03.
23. Rojas Mezarina, L., Silva-Valencia, J., Escobar-Agreda, S., Espinoza Herrera, D. H., Egoavil, M. S., Maceda Kuljich, M., ... & Ronceros, S. (2020). Need for the development of a specific regulatory framework for evaluation of mobile health apps in Peru: systematic search on app stores and content analysis. JMIR mHealth and uHealth, 8(7), 1-11.
24. Romaszewski, A., & Trąbka, W. (2015). Protection of personal data in health care entities and IT systems–the impact of new, national and EU legal regulations. Zesz Nauk WSZIB Krak, 37, 1-14. Schwab, K. (2016). The Fourth Industrial Revolution. World Economic Forum.
25. Şık, A. S., Aydınoğlu, A. U., & Son, Y. A. (2021). Assessing the readiness of Turkish health information systems for integrating genetic/genomic patient data: System architecture and available terminologies, legislative, and protection of personal data. Health Policy, 125(2), 203-212.
26. T.C. Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi. (2020). Dijital Türkiye Raporu. https://cbddo.gov.tr/raporlar
27. Toccaceli, V., Fagnani, C., & Stazi, M. A. (2015). Medical records confidentiality and public health research: two values at stake? An italian survey focus on individual preferences. Journal of Public Health Research, 4(401), 19-22.
28. Torres Hernández, N., & Gallego Arrufat, M. J. (2023). Pre-service teachers’ perceptions of data protection in primary education. Contemporary Educational Technology, 2023, 15(1), 1-11.
29. Wang, Z., Hu, F., Su, J., & Lin, Y. (2024). Information source characteristics of personal data leakage during the covıd-19 pandemic in china: observational study. JMIR Medical Informatics, 12(1), 1-11 WHO. (2021). The protection of personal data in health information systems-principles and processes for public health. In The protection of personal data in health information systems-principles and processes for public health. WHO/EURO:2021-1994-41749-57154.
30. Wolvaardt, E. (2022). Data protection and privacy: an introduction. Community Eye Health, 35(114), 21.
31. Yıldız, S. (2017). Protection of personal data in Turkish Law. Economic and Social Development: Book of Proceedings, 196-202.