Feminist Kuramın Sinematografik Anlatımla İfadesi
Öz
Feminist düşüncenin ifade aracı olarak sinema sanatıyla birlikte anlam üretme çabası, 20. yüzyılda feminist film pratiği olarak karşımıza çıkmıştır. Kadınlar feminizm başlığı altında hak ve özgürlükleri doğrultusunda ses çıkarabilmek adına pek çok ifade aracına başvurmuşlardır, sinema da bu ifade araçlarından bir tanesidir. 1960’larda feminist eleştiri kuramının gelişmesi ve 1970’lerde kuramın sinema alanında feminist film eleştirisi olarak karşılığını bulmasıyla birlikte feminist film kuramı oluşmaya başlamıştır. Feminist film kuramının oluşmasıyla; kadın özne yaratımı, bakış açısı, eril dilin hakimiyeti, ataerkil ideoloji ve sinematografik açıdan kadının nesneleştirilip, cinsel bir obje olarak sunumu eleştirilmiştir. Filmlerin bu eleştirel tutumla incelenmesi, feminist film kuramının sinematografik yolla nasıl ifade edileceğinin anahtarını oluşturmaktadır. Aydınlatmayı, objektifi, hareketi, kurguyu, kompozisyonu ve bakış açısı gibi unsurları bir araya getirerek ele alınan hikâyenin görsel yolla anlatımını sunan sinematografi feminist perspektifle hareket ettiğinde yönetmenin oluşturduğu sinema dilinde kadının bakılan, pasivize ve teşhir edilen görünümü yıkılmış olacaktır. Türk sinemasında bu minvalde üretilen feminist film pratiği örneklerinin 2010 sonrası arttığı gözlemlenmekle birlikte, örnek olarak seçilen “Mavi Dalga” filminin biçim ve içeriği feminist film kuramı bağlamında incelenecek olup, filmin sinematografik anlatımla inşasının analizi sunulacaktır. Bu çalışmada, feminist film kuramının sinematografik açıdan oluşturduğu çerçeve göz önünde bulundurularak sonuç kısmında kuramı pratik olarak inşa etmenin imkânı araştırılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Makale ile ilgi herhangi bir kurum, kuruluş ve kişi ile çıkar çatışması yoktur.
Etik Beyan
Araştırma, Etik Kurul Kararı gerektirmemektedir.
Kaynakça
- Baydar Şen, E. (2019). 2000 sonrası Türk sinemasında kadın yönetmenlerin filmlerinde kadın temsillerine feminist bakış: Yeşim Ustaoğlu ve Çiğdem Vitrinel sinemasından örnek incelemeler (Tez No. 622658) [Yüksek lisans tezi, Anadolu Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
- Budak Aktaş, M. ve Yaşartürk, G. (2023). Feminist karşı sinema bağlamında Agnes Varda filmleri: ‘Cleo beşten yediye’, ‘mutluluk’, ‘biri şarkı söylüyor diğeri söylemiyor’. Medya ve Kültürel Çalışmalar Dergisi, 5(1), 23-42.
- Çimen, L. (2021). Feminist söylem çözümlemesi açısından Marriage Story filminin incelenmesi. İstanbul Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi, 21, 55-69.
- Demir, M. (2008). Sinemada “öteki” (Tez No. 226624) [Doktora tezi, Marmara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
- Doğan, S. (2022, 15-17 Mart). Feminist sanatta eleştirel bir model olarak yapısöküm. 8. Uluslararası Bilimsel Çalışmalar Kongresi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Ankara.
- Dorsay, A. (2000). Sinema ve kadın. Remzi Kitabevi.
- Holat, O. (2023). Sinemada görüntü yönetmenliği: Kadrajın gücü. Türkiye Film Araştırmaları Derneği.
- İnceoğlu, İ. (2015). Beyaz perdede kadın anlatısı: Mavi dalga filminin feminist incelemesi. Fe Dergisi, 7(2), 87-94.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Film Eleştirisi, Film Yapım ve Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
30 Haziran 2024
Yayımlanma Tarihi
28 Haziran 2024
Gönderilme Tarihi
12 Mart 2024
Kabul Tarihi
15 Nisan 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 15 Sayı: 1
APA
Yıldırım, A., & Vardar, B. (2024). Feminist Kuramın Sinematografik Anlatımla İfadesi. Marmara Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 15(1), 1-22. https://doi.org/10.29228/sanat.36
AMA
1.Yıldırım A, Vardar B. Feminist Kuramın Sinematografik Anlatımla İfadesi. MUJAD. 2024;15(1):1-22. doi:10.29228/sanat.36
Chicago
Yıldırım, Asena, ve Bülent Vardar. 2024. “Feminist Kuramın Sinematografik Anlatımla İfadesi”. Marmara Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi 15 (1): 1-22. https://doi.org/10.29228/sanat.36.
EndNote
Yıldırım A, Vardar B (01 Haziran 2024) Feminist Kuramın Sinematografik Anlatımla İfadesi. Marmara Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi 15 1 1–22.
IEEE
[1]A. Yıldırım ve B. Vardar, “Feminist Kuramın Sinematografik Anlatımla İfadesi”, MUJAD, c. 15, sy 1, ss. 1–22, Haz. 2024, doi: 10.29228/sanat.36.
ISNAD
Yıldırım, Asena - Vardar, Bülent. “Feminist Kuramın Sinematografik Anlatımla İfadesi”. Marmara Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi 15/1 (01 Haziran 2024): 1-22. https://doi.org/10.29228/sanat.36.
JAMA
1.Yıldırım A, Vardar B. Feminist Kuramın Sinematografik Anlatımla İfadesi. MUJAD. 2024;15:1–22.
MLA
Yıldırım, Asena, ve Bülent Vardar. “Feminist Kuramın Sinematografik Anlatımla İfadesi”. Marmara Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, c. 15, sy 1, Haziran 2024, ss. 1-22, doi:10.29228/sanat.36.
Vancouver
1.Asena Yıldırım, Bülent Vardar. Feminist Kuramın Sinematografik Anlatımla İfadesi. MUJAD. 01 Haziran 2024;15(1):1-22. doi:10.29228/sanat.36