Yaratıcı Süreçlerin Dijital Evrimi: Animasyon ve Yapay Zekâ

Öz

Yapay zekâ teknolojilerinin gelişimiyle birlikte, metin, görüntü ve ses komutlarını kullanan üretici sistemler ortaya çıkmaktadır. Bunlar gerçekte var olan görselleri analiz ederek yeni görüntüler ve videolar oluşturabilen, gerçekte var olmayan görüntülerden yeni görüntüler kurgulayabilen, ayrıca metin ve ses verilerinden sanat eserleri geliştirebilen yapay zekâ uygulamalarını kapsamaktadır. Yapay zekâ doğal dildeki açıklamalardan yeni tasarımlar oluşturarak içeriksel ve biçimsel değişim, dönüşümleri açığa çıkarmaktadır. Bu olanaklar sanatçılar ve tasarımcılar için yeni bir araç olarak evrilmekle birlikte üretkenlik ve özgünlük noktasında sorgulamalara ve tartışmalara neden olmaktadır. Sonuç olarak yapay zekâ, animasyon senaryoları oluşturabilmekte, kısa sürede donanım ihtiyacını en aza düşürerek karakter tasarımı ve konsept tasarımı yapabilmektedir. Araştırmanın temel amacı, animasyon sanatının yapay zekâ teknolojileri ile olan temasını ele alarak bu temasın, yaratıcı süreçlere olan yansımalarını, sanatçı/tasarımcının rolü bağlamında incelemektir. Araştırma kapsamında, yapay zekânın animasyon üretim sürecine getirdiği yenilikler değerlendirilerek animasyonun geldiği mevcut konum, bu süreçte sanatçının veya tasarımcının rolü, tasarım dilindeki değişiklikler, tasarım sürecinin nasıl etkilendiği gibi kavramlar mevcut literatürün derlenmesi ile bütüncül ve gelecek odaklı bir bakış açısıyla ele alınarak tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Yapay Zeka
• Animasyon
• Doğal Dil İşleme
• Otomatik Animasyon

The Digital Evolution of Creative Processes: Animation and Artificial Intelligence

Öz

With the development of artificial intelligence technologies, generative systems that use text, image and voice commands are emerging. These include artificial intelligence applications that can create new images and videos by analyzing existing images, create new images from images that do not actually exist, and develop works of art from text and audio data. Artificial intelligence creates new designs from natural language explanations and reveals contextual and formal changes and transformations. While these opportunities are evolving as a new tool for artists and designers, they are causing questions and discussions in terms of productivity and originality. As a result, artificial intelligence can create animation scenarios and make character and concept designs in a short time, minimizing the need for hardware. The main purpose of the research is to examine the contact of animation art with artificial intelligence technologies and the reflections of this contact on creative processes in the context of the role of the artist/designer. Within the scope of the research, the innovations brought by artificial intelligence to the animation production process were evaluated and concepts such as the current position of animation, the role of the artist or designer in this process, changes in the design language, how the design process is affected were discussed from a holistic and future-oriented perspective by compiling the existing literature.

Anahtar Kelimeler

• Artificial Intelligence
• Animation
• Natural Language Processing
• Automatic Animation Generation

Kaynakça

1. Akpınar, M. (2023). Metinden videoya dönüştüren yapay zekâ sınırlarını aşarak ilerliyor, https://www.donanimhaber.com/metinden-videoya-donusturen-yapay -zekâ-devrim-yaratabilir—161754 adresinden 04 Eylül 2023 tarihinde alınmıştır.
2. Akyürek, Ö. Y. (2017). Animasyonda öznel karşıtlık kuramı kapsamında kocakarı ile tilki uygulama filmi [Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir Anadolu Üniversitesi].
3. Anything World (2023). Let ai rig & animals your 3D models, https://anything.world/ adresinden 05 Eylül 2023 tarihinde alınmıştır.
4. Artut, S. (2019). “Yapay zekâ olgusunun güncel sanat çalışmalarındaki açılımları”, İnsan & İnsan, 6(22), 767-783. https://doi.org/10.29224/insanveinsan.478162
5. Aslan, E. (2021). Animasyon (çizgi film) tarihine kültür aktarımı açısından bir bakış, Folklor/Edebiyat, 27(108), 1059-1074.
6. Aşılıoğlu, E. (2018). Canlandırma Sinemasının Okulöncesi Çocuğun Yaratıcılığı Açısından Değerlendirilmesi [Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi].
7. Aylak, B. L., Oral O. ve Yazıcı, K. (2021). Yapay zekâ ve makine öğrenmesi tekniklerinin lojistik sektöründe kullanımı, El-Cezerî Fen ve Mühendislik Dergisi, 8(1), 74-93.
8. Berk, M. E. (2017). Dünya sinemasında görsel efektin gelişimi: Türk sinemasındaki uygulamaları, İnif E Dergi, 2(2), 189-209.

9. Berk, M. E. (2020). Dijital çağın yeni tehlikesi “deepfake”, Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 16(28). 1508-1523.
10. Çakmak, S. ve Karoğlu, A. (2020). Dijital sanat bağlamında animasyon film karakter tasarımları üzerine bir inceleme, İdil, (67), 515–527.
11. Çelik, G. ve Talu, F. M. (2020). Çekişmeli üretken ağ modellerinin görüntü üretme performanslarının incelenmesi, BAUN Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 22(1), 181-192.
12. Çete K. (2023). Deepmotion animate 3D yapay zekâ ile kendi videolarınızdan 3D animasyon karakter oluşturun, Web 2 Araçları, https://bitly.ws/36jdb adresinden 05 Eylül 2023 tarihinde alınmıştır.
13. Demirhan, A., Kılıç, Y. A. ve Güler, İ. (2010). Tıpta yapay zekâ uygulamaları, Yoğun Bakım Dergisi, 9(1), 31-41.
14. Erişti Bedir, D. (2016). Katılımcı tasarım temelli dijital öyküleme sürecinde ilköğretim öğrencilerinin yaratıcılık göstergeleri, Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry, 7(4), 462-469.
15. Göktepe, E. (2015). Geçmişten günümüze hareketli görüntü ve Türkiye’de animasyonun gelişimi [Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Ticaret Üniversitesi].
16. Hünerli, S. (2005). Canlandırma sineması üzerine, Es Yayınları.
17. Idelson, K. (2023). How A.I. aidied the elemental VFX artists and production team, https://variety.com/2023/artisans/news/elemental-a-i-aided-vfx-1235636902/ adresinden 10 Aralık 2023 tarihinde alınmıştır.
18. Kozan, E. (2021). Dijital animasyon ve görsel efekt teknolojilerinin Türk sinemasında kullanımı, Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 1(7), 78-88.
19. Leonardo AI, (2023). Unleash your creativity with the power of Leonardo ai, https://leonardo.ai/ adresinden 29 Ağustos 2023 tarihinde alınmıştır.
20. Malaj, J. (2023). Dört farklı animasyon stili ve tekniği, https://marketsplash.com/tr/animasyon-turleri/ adresinden 10 Aralık 2023 tarihinde alınmıştır.
21. Mazzone, M. ve Elgammal, A. (2019). Creativity, and the potential of artificial intelligence. Arts, 8(26).
22. Mclen, D. (2023). How to use midjourney to create aı art in 2023 (Detailed tutorial), https://www.elegantthemes.com/blog/design/midjourney-ai-art adresinden 29 Ağustos 2023 tarihinde alınmıştır.
23. Nilsson, N. J. (2010). Yapay zekâ geçmişi ve geleceği, (M. Doğan, Çev.), Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
24. Open AI (2021). DALL-E: Creating images from Text, https://openai.com/research/ dall-e adresinden 26 Temmuz 2023 tarihinde alınmıştır.
25. Özden, Z. ve Ülgen, Ç. (2015). Canlandırma filmi yapım sürecinde karakter tasarım aşaması, Yedi Sanat Tasarım ve Bilim Dergisi, (14), 23-38.
26. Özdemir, A. (2022). Yapay zekânın grafik tasarım ve tasarımcıya etkisi, Hitit Sosyal Bilimler Dergisi, 15(2), 628-637.
27. Pirim, H. (2006). Yapay zekâ, Journal of Yasar University, 1(1), 81-93.
28. Revolvia (2023). Yapay zekâ ürünü anime animasyon dünyasında bir kırılma noktası mı?, https://www.revolvia.com/mmg-article/yapay-zekâ-urunu-anime- animasyon-dunyasinda-bir-kirilma-noktasi-mi/ adresinden 25 Temmuz 2023 tarihinde alınmıştır.
29. Serengil, İ. Ş. (2020) Derin öğrenme ile artistik stil transferi, https://bilisim.io/2020/03/21/derin-ogrenme-ile-artistik-stil-transferi/ adresinden 28 Ağustos 2023 tarihinde alınmıştır.
30. Speaker Agency (2023). The rise of artificial ıntelligence in art and design. https://www.speakeragency.com.tr/blog/sanat-ve-tasarimda-yapay-zekâ adresinden 15 Eylül 2023 tarihinde alınmıştır.
31. Şenler, F. (2005). Animasyon tarihi, teknikleri ve Türkiye’deki yansımaları, Hacettepe Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Dergisi, (3), 99-114.
32. Talan T. ve Aktürk, C. (2021). Bilgisayar bilimlerinde teorik ve uygulamalı araştırmalar, Efe Akademi.
33. Taluğ, D. Y. ve Eken, B. (2023). Görsel tasarımda insan yaratıcılığı ve yapay zekânın kesişimi, Atatürk Üniversitesi Yayınları, 4(1), 18-29.
34. TDK, (2023). Animasyon, https://sozluk.gov.tr/ adresinden 20 Temmuz 2023 tarihinde alınmıştır.