Araştırma Makalesi

Türkiye Türkçesi Ağızlarında Derleme Sözlüğü’ne Göre Karakter Adlarının Tematik ve Yapı Tasnifi; Ne Olumlu Ne Olumsuz Anlama Sahip Olanlar

Cilt: 15 Sayı: 1 30 Mayıs 2024
PDF İndir

Türkiye Türkçesi Ağızlarında Derleme Sözlüğü’ne Göre Karakter Adlarının Tematik ve Yapı Tasnifi; Ne Olumlu Ne Olumsuz Anlama Sahip Olanlar

Öz

Belirli bir kategoriye ait olan sözcüklerin oluşturduğu topluluk söz varlığını ifade eder. Yöreden yöreye göre değişen söyleyiş farklılıkları sadece ses ve şekilde değil aynı zamanda söz varlığına da etki etmiştir. Türkiye Türkçesi ağızlarının incelenmesi sonucunda ortaya konulan çalışmalar neticesinde dile ait olan veriler içerisinde söz varlığının boyutu ve kapsamı da veri olarak elde edilir. Ağızlarda yaşayan birçok sözcüğün standart dile geçtiği görülmektedir. Sözcük çeşitliliği açısından zengin bir kaynak olan Türkiye Türkçesi ağızları, bu kapsamda söz varlığının boyutunun genişlemesini sağlamaktadır. Bu açıdan değerlendirildiğinde ağız çalışmalarının yapılmasının önemi birçok bakımdan ortaya çıkmaktadır. Ad verme ve tanımlama eylemleri, toplumun kültürel birikimini yansıtır. Bunun sonucu olarak insanlar; karakter, huy, mizaç özelliklerini tanımlarken içinde bulunduğu toplumun maddi ve manevi atmosferini de sözcüklere aktarırlar. İnsanların herhangi bir özelliğiyle bilinmesi ve bu özelliğin ifade ediliş biçimi, karakter niteliklerini içeren adlarının meydana gelme ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Bir karakter adı, birden fazla anlama sahip olmakla birlikte karakter adının içerdiği anlam olumlu, olumsuz, ne olumlu ne de olumsuz anlama sahip olabilmektedir. Söz konusu anlam değerindeki farklılık, aynı zamanda konuşulan yörenin ağzındaki kültür farklılığını yansıtmaktadır. Bu çalışmada Derleme Sözlüğü’nün taranmasıyla elde edilen karakter adları içerisinde yer alan ne olumlu ne olumsuz anlama sahip olan karakter adları incelenecektir.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Teşekkürler.

Kaynakça

  1. Akar, A. (2016), Sosyal bilimlerin veri kaynağı olarak ağızlar. Gazi Akademik Bakış, 10(19), 169-182.
  2. Gül F. ve Soysal B. (2009), Dil ve düşünce ilişkisi üzerine. SBArD, 13, 65- 76.
  3. Hengirmen, M. (1999). Dilbilgisi ve Dilbilim Terimleri Sözlüğü, Ankara: Engin Yayınları.
  4. Kaplan, M. (1999), Kültür ve Dil, Dergah Yayınları: İstanbul.
  5. Karaağaç, G. (2012). Türkçenin Dilbilgisi, Akçağ Yayınları: Ankara.
  6. Koç, F. (2023). Ziya Gökalp’in şiirlerinde millî değerleri içeren sözcüklerin anlam bakımından incelenmesi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 45, 95-116.
  7. Korkmaz, Z. (1995), Türk Dili Üzerine Araştırmalar-II, Ankara: TDK Yayınları.
  8. Kramsch, C. (1998), Language And Culture, New York: Oxford University Press. MENGÜŞOĞLU, T. (2005), Felsefeye Giriş, İstanbul: Remzi Kitabevi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yeni Türk Dili (Eski Anadolu, Osmanlı, Türkiye Türkçesi)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Mayıs 2024

Gönderilme Tarihi

13 Şubat 2024

Kabul Tarihi

19 Nisan 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 15 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Koç, F. (2024). Türkiye Türkçesi Ağızlarında Derleme Sözlüğü’ne Göre Karakter Adlarının Tematik ve Yapı Tasnifi; Ne Olumlu Ne Olumsuz Anlama Sahip Olanlar. Mukaddime, 15(1), 1-14. https://doi.org/10.19059/mukaddime.1436479
AMA
1.Koç F. Türkiye Türkçesi Ağızlarında Derleme Sözlüğü’ne Göre Karakter Adlarının Tematik ve Yapı Tasnifi; Ne Olumlu Ne Olumsuz Anlama Sahip Olanlar. Mukaddime. 2024;15(1):1-14. doi:10.19059/mukaddime.1436479
Chicago
Koç, Fatma. 2024. “Türkiye Türkçesi Ağızlarında Derleme Sözlüğü’ne Göre Karakter Adlarının Tematik ve Yapı Tasnifi; Ne Olumlu Ne Olumsuz Anlama Sahip Olanlar”. Mukaddime 15 (1): 1-14. https://doi.org/10.19059/mukaddime.1436479.
EndNote
Koç F (01 Mayıs 2024) Türkiye Türkçesi Ağızlarında Derleme Sözlüğü’ne Göre Karakter Adlarının Tematik ve Yapı Tasnifi; Ne Olumlu Ne Olumsuz Anlama Sahip Olanlar. Mukaddime 15 1 1–14.
IEEE
[1]F. Koç, “Türkiye Türkçesi Ağızlarında Derleme Sözlüğü’ne Göre Karakter Adlarının Tematik ve Yapı Tasnifi; Ne Olumlu Ne Olumsuz Anlama Sahip Olanlar”, Mukaddime, c. 15, sy 1, ss. 1–14, May. 2024, doi: 10.19059/mukaddime.1436479.
ISNAD
Koç, Fatma. “Türkiye Türkçesi Ağızlarında Derleme Sözlüğü’ne Göre Karakter Adlarının Tematik ve Yapı Tasnifi; Ne Olumlu Ne Olumsuz Anlama Sahip Olanlar”. Mukaddime 15/1 (01 Mayıs 2024): 1-14. https://doi.org/10.19059/mukaddime.1436479.
JAMA
1.Koç F. Türkiye Türkçesi Ağızlarında Derleme Sözlüğü’ne Göre Karakter Adlarının Tematik ve Yapı Tasnifi; Ne Olumlu Ne Olumsuz Anlama Sahip Olanlar. Mukaddime. 2024;15:1–14.
MLA
Koç, Fatma. “Türkiye Türkçesi Ağızlarında Derleme Sözlüğü’ne Göre Karakter Adlarının Tematik ve Yapı Tasnifi; Ne Olumlu Ne Olumsuz Anlama Sahip Olanlar”. Mukaddime, c. 15, sy 1, Mayıs 2024, ss. 1-14, doi:10.19059/mukaddime.1436479.
Vancouver
1.Fatma Koç. Türkiye Türkçesi Ağızlarında Derleme Sözlüğü’ne Göre Karakter Adlarının Tematik ve Yapı Tasnifi; Ne Olumlu Ne Olumsuz Anlama Sahip Olanlar. Mukaddime. 01 Mayıs 2024;15(1):1-14. doi:10.19059/mukaddime.1436479

Cited By