Hicrî Dîvân’ında Aşkı İfade Ediş Biçimi Olarak Vuslat ve Firâk

Dîvân şiiri, sınırları belirlenmiş bir anlam geleneğinde üretilmiş bir şiirdir. Onu üreten şairin mesleği, cinsiyeti, dünyaya bakış açısı nasıl olursa olsun her şairin bu geleneği usulüne uygun bir şekilde sürdürme görevi vardır. Dolayısıyla Dîvân şairi, söz konusu vazifesine aykırı bir metin ortaya koyamaz. Dîvân şairi duygularını ifade ederken birçok kavramı kullanır. Bunlardan aşk, âşık, maşûk, mey, sâkî, rind, zahid gibi kavramlar başta gelir. Şiir, hareket ve çıkış noktası olarak bu kelimelerin etrafında dolanarak ya da bütün bu kavramları kullanarak ortaya çıkar. Dîvân şiirinde kullanılan araçlar arasında vuslat ve firâk da yer almaktadır. Şairler, vuslat ve firâk kavramlarını kendi duygusal inkisarlarını dile getirmek için kullanmıştır. Bu makalede aşk ve ayrılık acısını şiirlerine yansıtmayı başarmış ve mahlası da bu ayrılığı ifade etmeye uygun olan XVI. yüzyıl şairlerinden Hicrî’nin Dîvân’ında vuslat ve firâk kavramlarının ele alınış biçimi üzerinde durulmuştur. Çalışma yapılırken Dîvân şiiri metinlerini inceleme, karşılaştırma ve analiz yöntemleri kullanılmıştır. Sonuç itibariyle gönlündeki aşk acısını terennüm ederken Hicrî’nin vuslat ve firâk kavramlarına yeni anlamlar yükleme çabasına girmediği tespit edilmiştir.