Şi'ra Muweşşeh ya Şêx Tahirê Şûşî û Hunerên Nuh Yên Edebî
Öz
Carînan şair di şi’rên xwe de berê xwe didin hinek hunerên edebî ku bi wê şêwe û bi wê cureyê di şi’rên şa‘irên dîtir de nayêne dîtin. Şi’rên muweşşeh jî yek ji wan hunerên edebî ye ku ji teref kêm şa‘iran ve hatiye bikaranîn. Muweşşeh ji ber ku weke şi’ra akrostîş dihê bilêvkirin, bes weke ji herfên serê misrayan derxistina navan dihê famkirin. Lê di mînakên edebiyata klasîk de sûdwergirtina ji herfên şi’rê cureyeke muweşşehê ye û jî muweşşehên dîtbarî yên weke di şiklên balindeyan û daran, muweşşehên çargoşe û grover jî sûd hatiye wergirtin. Ev xebat şi’ra muweşşeha a Şêx Tahirê Şûşî ya bi navê "Mûma Dilî" vedikolîne. Li ser vê, pirsa xebatê ev e; di edebiyata Kurdî ya Klasîk de zêdahî li cureyên şi’ra muweşşeh bûye an nebûye û şa‘irên edebiyata Kurdî ya klasîk hunerên edebî ava kirine an nekirine. Rêbaza xebatê lêgerîna lîteratorê ye û çerçoweya xebatê bi şi’ra muweşşeh a bi navê "Mûma Dilî" ya Şêx Tahirê Şûşî hatiye sînordarkirin. Di encamê de hate dîtin ku; şi’ra Şêx Tahirê Şûşî ya bi navê "Mûma Dilî" cureyeke nuh ya şi’ra muweşşehê ye û di vê şi’rê de hinek hunerên edebî hatine bikaranîn ku di berhemên rewanbêjîyê de kêm dihên dîtin an nayên dîtin.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ‘Usman, M. B. (2004). el-Murşidu’l- wafî fi’l ‘Urûdî we’l -qewafî. Beyrût-Lubnan: Daru’l Kutûbi’l ‘Ilmîyye.
- Aydın, M. (2018). Arap Dili Belagatında Bedi' İlmi ve Sanatları. İstanbul: İşaret Yayınları.
- Dad, S. (1385). Ferhengê Istilahatê Edebî. Tehran: Întîşaratê Murwarîd.
- Değirmençay, V. (1998). Tevşîhât. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Yayını.
- Değirmençay, V. (2014). Fünûn-i Belâgat ve Sınâât-ı Edebi. Ankara: Aktif Yayınevi.
- Dihxuda, ‘E. E. (1377). Loxetnameê Dihxuda. Tehran: Danişgahê Tehran.
- Doskî, M. Î. (1989). Pênc Hozan di Destxeteka Pir Beha Da. Rewşenbîrê Nuyê, Jimare 124, 72-83.
- el-Şûşî, H. T. (2022). eş-Şeyx Tahir Şûşî ve Tewsîqatihî El-medûnetî 'Ela Mextûtatihî. El-Mecelletu'l-'Ilmîyyetî lî Camî'etî Cîhan-Es-Suleymanîye, 298-319.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Kürt Dili, Edebiyatı ve Kültürü
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
27 Kasım 2024
Gönderilme Tarihi
1 Ağustos 2024
Kabul Tarihi
7 Kasım 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 15 Sayı: 2
APA
Ertekin, N. (2024). Şi’ra Muweşşeh ya Şêx Tahirê Şûşî û Hunerên Nuh Yên Edebî. Mukaddime, 15(2), 459-477. https://doi.org/10.19059/mukaddime.1526165
AMA
1.Ertekin N. Şi’ra Muweşşeh ya Şêx Tahirê Şûşî û Hunerên Nuh Yên Edebî. Mukaddime. 2024;15(2):459-477. doi:10.19059/mukaddime.1526165
Chicago
Ertekin, Nurettin. 2024. “Şi’ra Muweşşeh ya Şêx Tahirê Şûşî û Hunerên Nuh Yên Edebî”. Mukaddime 15 (2): 459-77. https://doi.org/10.19059/mukaddime.1526165.
EndNote
Ertekin N (01 Kasım 2024) Şi’ra Muweşşeh ya Şêx Tahirê Şûşî û Hunerên Nuh Yên Edebî. Mukaddime 15 2 459–477.
IEEE
[1]N. Ertekin, “Şi’ra Muweşşeh ya Şêx Tahirê Şûşî û Hunerên Nuh Yên Edebî”, Mukaddime, c. 15, sy 2, ss. 459–477, Kas. 2024, doi: 10.19059/mukaddime.1526165.
ISNAD
Ertekin, Nurettin. “Şi’ra Muweşşeh ya Şêx Tahirê Şûşî û Hunerên Nuh Yên Edebî”. Mukaddime 15/2 (01 Kasım 2024): 459-477. https://doi.org/10.19059/mukaddime.1526165.
JAMA
1.Ertekin N. Şi’ra Muweşşeh ya Şêx Tahirê Şûşî û Hunerên Nuh Yên Edebî. Mukaddime. 2024;15:459–477.
MLA
Ertekin, Nurettin. “Şi’ra Muweşşeh ya Şêx Tahirê Şûşî û Hunerên Nuh Yên Edebî”. Mukaddime, c. 15, sy 2, Kasım 2024, ss. 459-77, doi:10.19059/mukaddime.1526165.
Vancouver
1.Nurettin Ertekin. Şi’ra Muweşşeh ya Şêx Tahirê Şûşî û Hunerên Nuh Yên Edebî. Mukaddime. 01 Kasım 2024;15(2):459-77. doi:10.19059/mukaddime.1526165