Death, Medicalization, and Digital Mourning: A Critical Discourse Analysis of the “Wisdom of Mourning and Death” Platform

Öz

The place of death in modern society has long been discussed within the framework of denial and invisibility theses. With the process of modernization, death has been argued to have gradually withdrawn from everyday life and been transferred to professional settings such as hospitals and healthcare institutions, leading to the medicalization and institutionalization of the experience of death. However, recent studies in the sociology of death suggest that modern societies do not suppress death entirely; rather, they make it visible in new ways through media, popular culture, and digital communication technologies. This article aims to examine the transformation of death in modern society through the dimensions of medicalization, digital visibility, and discursive recontextualization. Adopting a qualitative research design, the study employs Norman Fairclough’s three-dimensional model of critical discourse analysis. Within this framework, eleven texts published between July 2025 and March 2026, addressing death in modern society from different perspectives, were analyzed at the levels of text, discursive practice, and social practice. The findings demonstrate that death is not merely a phenomenon that has been medicalized and removed from the public sphere, but is also continuously reconstructed through digital platforms, media discourses, and cultural narratives, acquiring new layers of meaning. The study argues that death in modern society should be understood as a multilayered social experience that is constantly reinterpreted through institutional arrangements, cultural narratives, and digital communication environments. Accordingly, the relationship between modern society and death is characterized by a paradoxical coexistence of invisibility and renewed visibility.

Anahtar Kelimeler

• Sociology of Death
• Medicalization
• Digital Mourning
• Critical Discourse Analysis
• Secularization

Ölüm, Tıbbileşme ve Dijital Yas: “Yas ve Ölüm Bilgeliği” Platformu Üzerine Eleştirel Bir Söylem Analizi

Öz

Modern toplumda ölümün konumu uzun süre inkâr ve görünmezleşme tezleri çerçevesinde tartışılmıştır. Özellikle modernleşme süreciyle birlikte ölümün gündelik yaşamdan çekilerek hastane ve sağlık kurumları gibi profesyonel alanlara devredildiği, böylece ölüm deneyiminin tıbbileştiği ve kurumsallaştığı ileri sürülmüştür. Bununla birlikte son dönem ölüm sosyolojisi çalışmaları, modern toplumların ölümü bütünüyle bastırmadığını, medya, popüler kültür ve dijital iletişim teknolojileri aracılığıyla onu yeni biçimlerde yeniden görünür kıldığını göstermektedir. Bu makale, modern toplumda ölümün geçirdiği dönüşümü tıbbileşme, dijital görünürleşme ve söylemsel yeniden anlamlandırma eksenlerinde incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, nitel araştırma yaklaşımı benimsenerek Norman Fairclough’un üç boyutlu eleştirel söylem analizi çerçevesinde yürütülmüştür. Bu kapsamda Temmuz 2025-Mart 2026 tarihleri arasında yayımlanan ve modern toplumda ölüm olgusunu farklı yönleriyle ele alan on bir içerik; metin, söylemsel pratik ve toplumsal pratik boyutlarında analiz edilmiştir. Analiz sonucunda ölümün yalnızca tıbbileştirilen ve kamusal alandan uzaklaştırılan bir olgu olmadığı, aynı zamanda dijital platformlar, medya söylemleri ve kültürel anlatılar aracılığıyla yeniden dolaşıma sokularak farklı anlam katmanları kazandığı belirlenmiştir. Çalışma, modern toplumda ölümün bastırılan bir gerçeklikten ziyade kurumsal düzenlemeler, kültürel anlatılar ve dijital iletişim ortamları içinde sürekli yeniden üretilen çok katmanlı bir toplumsal deneyim olduğunu ortaya koymaktadır. Bu çerçevede modern toplumun ölümle kurduğu ilişkinin görünmezleşme ile yeniden görünürleşmenin eş zamanlı olarak işlediği paradoksal bir yapı sergilediği ileri sürülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Ölüm Sosyolojisi
• Tıbbileşme
• Dijital Yas
• Eleştirel Söylem Analizi
• Sekülerleşme

Kaynakça

1. Ağan, G. (2025). Vedasızlık. Yas ve Ölüm Bilgeliği. Erişim adresi: https://yasveolumbilgeligi.org/vedasizlik/
2. Akın, N. (2026). Zehirli Güğümler. Yas ve Ölüm Bilgeliği. Erişim adresi: https://yasveolumbilgeligi.org/zehirli-gugumler/
3. Aries, P. (2004). Ölüm Döşeğinden Mezara. Cogito, (40), 213-244.
4. Aries, P. (2015). Batı’da Ölümün Tarihi (I. Gürbüz, Çev.). İstanbul: Everest Yayınları.
5. Asgari, Z., Naghavi, A., & Abedi, M. R. (2025). Death and Dying in a Digitalized World. Omega: Journal of Death and Dying, 90(4), 1951-1962. Doi: https://doi.org/10.1177/00302228221130617
6. Baker, U. (2020). Kanaatlerden İmajlara: Duygular Sosyolojisine Doğru (H. Abuşoğlu, Çev.). İstanbul: Birikim Yayınları.
7. Bauman, Z. (2012). Ölümlülük, Ölümsüzlük ve Diğer Hayat Stratejileri (N. Demirdöven, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
8. Bayraktar, S. (2025). Geriye Kalan. Yas ve Ölüm Bilgeliği. Erişim adresi: https://yasveolumbilgeligi.org/author/sinem/

9. Beaunoyer, E., & Guitton, M. J. (2021). Cyberthanathology: Death and Beyond in the Digital Age. Computers in Human Behavior, 122, 1-9. Doi: https://doi.org/10.1016/j.chb.2021.106849
10. Becker, E. (1973). The Denial of Death. New York, NY: Free Press.
11. Berger, P. L. (1967). The Sacred Canopy. Garden City, NY: Doubleday.
12. Biçer, Ş., & Yıldırım, A. (2022). Digital Death and Thanatechnology: New Ways of Thinking About Data (Im)mortality and Digital Transformation. Omics: A Journal of Integrative Biology, 26(2), 88-92. Doi: https://doi.org/10.1089/omi.2021.0096
13. Bifulco, L., Scalamonti, A. C., Pecchinenda, G., & Santoro, A. (2018). The Representation of Death in Modern Society. Journal of Narratives and Social Sciences, 2, 1-7.
14. Bingöl, B. K. (2025). Nasıl Ölmek İstiyorum. Yas ve Ölüm Bilgeliği. Erişim adresi: https://yasveolumbilgeligi.org/nasil-olmek-istiyorum/
15. Brennan, M. (2001). Towards a Sociology of (Public) Mourning. Sociology, 35(1), 205-212.
16. Brubaker, J. R., Hayes, G. R., & Dourish, P. (2013). Beyond the Grave: Facebook as a Site for The Expansion of Death and Mourning. The Information Society, 29(3), 152-163. Doi: https://doi.org/10.1080/01972243.2013.777300
17. Brubaker, J. R., & Vertesi, J. (2010). Death and the Social Network. In Proceedings of the CHI Workshop on Death and the Digital (ss. 1–4). Atlanta, GA: ACM.
18. Cann, C. K. (2023). Death and Religion: The Basics. Abingdon, UK: Routledge.
19. Durkheim, E. (1995). The Elementary Forms of Religious Life (K. E. Fields, Çev.). New York, NY: Free Press.
20. Durmuşoğlu, K., & Ataman, K. (2018). Kutsaldan Sekülere: Değişen Ölüm Algısı Üzerine Sosyolojik Bir Değerlendirme. BEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi, 5(1), 123-149.
21. Elias, N. (2001). The Loneliness of the Dying. New York, NY: Continuum.
22. Engelke, M. (2019). The Anthropology of Death Revisited. Annual Review of Anthropology, 48, 29-44. Fairclough, N. (1992). Discourse and Social Change. Cambridge: Polity Press.
23. Field, D. (1994). Palliative Medicine and the Medicalization of Death. European Journal of Cancer Care, 3(2), 58-62. Doi: https://doi.org/10.1111/j.1365-2354.1994.tb00014.x
24. Floersch, J., & Longhofer, J. (1997). The Imagined Death: Looking to the Past for Relief from the Present. Omega, 35(3), 243-260.
25. Gatti, G., & Martínez, M. (2020). Dead in Life: Lives Pierced by Death. Death Studies, 44(11), 677-680. Doi: https://doi.org/10.1080/07481187.2020.1771850
26. Ghaly, M. (Ed.). (2023). End-of-Life Care, Dying and Death in the Islamic Moral Tradition. Leiden: Brill. Doi: https://doi.org/10.1163/9789004459410
27. Howarth, G. (2007). Death and Dying: A Sociological Introduction. Cambridge: Polity Press.
28. Illich, I. (1976). Medical Nemesis: The Expropriation of Health. New York, NY: Pantheon Books.
29. Illich, I. (2004). Ölüme Karşı Ölüm. Cogito, 40, 107-122.
30. Inoue, H. (2013). Contemporary Transformation of Japanese Death Ceremonies. İçinde H. Suzuki (Ed.), Death and Dying in Contemporary Japan (ss. 123-138). Abingdon, UK: Routledge.
31. Kılıç, F. (2025). Kırmızı Ayakkabılar. Yas ve Ölüm Bilgeliği. Erişim adresi: https://yasveolumbilgeligi.org/author/filiz-kilic/
32. Kolektif. (2026). Evsiz Tanrılar. Yas ve Ölüm Bilgeliği. Erişim adresi: https://yasveolumbilgeligi.org/evsiz-tanrilar/
33. Köker Poljak, B. (2025). Van Gogh Gözleri. Yas ve Ölüm Bilgeliği. Erişim adresi: https://yasveolumbilgeligi.org/van-gogh-gozleri/
34. Levinas, E. (2000). God, Death, and Time. Stanford, CA: Stanford University Press.
35. Mascarenhas Fonseca, L., & Testoni, I. (2011). The Emergence of Thanatology and Current Practice in Death Education. Omega, 64(2), 157-169.
36. O’Neill, K. D. (2008). Death, Lives, and Video Streams. Mortality, 13(2), 174-186. Doi: https://doi.org/10.1080/13576270801954435
37. Pine, V. R. (1977). A Socio-Historical Portrait of Death Education. Death Education, 1(1), 57-84. Doi: https://doi.org/10.1080/07481187708252878
38. Patton, M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
39. Saunders, C. (2000). The Evolution of Palliative Care. Patient Education and Counseling, 41(1), 7-13. Doi: https://doi.org/10.1016/S0738-3991(00)00110-5
40. Seale, C. (1998). Constructing Death: The Sociology of Dying and Bereavement. Cambridge: Cambridge University Press.
41. Seymour, J. E. (1999). Revisiting Medicalisation and ‘Natural’ Death. Social Science & Medicine, 49(5), 691-704. Suzuki, H. (2013). Funeral-While-Alive as Experiential Transcendence. İçinde H. Suzuki (Ed.), Death and Dying in Contemporary Japan (ss. 102-123). Abingdon: Routledge.
42. Şen, C. (2025). Yaşamaya Başlamak İçin Ölümle Barışmak. Yas ve Ölüm Bilgeliği. Erişim adresi: https://yasveolumbilgeligi.org/yasamaya-baslamak-icin-olumle-barismak-cem-sen/
43. Tanpınar, A. H. (2023). Saatleri Ayarlama Enstitüsü. İstanbul: Dergâh Yayınları.
44. Tuğlu, N. (2025). Can-ı Gönülden. Yas ve Ölüm Bilgeliği. Erişim adresi: https://yasveolumbilgeligi.org/can-i-gonulden/
45. Turner, B. S. (2011). Tıbbi Güç ve Toplumsal Bilgi (Ü. Tatlıcan, Çev.). Bursa: Sentez.
46. Weber, M. (1996). Sosyoloji Yazıları. (T. Parla, Çev.). İstanbul: İletişim Yayınları.
47. Winkler, R. (2016). Time, Singularity and the Impossible: Heidegger and Derrida on Dying. Research in Phenomenology, 46, 405-425.
48. Yas ve Ölüm Bilgeliği. (t.y.). Hakkımızda. Erişim adresi: https://yasveolumbilgeligi.org/hakkimizda2
49. Yas ve Ölüm Bilgeliği. (t.y.). Topluluk Paylaşımları. Erişim adresi: https://yasveolumbilgeligi.org/
50. Zimmermann, C., & Rodin, G. (2004). The Denial of Death Thesis: Sociological Critique and Implications for Palliative Care. Palliative Medicine, 18(2), 121-128. Doi: https://doi.org/10.1191/0269216304pm858oa