Türkiye’de Cinsiyet Eşitliği Söylemi ve Uygulamaları: Karşılaştırmalı Analiz
Öz
Tarihsel süreç boyunca ataerkil yapı etkisiyle ikincil konumda olan kadınlar, günümüzde halen cinsiyetçi algıya ve onun yarattığı toplumsal baskıya karşı mücadelelerini sürdürmektedirler. Ülkemizde toplumsal cinsiyet algısı, karşımıza kadına karşı şiddet, namusun kadına atfı, namus cinayetleri, cam tavan, ücret eşitsizliği gibi çeşitli şekillerde çıkmaktadır. Toplumu dolaylı ya da doğrudan etkileme yetisine sahip medyanın benimsediği cinsiyetçi & eril dil bu algının pekişmesine hatta içselleştirilmesine olanak tanımaktadır. Oysaki medyanın, cinsiyetçi ayrımın önlenmesi ve toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanmasına ilişkin sorumluluk taşıdığı göz ardı edilmemelidir. Bu çalışmada; Türkiye’deki ve medyadaki cinsiyetçi algı söylem analizi yöntemiyle incelenmiş olup Küresel Cinsiyet Farkı Endeksi’nde(2020) başta gelen sırasıyla İzlanda, Norveç, Finlandiya ve İsveç ile Türkiye’nin cinsiyet eşitliği adına yapmış olduğu kanun ve uygulamalar döküman analizi yöntemiyle incelenmiştir. Mevzuat karşılaştırması sonucu benzer politikaların benimsendiği gözlemlenmiştir. Buradan hareketle çalışmanın amacını oluşturan; Türkiye’de cinsiyet eşitliğine yönelik mevzuatın varlığına karşın uygulamada (pratikte) yeterli verimin alınamayışı ile ülkemizde cinsiyet eşitliği adına istenilen yolun kat edilememe sebepleri analiz edilmiştir. Ülkemiz batı kesiminde mevcut yarı kapitalist modelin modern kapitalist modele evrilememiş olması ile doğuda feodal ilişkilerin tasfiye edilememesi ve moderniteye entegre olunamayışı nedenler olarak saptanmıştır. Sonuç olarak ülkemizdeki cinsiyetçi söylem ve pratiklere çözüm yolunda öncelikle yarı kapitalist - prekapital ekonomik ilişkilerin çözüme kavuşturulması gerekliliği anlaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abu-Odeh, L. (2018). Arap Toplumlarında Namus Cinayetlerinin ve Toplumsal Cinsiyetin İnşası. T. Güney (ed.), Müslüman toplumlarda kadın ve cinsellik(E. Salman, Çev.) (ss. 243-265). İstanbul: İletişim Yayınları.
- Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü, Kadın erkek eşitliği ve toplumsal cinsiyet eğitimleri. Erişim adresi (18 Şubat 2020): https://www.ailevecalisma.gov.tr/ksgm/faaliyetler/egitimler/
- Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı. (2012).Ailenin korunması ve kadına karşı şiddetin önlenmesine dair kanun. Erişim adresi: (18 Şubat 2020): https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6284.pdf
- Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı. (2018). Kadının güçlenmesi strateji belgesi ve eylem planı.Erişim adresi (18 Şubat 2020):https://ailevecalisma.gov.tr/media/6315/kadının-gueçlenmesi-strajesi-belgesi-ve-eylem-planı-2018-2023.pdf
- Akınerdem, F. (2016). Türkiye medyasında kadınların temsili. Erişim adresi (15 Mart 2020):https://hrantdink.org/attachments/article/457/Turkiye-Medyasinda-Kadinlarin-Temsili.pdf
- Aksoyer, A. (2020). 4 kişilik kadın hırsızlık çetesi yakalandı. Erişim adresi (10 Mart 2020): https://www.hurriyet.com.tr/gundem/4-kisilik-kadin-hirsizlik-cetesi-yakalandi-41454980
- Altun, D. (2016). Toplumsal Cinsiyetin Ana Akımlaştırılması Politikası: Toplumsal Cinsiyete Duyarlı Bütçeleme. D.B. Çiftçi (Ed.), Sosyal politikanın cinsiyet halleri - toplumsal cinsiyet ve sosyal hizmet (ss. 185-213). Ankara: Nika Yayınları.
- Arslan, S. (2011). Erkeklerle geziyor diye kızını boğdu. Erişim adresi (11 Mart 2020): https://www.sabah.com.tr/yasam/2011/10/12/erkeklerle-geziyor-diye-kizini-bogdu
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2021
Gönderilme Tarihi
5 Ocak 2021
Kabul Tarihi
8 Haziran 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 5 Sayı: 1
APA
Artar, T., & Fildiş, A. T. (2021). Türkiye’de Cinsiyet Eşitliği Söylemi ve Uygulamaları: Karşılaştırmalı Analiz. Marmara Üniversitesi Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Araştırmaları Dergisi, 5(1), 1-18. https://izlik.org/JA68ZD24AS
AMA
1.Artar T, Fildiş AT. Türkiye’de Cinsiyet Eşitliği Söylemi ve Uygulamaları: Karşılaştırmalı Analiz. M.Ü. Kadın ve Topl. Cins. Araş. Der. 2021;5(1):1-18. https://izlik.org/JA68ZD24AS
Chicago
Artar, Tuğçe, ve Ayşe Tekdal Fildiş. 2021. “Türkiye’de Cinsiyet Eşitliği Söylemi ve Uygulamaları: Karşılaştırmalı Analiz”. Marmara Üniversitesi Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Araştırmaları Dergisi 5 (1): 1-18. https://izlik.org/JA68ZD24AS.
EndNote
Artar T, Fildiş AT (01 Haziran 2021) Türkiye’de Cinsiyet Eşitliği Söylemi ve Uygulamaları: Karşılaştırmalı Analiz. Marmara Üniversitesi Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Araştırmaları Dergisi 5 1 1–18.
IEEE
[1]T. Artar ve A. T. Fildiş, “Türkiye’de Cinsiyet Eşitliği Söylemi ve Uygulamaları: Karşılaştırmalı Analiz”, M.Ü. Kadın ve Topl. Cins. Araş. Der., c. 5, sy 1, ss. 1–18, Haz. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA68ZD24AS
ISNAD
Artar, Tuğçe - Fildiş, Ayşe Tekdal. “Türkiye’de Cinsiyet Eşitliği Söylemi ve Uygulamaları: Karşılaştırmalı Analiz”. Marmara Üniversitesi Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Araştırmaları Dergisi 5/1 (01 Haziran 2021): 1-18. https://izlik.org/JA68ZD24AS.
JAMA
1.Artar T, Fildiş AT. Türkiye’de Cinsiyet Eşitliği Söylemi ve Uygulamaları: Karşılaştırmalı Analiz. M.Ü. Kadın ve Topl. Cins. Araş. Der. 2021;5:1–18.
MLA
Artar, Tuğçe, ve Ayşe Tekdal Fildiş. “Türkiye’de Cinsiyet Eşitliği Söylemi ve Uygulamaları: Karşılaştırmalı Analiz”. Marmara Üniversitesi Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Araştırmaları Dergisi, c. 5, sy 1, Haziran 2021, ss. 1-18, https://izlik.org/JA68ZD24AS.
Vancouver
1.Tuğçe Artar, Ayşe Tekdal Fildiş. Türkiye’de Cinsiyet Eşitliği Söylemi ve Uygulamaları: Karşılaştırmalı Analiz. M.Ü. Kadın ve Topl. Cins. Araş. Der. [Internet]. 01 Haziran 2021;5(1):1-18. Erişim adresi: https://izlik.org/JA68ZD24AS