Sanatsal Bir İfade ve Politik Eleştiri Biçimi Olarak Oyun Kavramına Bakış

Melisa King

doi:10.29228/sanat.39

Sanatsal Bir İfade ve Politik Eleştiri Biçimi Olarak Oyun Kavramına Bakış

Öz

Bağımsızlık, özgürlük ve yaratıcı edimlerin kaynağı olarak kabul edilen oyun oynama eylemi, Romantik dönemden itibaren birçok sanatçı, filozof ve yazar için sanatı besleyen hatta onunla iç içe geçen bir kavram olarak ele alınmıştır. Dada akımı ile başlayarak, süregelen politik sorunları ve savaşları eleştirmek için bir eylem biçimine dönüşebilen oyun, günümüz sanatında interaktiflik aracılığıyla da izleyiciyi politik, sosyal ve /veya kültürel eleştirinin merkezine yerleştirebilme olanağı sağlamaktadır. Çünkü oyun, birçok felsefeciye göre gündelik hayatta kırılmalar ve çatlaklar oluşturarak dayatılmış sistemin dışına çıkma olanağı sağlar. Aynı zamanda, bireysel olarak yaratıcılığı ve özgürlüğü tetikleyebildiği gibi kolektif olarak bir aradalık ve bütünlük hislerini de canlandırabilen özellikler taşır. Bu anlamda kendisine ifade yolu bulan oyun, yaratıcı estetik bir sanat biçimine dönüşür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Arter (2022). Sergi: OyunBu. 1 Mayıs 2023 tarihinde https://www.arter.org.tr/sergi/oyunbu/306 adresinden edinilmiştir.
Artun, A. (2004). Baudelaire’de sanatın özerkleşmesi ve modernizm. 1 Haziran 2023 tarihinde http://www.aliartun.com/yazilar/baudelairede-sanatin-ozerklesmesi-ve-modernizm/ adresinden edinilmiştir.
Artun, A. (2003). Kuramda avangardlar ve Bürger’in avangard kuramı. 1 Haziran 2023 tarihinde http://www.aliartun.com/yazilar/kuramda-avangardlar-ve-burgerin-avangard-kurami/ adresinden edinilmiştir.
Antmen, A. (2013). Sanatçılardan yazılar ve açıklamalarla 20. yüzyıl Batı sanatında akımlar. Sel Yayıncılık.
Baudelaire, C. (2001). Kötülük çiçekleri (S. Maden, Çev.) Çekirdek Yayınları.
E-skop. (2012). “Müstesna kadavra: Desen ve figürün bozulması”. 20 Nisan 2024 tarihinde https://www.e-skop.com/skopbulten/mustesna-kadavra-desen-ve-figurun-bozulmasi/671 adresinden edinilmiştir.
E-skop (2013). Marcel Duchamp ile bir söyleşi (N. Örge, Çev.). 1 Temmuz 2023 tarihinde https://www.e-skop.com/skopbulten/marcel-duchamp-ile-bir-soylesi/1218 (Orijinal yayın tarihi 1971) adresinden edinilmiştir.
E-skop (2015). Sahte para (A. Boren, Çev.). 9 Şubat 2024 tarihinde https://www.e-skop.com/skopdergi/sahte-para/2605 adresinden edinilmiştir.

E-skop (2016). Galeri dada. 1 Haziran 2023 tarihinde https://www.e-skop.com/skopbulten/dadanin-100-yili-galeri-dada/2855 adresinden edinilmiştir.
E-skop (2018). Sanatın sınırları. 9 Haziran 2023 tarihinde https://www.e-skop.com/skopbulten/sanatin-sinirlari/3787 adresinden edinilmiştir.
E-Skop (2019). Aldo van Eyck ve oyun alanı olarak kent (O. Turan, Çev.). 7 Haziran 2023 tarihinde https://www.e-skop.com/skopbulten/aldo-van-eyck-ve-oyun-alani-olarak-kent/5014 (Orijinal Yayın tarihi 2013) adresinden edinilmiştir.
Fondazione Sandretto Re Rebaudengo (2023). Július Koller. J.K. Ping-Pong Club. 1 Kasım 2023 tarihinde https://fsrr.org/en/mostre/julius-koller-j-k-ping-pong-club/ adresinden edinilmiştir.
Gadamer, H.G. (2005). Güzelin güncelliği- Oyun, sembol ve festival olarak sanat (F. Tepebaşılı, Çev.). Çizgi Kitabevi.
Grewal, A. (2022). Political art brought to your gameboards: Yara El Sherbini’s participatory ınstallations. 1 Şubat 2024 tarihinde https://www.artshelp.com/political-games-political-thinking-yara-el-sherbinis-participatory-art-installations/ adresinden edinilmiştir.
Google Arts & Culture (t.y.). Flux pinpon, George Maciunas. https://artsandculture.google.com/asset/flux-pinpon-0001/EwFuAn8WJtL4AA
Karabekir, J. (2015). Türkiye’de kadınlarla ezilenlerin tiyatrosu: Feminist bir metodolojiye doğru. Agora Kitaplığı.
Kaygısız, İ. (2021). Sermayenin küresel saldırısına karşı başkaldırı –Prag “çeşitlilik, birlik, direniş”. 10 Ocak 2021 tarihinde https://www.teorivepolitika.net/index.php/arsiv/item/737-sermayenin-kuresel-saldirisina-karsi-baskaldiri-prag-cesitlilik-birlik-direnis adresinden edinilmiştir.
Hopkins, D. (2006). Dada ve gerçeküstücülük (S.K. Angı, Çev.). Dost Kitabevi.
Huizinga, J. (2015). Homo ludens oyunun toplumsal işlevi üzerine bir deneme. Ayrıntı Yayınları.
Lefebvre, H. (2013) Gündelik hayatın eleştirisi II, gündelik hayat sosyolojisinin temelleri (I. Ergüden, Çev.). Sel Yayıncılık.
MoMa (2024). Cadavre exquis, Yves Tanguy, Joan Miró, Max Morise, Man Ray. https://www.moma.org/collection/works/35701?sov_referrer=art_term&art_term_slug=exquisite-corpse
Remai Modern (2019). Rirkrit Tiravanija: Tomorrow is the question. 9 Aralık 2023 tarihinde https://remaimodern.org/whats-on/exhibitions-all/rirkrit-tiravanija/ adresinden edinilmiştir.
Schiller, F. (2001). İnsanın estetik eğitimi üzerine bir dizi mektup (G. Aytaç, Çev.). Kültür Bakanlığı Yayınları.
Tate (t.y.). Július Koller. Universal physical-cultural operation (ping-pong). 9 Şubat 2024 tarihinde https://www.tate.org.uk/art/artworks/koller-universal-physical-cultural-operation-ping-pong-t12440 adresinden edinilmiştir.
Turan, E. Y. (2019). Schiller: Sanatın oyunda özgürlük olarak yansıması. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(2), 505-513.
Yaşar Üniversitesi Haber Portalı (2016). Oyuncak bahane, esas olan oyun oynamak. 9 Şubat 2024 tarihinde https://haber.yasar.edu.tr/yasam/oyuncak-bahane-esas-olan-oyun-oynamak.html adresinden edinilmiştir.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Güzel Sanatlar, Sanat Tarihi, Teori ve Eleştiri (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Melisa King ^*
0009-0009-4509-4171
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

30 Haziran 2024

Yayımlanma Tarihi

28 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

4 Kasım 2023

Kabul Tarihi

13 Mayıs 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 15 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.29228/sanat.39

IZ

https://izlik.org/JA82TF66XZ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

King, M. (2024). Sanatsal Bir İfade ve Politik Eleştiri Biçimi Olarak Oyun Kavramına Bakış. Marmara Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 15(1), 69-86. https://doi.org/10.29228/sanat.39

AMA

1.King M. Sanatsal Bir İfade ve Politik Eleştiri Biçimi Olarak Oyun Kavramına Bakış. MUJAD. 2024;15(1):69-86. doi:10.29228/sanat.39

Chicago

King, Melisa. 2024. “Sanatsal Bir İfade ve Politik Eleştiri Biçimi Olarak Oyun Kavramına Bakış”. Marmara Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi 15 (1): 69-86. https://doi.org/10.29228/sanat.39.

EndNote

King M (01 Haziran 2024) Sanatsal Bir İfade ve Politik Eleştiri Biçimi Olarak Oyun Kavramına Bakış. Marmara Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi 15 1 69–86.

IEEE

[1]M. King, “Sanatsal Bir İfade ve Politik Eleştiri Biçimi Olarak Oyun Kavramına Bakış”, MUJAD, c. 15, sy 1, ss. 69–86, Haz. 2024, doi: 10.29228/sanat.39.

ISNAD

King, Melisa. “Sanatsal Bir İfade ve Politik Eleştiri Biçimi Olarak Oyun Kavramına Bakış”. Marmara Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi 15/1 (01 Haziran 2024): 69-86. https://doi.org/10.29228/sanat.39.

JAMA

1.King M. Sanatsal Bir İfade ve Politik Eleştiri Biçimi Olarak Oyun Kavramına Bakış. MUJAD. 2024;15:69–86.

MLA

King, Melisa. “Sanatsal Bir İfade ve Politik Eleştiri Biçimi Olarak Oyun Kavramına Bakış”. Marmara Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, c. 15, sy 1, Haziran 2024, ss. 69-86, doi:10.29228/sanat.39.

Vancouver

1.Melisa King. Sanatsal Bir İfade ve Politik Eleştiri Biçimi Olarak Oyun Kavramına Bakış. MUJAD. 01 Haziran 2024;15(1):69-86. doi:10.29228/sanat.39