-

Öz

The taxable income of foreign transportation corporations is calculated by the application of the average equal rates to the revenue in accordance with the article 23 of the Corporate Tax Code. The average equal rates to be applied are 12% for land transportation, 15% for marine transportation and 5% for air transportation. Foreign transportation corporations are to keep the revenue ledger as per the article 207 of the Tax Procedure Code. According to the article 23 of the Corporate Tax Code, the revenue of foreign transportation corporations consists of the income derived from land transportations within Turkey and in marine and air transportations when the departure port is located within Turkey. Furthermore, the commissions and fees that are earned through the sale of passenger tickets and freight contracts on account of the other corporations for their transportation activities outside Turkey should also be added to the revenue. Active foreign transportation corporations that have business premises or agents in Turkey are obliged to complete a tax return for their income

Anahtar Kelimeler

• Corporate tax, foreign transportation corporations, determination of revenue, revenue ledger, tax withholding

KURUMLAR VERGİSİ BAKIMINDAN YABANCI ULAŞTIRMA KURUMLARINDA VERGİLENDİRME SORUNLARI

Öz

Yabancı ulaştırma kurumlarının kurumlar vergisine tabi kazancı, KVK m.23’e göre hasılata ortalama emsal oranlarının uygulanması suretiyle hesaplanır. Ortalama emsal oranları, kara taşımacılığında % 12, deniz taşımacılığında % 15, hava taşımacılığında % 5 olarak uygulanır. Yabancı ulaştırma kurumları VUK m.207’ye göre hasılat defteri tutmak zorundadırlar. KVK m.23’e göre hasılat, kara ulaştırmalarında Türkiye sınırları dahilinde gerçekleştirilen faaliyetlerden sağlanan kazançlardan, deniz ve hava ulaştırmalarında ise kalkış noktası olarak Türkiye’deki liman ve hava- limanlarının kullanıldığı ulaştırma işlerinden sağlanan kazançlardan oluşur. Ayrıca Türkiye dışındaki taşıma faaliyetleri için diğer kurumlar adına Türkiye’de satılan yolcu ve bagaj biletleri ile yapılan navlun sözleşmelerinden sağlanan komisyon ve ücretlerin hasılata dahil edilmesi gerekir. Türkiye’de işyeri veya daimi temsilci bulundurmak suretiyle ulaştırma faaliyeti yürüten yabancı ulaştırma kurumları bu kazanç- larını yıllık beyanname ile beyan etmek zorundadırlar.

Anahtar Kelimeler

• Kurumlar vergisi, yabancı ulaştırma kurumları, hasılat tespiti, hasılat defteri, vergi kesintisi

Kaynakça

1. ARICA, Nadir: 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu, Ankara, 1989, s.738
2. BAŞAK, Levent: “Acente Vasıtası İle Faaliyet Gösteren Yabancı Ulaştırma Kurumla- rında Vergilendirme Sorunları”, Lebib Yalkın Mevzuat Dergisi, S.64, Nisan, 2009, ss.85-90
3. BAŞAK, Levent: Dar Mükellefiyete Tabi Kurumlar ve Vergilendirme, C.1, Yakla- şım Yay., Ankara, 2007
4. BAŞAK, Levent: “Dar Mükellefiyete Tabi Yabancı Ulaştırma Kurumlarının Bilanço Esasında Defter Tutup Tutamayacakları, Uygulamada Karşılaşılan Çeşitli Problemler ve Bir Değişiklik Önerisi”, Yaklaşım, S.143, Kasım, 2004, ss.157- 162
5. BAŞAK, Levent: “Yabancı Ulaştırma Kurumları Türkiye’de Belirli Faaliyetler İcra Etmek Üzere İrtibat Bürosu Açabilir mi?”, Vergici ve Muhasebeciyle Diya- log, S.257, Eylül, 2009, ss.13-18
6. BAŞAR, Ömer: “Yabancı Ulaştırma Kurumlarında Temettü Tevkifatı”, Vergi Sorun- ları Dergisi, S.287, Ağustos, 2012, s.151-160
7. ÇELİKKAYA, Ali: “Türk Vergi Hukuku Açısından Navlun Sözleşmelerinin De- ğerlendirilmesi”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.54, S.1, 2005, ss.73-90 (Navlun Sözleşmelerinin)
8. ÇELİKKAYA, Ali: “Gemi Acentelerinin Vergi Hukuku Açısından Niteliği ve Vergi Mükellefiyetlerinin Kapsamı”, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mec- muası, C.LXIV, S.1, 2006, ss.3-24

9. ÇETİN, İrfan: “Yabancı Ulaştırma Kurumlarında Matrah ve Dönemsonu İşlemleri”, Vergi Dünyası, S.292, Aralık, 2005, ss.195-199
10. COŞKUN, Ahmet Ulvi, Özel, İlyas: “Kurumlar Vergisi Kanunu Açısından Dar Mü- kellef Yabancı Ulaştırma Kurumları ve Vergilendirme Esasları”, Vergi Dünya- sı, S.380, Nisan, 2013, ss.156-161
11. EKMEKÇİ, Esra: Kurumlar Vergisinde Dar Yükümlülük, Kazancı Yay., İstanbul, 1994
12. KAPLAN, Ersin, “Yabancı Ulaştırma İşlerinde Vergilendirme”, Lebib Yalkın Mev- zuat Dergisi, S.126, Haziran, 2014, ss.59-70
13. KIZILOT, Şükrü: Danıştay Kararları ve Özelgeler, C.1, Yaklaşım Yay., Ankara, 1994
14. MAÇ, Mehmet: Kurumlar Vergisi, 3.Baskı, Denet Yay., İstanbul, 1999
15. Maliye Hesap Uzmanları Kurulu: Danışma Komisyonu Kararları, Maliye Hesap Uzmanları Derneği Yay., İstanbul, 2007
16. Maliye Hesap Uzmanları Derneği: Vergi İhtilaflarında Örnek Danıştay Kararları, C.1, İstanbul, 2014
17. ÖCAL, Erdoğan: “Yabancı Ulaştırma Kurumlarının Vergilendirilmesi”, Vergi Sorun- ları Dergisi, S.261, Haziran, 2010, ss.19-27
18. ÖNER, Erdoğan: Vergi Hukuku ve Türk Vergi Sistemi, 3.Baskı, Seçkin Yay., An- kara, 2012
19. ÖZBALCI, Yılmaz: Kurumlar Vergisi Kanunu Yorum ve Açıklamaları, Özbal- cı-Oluş Mali Hukuk Bürosu Yay., Ankara, 2012
20. ÖZYER, Mehmet Ali: Açıklama ve Örneklerle Vergi Usul Kanunu, 4.Baskı, Hesap Uzmanları Derneği Yay., İstanbul, 2008
21. ŞENSES, Nevzat: “Yabancı Ulaştırma Kurumlarında Kurum Kazancının Tespiti”, Le- bib Yalkın Mevzuat Dergisi, S.130, Ekim 2014, ss.174-180
22. ŞENYÜZ, Doğan, Yüce, Mehmet, Geçek, Adnan: Türk Vergi Sistemi, 12.Baskı, Ekin Yay., Bursa, 2015
23. TEKİN, Cem, Kartaloğlu, Emre: Kurumlar Vergisi Kanunu Yorum ve Açıklama- ları, 2.Baskı, Denetim Türkiye Yay., İstanbul, 2010
24. TERLEMEZ, Birol, Bahtiyar, Mustafa: Danıştay Dördüncü Daire Kararları, Art- hur Andersen Yay. İstanbul, 2001
25. TUNCER, Selahattin, Vergi Uygulamaları, Okan Yay., İstanbul, 1984
26. UYSAL, Ali, Eroğlu, Nurettin: Açıklamalı ve Örnekli Kurumlar Vergisi Kanunu, 2.Baskı, Ankara, 2008
27. ÜREL, Gürol: Güncel Kurumlar Vergisi Kanunu Uygulaması, Maliye ve Hukuk Yay., Ankara, 2009 (Kurumlar Vergisi)
28. ÜREL, Gürol: Güncel Vergi Usul Kanunu Uygulaması, 2. Baskı, Maliye ve Hukuk Yay., Ankara, 2007
29. VURAL, İrfan: Yorum ve Açıklamalarla Kurumlar Vergisi Kanunu, Gelirler Kontrolörleri Derneği Yay., İstanbul, 2009
30. YALTI SOYDAN, Billur: Uluslararası Vergi Anlaşmaları, Beta Yay, İstanbul, İs- tanbul, 1995
31. YAYLA, İlyas Emre: “Yabancı Ulaştırma Kurumları ve Kurumlar Vergisi Kanunu Karşısındaki Konumu”, Vergi Dünyası, S.341, Ocak, 2010, ss.148-151
32. YÜCEL, Selçuk, Turan, Hayrettin: Dar Mükellef Kurumlar, Maliye Hesap Uzman- ları Derneği Yay., İstanbul, 1999