Ofis İç Mimarisinde Esneklik ve Sürdürülebilirlik İlişkisi: David Chipperfield Tasarımları Üzerinden Bir İnceleme

Öz

Günümüz iş dünyasında yaşanan hızlı ve dinamik değişimler, ofis iç mimari tasarımlarının esnek ve çok fonksiyonlu mekanlar yaratma yönünde evrilmesini zorunlu kılmaktadır. Artık ofisler, yalnızca çalışma alanı olmanın ötesinde, çalışanların konforunu ön planda tutan, iş birliğini teşvik eden ve yaratıcılığı destekleyen çok yönlü ortamlara dönüşmektedir. Bu dönüşüm, iş verimliliğini artırmanın yanı sıra çalışanların ihtiyaçlarına duyarlı, adaptif çözümler sunmayı hedeflemektedir. Bu çalışmada, ofislerde esneklik ve sürdürülebilirlik yaklaşımı; plan tipi, kullanılan malzemeler, donatılar, aydınlatma stratejileri, yeşil alan düzenlemeleri ve sürdürülebilirlik ile sertifikasyon kriterleri çerçevesinde analiz edilecektir. Araştırmanın temel amacı, bu parametrelerin ofis tasarımlarında ne ölçüde uygulandığını ortaya koymak ve esnekliği nasıl desteklediklerini belirlemektir. Çalışmanın kapsamı, çağdaş mimarlığın önemli isimlerinden Pritzker Ödüllü David Chipperfield’ın ofis projeleri ile sınırlı tutulmuş, seçilen projeler teknik çizimler ve üç boyutlu görseller aracılığıyla detaylı bir şekilde incelenmiştir. Böylece, modern ofis tasarımlarında esneklik kavramının somut örnekler üzerinden değerlendirilmesi sağlanacaktır.

Anahtar Kelimeler

• esneklik
• sürdürülebilirlik
• stratejiler
• ofis tasarımı
• ofis
• David Chipperfield

The Relationship Between Flexibility and Sustainability in Office Interior Architecture: An Examination Through David Chipperfield’s Designs

Öz

In today’s business world, the rapid and dynamic changes make it necessary for office interior designs to evolve into flexible and multifunctional spaces. Offices are no longer merely workplaces; they are transforming into versatile environments that prioritize employee comfort, encourage collaboration, and foster creativity. This transformation not only aims to increase work efficiency but also seeks to provide adaptive solutions that are responsive to the needs of employees. In this study, the approach of flexibility and sustainability in offices will be analyzed within the framework of plan types, materials used, furnishings, lighting strategies, green space arrangements, and sustainability and certification criteria. The main objective of the research is to reveal to what extent these parameters are applied in office designs and to determine how they support flexibility. The scope of the study is limited to the office projects of Pritzker Prize-winning David Chipperfield, one of the prominent figures in contemporary architecture. The selected projects have been examined in detail through technical drawings and three-dimensional visuals. In this way, the concept of flexibility in modern office designs will be evaluated through concrete examples.

Anahtar Kelimeler

• flexibility
• sustainability
• strategies
• office design
• office
• David Chipperfield

Kaynakça

1. Afasia Archzine. (2016, Ekim). David Chipperfield Architects 3. Ocak 2024 tarihinde https://afasiaarchzine.com/2016/10/david-chipperfield-architects-3/ adresinden edinilmiştir.
2. Afasia Archzine. (2017, Mart). David Chipperfield Architects – Mixed-use complex, Karlstrasse, Munich. Ocak 2024 tarihinde https://afasiaarchzine.com/2017/03/david-chipperfield-77/david-chipperfield-mixed-use-complex-karlstrase-munich-4/ adresinden edinilmiştir.
3. Ağacın İzinde. (t.y.). David Alan Chipperfield – Portre. Ocak 2024 tarihinde https://www.agacinizinde.com/portre/david-alan-chipperfield adresinden edinilmiştir.
4. Altınok Kayan, H. Z. ve Tuncel, D. (2016). Ofis iç mekân tasarımlarında gelişen teknolojiler ışığında esneklik. Tasarım + Kuram, 8(14), 79–95. https://doi.org/10.23835/tasarimkuram.240632
5. Altman, I. (1975). The environment and social behavior: Privacy, personal space, territory, and crowding. Brooks/Cole.
6. Appel-Meulenbroek, H. A. J. A., Groenen, P. J. M. ve Janssen, I. I. (2011). An end users perspective on activity-based office concepts. Journal of Corporate Real Estate, 13(2), 122–135.
7. ArchDaily. (2022, Mayıs 18). Morland Mixité Capitale / David Chipperfield Architects + CALQ. Ocak 2024 tarihinde https://www.archdaily.com/982090/morland-mixite-capitale-david-chipperfield-architects-plus-calq adresinden edinilmiştir.
8. Arkiv. (t.y.). David Chipperfield Ocak 2024 tarihinde https://www.arkiv.com.tr/mimar/david-chipperfield1/2409 adresinden edinilmiştir.

9. Atasoy, E. (1973). Mekân ve insan ilişkileri. İstanbul Üniversitesi Yayınları.
10. Bergsten, E. L., Wijk, K. ve Hallman, D. M. (2022). Implementation of Activity-Based Workplaces (ABW)—The Importance of Participation in Process Activities. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(21), 14338. https://doi.org/10.3390/ijerph192114338
11. BAM. (t.y.). One Pancras Square, King’s Cross [Case study]. Ocak 2024 tarihinde https://www.bam.co.uk/how-we-do-it/case-study/one-pancras-square-king-s-cross adresinden edinilmiştir.
12. Bartelmus, P. (1994). Environment, growth and development: The concepts and strategies of sustainability. Routledge Press.
13. Becker, F. ve Steele, F. (1995). Workplace by design: Mapping the high-performance workscape. Jossey-Bass.
14. Brand, S. (1994). How buildings learn: What happens after they’re built. Penguin Books.
15. BREEAM. (2016). BREEAM International New Construction Technical Manual. Building Research Establishment.
16. Canbolat, T. ve Ergin, E. (2020). Hazır ofislerin iç mekân tasarım yaklaşımları. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 29(1), 42–56. https://doi.org/10.35379/cusosbil.640243
17. CALQ Architecture. (2022). Morland Mixité Capitale. Ocak 2024 tarihinde https://calq.fr/fr/projets/morland-mixite-capitale-1266.html adresinden edinilmiştir.
18. Castells, M. (1996). The rise of the network society. Blackwell.
19. Clements-Croome, D. (2005). Designing the indoor environment for people. Architectural Engineering and Design Management, 1(1), 45–55.
20. Cooper, I. (2001). Post-occupancy evaluation—Where are you? Building Research & Information, 29(2), 158–163. Çağatay, K., Yıldırım, K., Gökbulut, N. ve Subaşı, T. (2017). The effects of interior design in open offices on employee’s motivation. Muğla Journal of Science and Technology, 3(1), 20–26. https://doi.org/10.22531/muglajsci.281432
21. Çimen, T. (2008). Teknolojik gelişmelerin sonucunda değişen üretim ilişkilerinin ofis yapılarına etkisi ve ofis ekipmanları [Yüksek lisans tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi].
22. David Chipperfield Architects. (t.y.). Novartis laboratory building. Ocak 2024 tarihinde https://davidchipperfield.com/projects/laboratory-building adresinden edinilmiştir.
23. David Chipperfield Architects. (t.y.). Morland Mixité Capitale. Ocak 2024 tarihinde https://davidchipperfield.com/projects/morland adresinden edinilmiştir.
24. David Chipperfield Architects. (t.y.). Office building Karlstrasse. Ocak 2024 tarihinde https://davidchipperfield.com/projects/office-building-karlstrasse adresinden edinilmiştir.
25. David Chipperfield Architects. (t.y.). Office building Moganshan Road. Ocak 2024 tarihinde https://davidchipperfield.com/projects/office-building-moganshan-road adresinden edinilmiştir.
26. David Chipperfield Architects. (t.y.). One Pancras Square. Ocak 2024 tarihinde https://davidchipperfield.com/projects/one-pancras-square adresinden edinilmiştir.
27. De Been, I. ve Beijer, M. (2014). The influence of office type on satisfaction and perceived productivity support. Journal of Facilities Management, 12(2).
28. Devlin, A. S. (2001). Introduction to environmental psychology. Wiley.
29. Divisare. (2018). David Chipperefield Architects One Pancras Square. Ocak 2024 tarihinde https://divisare.com/projects/381302-david-chipperfield-architects-simon-menges-one-pancras-square adresinden edinilmiştir.
30. Douglas, J. (2006). Building adaptation (2nd ed.). Butterworth-Heinemann.
31. Duffy, F. (1997). The new office. Conran Octopus.
32. Eke, A. (2021). Yaratıcılığı tetikleyen çalışma mekânları: “Paylaşımlı ofisler.” Sanat ve Tasarım Dergisi, (27), 197–221.
33. Elsdon, L. (2012, Nisan). Tectonic theories and practices of David Chipperfield. Scribd. https://www.scribd.com/document/228276728/Theories-and-Practices-of-David-Chipperfield
34. Ergenç, T. T., Ultav Tuna, Z. ve Paykoç Özçelik, E. (2024). Analyzing the satisfaction of coworking space users in terms of control. Tasarım Kuram, 20(42), 158–173.
35. Estaji, H. (2017). A review of flexibility and adaptability in housing design. International Journal of Contemporary Architecture “The New ARCH,” 4(2), 37–49.
36. Floornature. (2022, Mayıs 20). David Chipperfield Architects: La Morland Mixité Capitale, Paris. Ocak 2024 tarihinde https://www.floornature.eu/david-chipperfield-architects-la-morland-mixite-capitale-liv-17110/ adresinden edinilmiştir.
37. Forty, A. (2000). Words and buildings: A vocabulary of modern architecture. Thames & Hudson.
38. Geraedts, R. P. (2001, Nisan). Upgrading the flexibility of buildings (Paper No. CLI 03). In CIB World Building Congress 2001: Performance in Product and Practice. Wellington, New Zealand: CIB.
39. Gerçek, M. (2020). Geleneksel ve yenilikçi işyeri (ofis) düzeni türlerinin çalışanlar üzerindeki etkileri: Karşılaştırmalı bir derleme çalışması. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (55), 91–116. https://doi.org/10.18070/erciyesiibd.580160
40. Gifford, R. (2014). Environmental psychology: Principles and practice. Optimal Books.
41. Göçer, Ö., Karahan, E. ve Oygür İlhan, I. (2018). Esnek çalışma mekânlarının çalışan memnuniyetine etkisinin akıllı bir ofis binası örneğinde incelenmesi. Megaron, 13(1), 39–50. https://doi.org/10.5505/megaron.2017.46547
42. Groupe Emerige. (t.y.). Morland Mixité Capitale / Paris 4e.Ocak 2024 tarihinde https://www.groupe-emerige.com/projets/morland-mixite-capitale/ adresinden erişilmiştir.
43. Gürkaynak, İ. (2019). Çevresel psikoloji: Doğası, tarihçesi, yöntemleri. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 21(1), 1–9. https://doi.org/10.1501/Egifak_0000000993
44. Hoşkara, E. (2007). Ülkesel koşullara uygun sürdürülebilir yapım için stratejik yönetim modeli [Doktora tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi].
45. İslamoğlu, Ö. ve Usta, G. (2018). Mimari tasarımda esneklik yaklaşımlarına kuramsal bir bakış. Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 8(4), 673–683. https://doi.org/10.7456/10804100/007
46. İtez, Ö. (2022, Haziran 6). Morland Mixité Capitale. Arkitera. Ocak 2024 tarihinde https://www.arkitera.com/proje/morland-mixite-capitale/ adresinden edinilmiştir.
47. Karl München. (2024). Facts. Ocak 2024 tarihinde https://karl-muenchen.de/EN/facts adresinden edinilmiştir.
48. Karl München. (2024). Karl‘s 'Vıllage Square. Ocak 2024 tarihinde https://karl-muenchen.de/EN/garden adresinden edinilmiştir.
49. Kibert, C. J. (2016). Sustainable construction: Green building design and delivery (4th ed.). John Wiley & Sons.
50. King’s Cross. (t.y.). One Pancras Square. Ocak 2024 tarihinde https://www.kingscross.co.uk/one-pancras-square adresinden edinilmiştir.
51. Tuncel, D. B. ve Kayan, H. Z. (2018). The Design of Flexible Furniture for the New Generation Offices. Civil Engineering and Architecture, 6(2), 78–87.
52. Gifford, R. ve McCunn, L. J. (2018). Appraising and designing built environments that promote well-being and healthy behaviour. L. Steg, A. van den Berg ve J. de Groot (Ed.), Environmental psychology: An introduction içinde (2. baskı., ss. 104–112). Wiley.
53. Oxman, R. M. (1975). Flexibility as a planning strategy. I.T.C.C.
54. Pogrebin, R. (2023, Mart 7). David Chipperfield wins the Pritzker Prize for architecture. The New York Times. https://www.nytimes.com/2023/03/07/arts/design/david-chipperfield-pritzker-prize-architecture.html
55. Proshansky, H. M., Ittelson, W. H. ve Rivlin, L. G. (1970). Environmental psychology: Man and his physical setting. Holt, Rinehart and Winston.
56. Reading Office. (t.y.). David Chipperfield. Ocak 2024 tarihinde https://readingoffice.com/david-chipperfield/ adresinden alınmıştır.
57. Saurin, R., Ratcliffe, J. ve Puybaraud, M. (2008). Tomorrow's workplace: A futures approach using prospective through scenarios. Journal of Corporate Real Estate, 10(4), 243–261.
58. Schuller, S., Appel-Meulenbroek, R., Bergefurt, A. G. M., Arkesteijn, M. H. ve den Heijer, A. (2025). Spatial challenges of hybrid work: An exploration of Dutch university campuses. Facilities. Advance online publication. https://doi.org/10.1108/F-12-2024-0168
59. Shepherd, M. C. (2015). David Chipperfield. Encyclopaedia Britannica. Ocak 2024 tarihinde https://www.britannica.com/biography/David-Chipperfield adresinden edinilmiştir.
60. Spinuzzi, C. (2012). Working alone together: Coworking as emergent collaborative activity. Journal of Business and Technical Communication, 26(4), 399–441.
61. Stokols, D. (1992). Establishing and maintaining healthy environments: Toward a social ecology of health promotion. American Psychologist, 47(1), 6–22. https://doi.org/10.1037/0003-066X.47.1.6
62. Tapan, M. (1972). Prefabrike elemanlarla yapımda esneklik ve değişkenlik sorunu. İTÜ Mimarlık Fakültesi Bülteni.
63. Tezel, F. (2007). Mimari tasarım eğitimi için sanal doku tabanlı büro binası veri destek sistemi “Talloffice” [Yüksek lisans tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi].
64. USGBC. (2019). LEED v4.1 Building Design and Construction Guide. U.S. Green Building Council.
65. Uzel, N. (2001). Esnek ve adapte olabilir konutlar için değerlendirme rehberi [Yüksek lisans tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi]. http://hdl.handle.net/11527/10412
66. Vale, B. ve Vale, R. (2010). Domestic energy use, lifestyles and POE: Past lessons for current problems. Building Research & Information, 38(5), 578–588.
67. Vischer, J. C. (2007). The concept of environmental comfort in workplace performance. Building Research & Information, 35(6), 647–656.
68. Watson, T. J. (2004). Sociology, work and industry (5th ed.). Routledge & Kegan Paul.
69. WELL. (2020). WELL Building Standard v2. International WELL Building Institute.