Araştırma Makalesi

Roma İmparator Kültü ve Yahudiler

Cilt: 16 Sayı: 2 29 Kasım 2025
PDF İndir
EN TR

Roma İmparator Kültü ve Yahudiler

Öz

Roma imparator kültü, dinî ve politik işlevleriyle Roma ile tebaası arasında hâkimiyet ve sadakat ilişkisini belirledi. Yerel inanışlara uyarlanarak imparatorlukta çeşitli şekillerde uygulandı. İmparator kültünün başlatılması ve uygulanması için imparatorluk halkı zorlanmadı ancak özel anlamı imparatorluktaki her eyaletin, şehrin ve topluluğun bu külte katılmasını gerektiriyordu. Roma yönetiminde Yahudiler atalarının geleneklerini takip etme haklarından dolayı pagan kültlere katılmak zorunda değillerdi. Ancak bu yeni külte özel anlamından dolayı katılmak zorunda kaldılar. Roma’nın kral olarak atadığı Herodes, Palaestina’daki üç kentte imparator kültü başlattı. Yahudiler de diasporadaki sinagoglarda ve Kudüs'teki Tapınak’ta kendilerine özgü ritüeller ve onurlandırmalarla Roma'ya sadakatlerini gösterdiler. Bu nedenle Yahudiler imparator kültü ile ilişkilerinde Roma yönetimiyle sorun yaşamadılar ancak Hellenistik kentlerde Yahudiler ile Hellenler arasındaki çeşitli sorunlarda bu kült Yahudiler aleyhine politik bir araç olarak kullanıldı. Hellenler ve Yahudilerin karşılıklı olarak kimlik sembollerine saldırıları Yahudileri Roma’yla karşı karşıya getirdi. Caligula’nın Kudüs’teki Tapınak’a bir Zeus heykeli yerleştirme emriyle Kudüs ve Tapınak’ın Yahudilere özgülüğü ve kutsallığı tehdit edildi. İmparator kültü, Roma gücünü ve azametini tapınaklarda ibadet edilen imparatorların şahsında toplayan bir hükümdar kültü olarak Yahudi tanrısal monarşi geleneğine dayalı politik ideolojiyi yeniden gündeme getirdi ve Roma karşıtı isyan ideolojisinin şekillenmesinde etkili oldu. Bu çalışma Yahudi toplumunun farklı sosyal politik katmanlarında imparator kültünün nasıl algılandığını, bu kültün neden Yahudiler için bir tehdite dönüştüğünü ve Yahudilerin bu külte nasıl tepki gösterdiklerini incelemektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışma Roma İmparatorluk Döneminde Yahudi İsyanları: Büyük İsyan başlıklı doktora tezinden üretilmiştir.

Teşekkür

Değerli hocam Doç. Dr. Kevser Taşdöner'e çalışmalarımdaki değerli katkıları ve rehberliği için teşekkür ederim.

Kaynakça

  1. Alföldy, G. (1996). Subject and ruler, subjects and methods: An attempt at a conclusion. A. Small (Ed.), Subject and ruler: The cult of the ruling power in classical antiquity: Papers presented at the Conference held in the University of Alberta on April 13–15, 1994, to celebrate the 65th anniversary of Duncan Fishwick (s 254–261) içinde. Ann Arbor, MI: [Journal of Roman archaeology].
  2. Alföldy, G. (1999). Pontius Pilatus und das Tiberieum von Caesarea Maritima. Scripta Classica Israelica, 18, 85–108. doi: 10.71043/sci.v18i.4067
  3. Alföldy, G. (2012). L’iscrizione di ponzio pilato: Una discussione senza fine? G. Urso (Ed.), Iudaea socia–iudaea capta. Atti del convegno internazionale Cividale del Friuli 22–24 settembre 2011 (ss. 137–150) içinde. Pisa: Edizioni ETS.
  4. Ameling, W., Cotton, H. M., Eck, W., Isaac, B., Kushnir–Stein, A., Misgav, H., …Yardeni, A., (Ed.). (2011). Corpus Inscriptionum Iudaeae/Palaestinae. Volume II: Caesarea and the Middle Coast 1121–2160: A multi–lingual corpus of the inscriptions from Alexander to Muhammad. Berlin: De Gruyter.
  5. Avidov, A. (2009). Not reckoned among nations: The origins of the so–called “Jewish question” in Roman antiquity. Tübingen: Mohr Siebeck.
  6. Barclay, J. M. G. (1996). Jews in the Mediterranean diaspora: From Alexander to Trajan (323 BCE–117 CE). London: T&T Clark.
  7. Barnett, P. W. (1981). The Jewish sign prophets – AD 40–70: Their intentions and origin. New Testament Studies, 27(5), 679–697. doi:10.1017/S0028688500007165
  8. Barrett, A. A. (2001). Caligula: The corruption of power. London: Routledge.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Siyasi Tarih (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Kasım 2025

Gönderilme Tarihi

10 Haziran 2025

Kabul Tarihi

12 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 16 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Bilik, N. (2025). Roma İmparator Kültü ve Yahudiler. Mukaddime, 16(2), 299-319. https://doi.org/10.19059/mukaddime.1716745
AMA
1.Bilik N. Roma İmparator Kültü ve Yahudiler. Mukaddime. 2025;16(2):299-319. doi:10.19059/mukaddime.1716745
Chicago
Bilik, Necmettin. 2025. “Roma İmparator Kültü ve Yahudiler”. Mukaddime 16 (2): 299-319. https://doi.org/10.19059/mukaddime.1716745.
EndNote
Bilik N (01 Kasım 2025) Roma İmparator Kültü ve Yahudiler. Mukaddime 16 2 299–319.
IEEE
[1]N. Bilik, “Roma İmparator Kültü ve Yahudiler”, Mukaddime, c. 16, sy 2, ss. 299–319, Kas. 2025, doi: 10.19059/mukaddime.1716745.
ISNAD
Bilik, Necmettin. “Roma İmparator Kültü ve Yahudiler”. Mukaddime 16/2 (01 Kasım 2025): 299-319. https://doi.org/10.19059/mukaddime.1716745.
JAMA
1.Bilik N. Roma İmparator Kültü ve Yahudiler. Mukaddime. 2025;16:299–319.
MLA
Bilik, Necmettin. “Roma İmparator Kültü ve Yahudiler”. Mukaddime, c. 16, sy 2, Kasım 2025, ss. 299-1, doi:10.19059/mukaddime.1716745.
Vancouver
1.Necmettin Bilik. Roma İmparator Kültü ve Yahudiler. Mukaddime. 01 Kasım 2025;16(2):299-31. doi:10.19059/mukaddime.1716745