Sağlık Bilimleri Öğrencilerinin Kültürlerarası Duyarlılıkları Üzerine Tanımlayıcı Bir Araştırma

Öz

Amaç: Bu araştırma Çukurova Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Ebelik ve Hemşirelik Bölümü öğrencilerinin kültürlerarası duyarlılık düzeylerini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Araştırma tanımlayıcı tipte tasarlanmış, veriler 2018 yılı 2 Mayıs-10 Haziran tarihleri arasında toplanmıştır. Araştırmaya katılmaya gönüllü olan ve formları eksiksiz şekilde dolduran 1184 öğrenci araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Veriler sosyo-demografik veri formu ve Chen ve Starosta tarafından geliştirilmiş olan Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği kullanılarak toplanmıştır.
Bulgular: Katılımcıların %78.9’unun hemşirelik, %21.1’i ebelik bölümü öğrencisi, %75.7’si kadındır. Akdeniz bölgesinde yaşayanların oranı %83.3, il merkezinde yaşayanların oranı %58.8, ekonomik durumlarını orta olarak değerlendirenlerin oranı %69.4 olarak hesaplanmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerinin Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği toplam puan ortalamasının 88.79±14.28 olduğu belirlenmiştir. Ölçek alt boyutu puan ortalamaları incelendiğinde “etkileşimde sorumluluk” puan ortalaması 26.11±4.94, “kültürel farklılıklara saygı gösterme” puan ortalaması 23.32±4.37, “etkileşimde kendine güvenme puan ortalaması “17.06±3.57, “etkileşimden hoşlanma” puan ortalaması 11.13±2.29 ve “etkileşimde dikkatli olma” puan ortalamasının 11.18±2.29 olduğu saptanmıştır. Öğrencilerin sosyo-demografik verilerine göre ölçek puanları incelendiğinde, ebelik öğrencilerinin, kız öğrencilerin, uzun süre köyde ikamet edenlerin, yurt dışına çıkanların kültürlerarası duyarlılık toplam puanlarının istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde yüksek olduğu (p≤0.05) saptanmıştır. Öğrencilerin yaş, sınıf, ekonomik durum, yetiştiği coğrafi bölge, kültürlerarası ebelik ve hemşirelikle ilgili eğitim alma, farklı kültürden hastalara hizmet verme, mesleği isteyerek tercih etme durumunun kültürlerarası duyarlılık düzeyini etkilemediği belirlenmiştir.
Sonuç: Çalışmaya katılan öğrencilerinin ölçek değerlendirmesine göre orta düzeyde kültürlerarası duyarlılığa sahip oldukları belirlenmiştir. Sağlık bilimleri öğrencilerinin kültürlerarası duyarlılık düzeylerin arttırılması için eğitim yıllarında yabancı dil bilme ve yurtdışı deneyimi elde etmelerine yönelik çalışmaların yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• hemşirelik öğrencileri
• ebelik öğrencileri
• kültür
• kültürel duyarlılık

A Descriptive Study on Intercultural Sensitivity of Health Sciences Students

Öz

Aim: This research was conducted to determine the intercultural sensitivity levels of Çukurova University Faculty of Health Sciences, Midwifery and Nursing Department students.
Method: The research was designed in a descriptive type, and the data were collected between 2 May and 10 June 2018. The sample of the study consisted of 1184 students who volunteered to participate in the study and filled out the forms completely. Data were collected using the socio-demographic data form and the Intercultural Sensitivity Scale developed by Chen and Starosta.
Results: 78.9% of the participants were nursing students, 21.1% were midwifery students, and 75.7% were women. The rate of those living in the Mediterranean region was 83.3%, the rate of those living in the city center was 58.8%, and the rate of those who evaluated their economic status as medium was calculated as 69.4%. It was determined that the total mean score of the Intercultural Sensitivity Scale of the students participating in the study was 88.79±14.28. When the mean scores of the sub-dimensions of the scale are examined, the mean score of "responsibility in interaction" is 26.11±4.94, the mean score of "respecting cultural differences" is 23.32±4.37, the mean score of "self-confidence in interaction is 17.06±3.57, the mean score of "enjoying interaction" is 11.13±2.29 and " It was determined that the mean score of “being careful in interaction” was 11.18±2.29. When the scale scores of the students were examined according to the socio-demographic data, it was found that the total scores of intercultural sensitivity of midwifery students, female students, those who lived in villages for a long time, and those who went abroad were statistically significantly higher (p≤0.05). It was determined that the students' age, class, economic situation, geographical region where they grew up, receiving intercultural training in midwifery and nursing, serving patients from different cultures, and choosing the profession willingly did not affect the level of intercultural sensitivity.
Conclusion: It was determined that the students participating in the study had a moderate level of intercultural sensitivity according to the scale evaluation. In order to increase the intercultural sensitivity levels of health sciences students, it is recommended to carry out studies on knowing a foreign language and gaining foreign experience during their education years.

Anahtar Kelimeler

• Nursing students
• Midwifery students
• Culture
• Cultural sensitivity

Kaynakça

1. 1. Chen GM, Starosta W. The development and validation of the intercultural sensitivity scale. Human Communication 2000;3(1):2-14.
2. 2. Morrall P. Imagination. In: Morrall P, ed. Sociology and Health. 1st ed. Routledge; 2001:8-20. Erişim Adresi: https://mysocialbliss.com/wp-content/uploads/2022/06/Peter-Morrall-Sociology-and-Health-An-Introduction-for-Health-Practitioners-20091.pdf. Erişim Tarihi: 20.07.2022.
3. 3. Searight HR, Gafford J. Cultural diversity at the end of life: issues and guidelines for family physicians. American Family Physician 2005;71(3):515-22.
4. 4. Korkmaz Aslan G, ve ark. Intercultural sensitivity of university students studying at health-relateddepartments and some associated factors. Florence Nightingale Journal of Nursing 2019;27(2):188-200.
5. 5. Cornelison AH. Cultural barriers to compassionate care--patients' and health professionals' perspectives. Bioethics Forum 2001;17(1):7-14.
6. 6. Knipper M, et al. Internationalizing medical education: the special track curriculum. Global Health 2015;32(5):1-18.
7. 7. Juckett G. Cross-cultural medicine. American Family Physician 2005;72(11):2267-74.
8. 8. Zionts T, et al. Urban African American families’ perceptions of cultural sensitivity within the special education system. Focus on Autism and Other Developmental Disabilities 2003;18(1):41-50.

9. 9. Meydanlioglu A, Arikan F, Gözum S. Cultural sensitivity levels of university students receiving education in health disciplines. Advances in Health Sciences Education 2015;20(5):1195-1204.
10. 10. Tanrıverdi G. Hemşirelerde kültürel yeterliliği geliştir¬meye yönelik yaklaşım ve öneriler. Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi 2017;25(3):227-36.
11. 11. İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Başkanlığı. Erişim adresi: https://www.goc.gov.tr/gecici-koruma5638 Erişim Tarihi:24.11.2021
12. 12. Yükseköğretim Bilgi Yönetim Sistemi. Öğrenci İstatistikleri-Uyruğa Göre Öğrenci Sayıları Erişim adresi: https://istatistik.yok.gov.tr/ Erişim Tarihi: 24.11.2021
13. 13. Antón-Solanas I, et al. Nursing students' experience of learning cultural competence. PloS One 2021;16(12):e0259802
14. 14. Altınkaya O, Amanak K. Ebelik öğrencilerinin kültürel duyarlılık ile kültürel beceri düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi 2020;10(3):378-383.
15. 15. Yorulmaz DS, Karadeniz H. Türkiye’de hemşirelik lisans programlarında verilen kültür derslerinin değerlendirilmesi. Turkiye Klinikleri J Nurs Sci 2021;13(3):598-604.
16. 16. Kılıç SP, Sevinç S. The relationship between cultural sensitivity and assertiveness in nursing students from Turkey. Journal of Transcultural Nursing 2018; 29(4):379-386.
17. 17.Çingöl N, ve ark. Determining the effect of an intercultural nursing course on empathic skill and intercultural sensitivity levels: An intervention study. Nurse Education Today 2021;99:104782.
18. 18. Yurttaş A, Aras GN. Hemşirelik öğrencilerinin kültürel duyarlılık ile empati düzeyleri arasındaki ilişki. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi 2020;2(3):117-125.
19. 19. Çiftçi B, Aras GN, Yıldız Ö. Examining the correlation between intercultural sensitivity and individualized care perception of nursing students. Nurse Education Today 2021;102:104937.
20. 20. Uyanık G, Tanrıverdi G. Hemşirelik öğrencilerinin kültürlerarası iletişim yeterliliği ve eleştirel düşünme eğilimi arasındaki ilişkinin belirlenmesi. Anadolu hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi 2021;24(2):239-245.
21. 21. Demirel G, Kaya N, Doğaner A. Ebelik öğrencilerinin kültürlerarası yaklaşımlarının merhamet ve empati düzeylerine etkisi. OPUS International Journal of Society Researches 2020;15(21):282-300
22. 22. Özdemir S, Çömezoğlu E, Sayıner FD. Ebelerin kültürlerarası duyarlılıklarının vicdan algılarına etkisi. Ebelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi 2021;4(1):1-11.
23. 23. Baksi A, Arda Sürücü H, Duman M. Hemşirelik öğrencilerinin kültürlerarası duyarlılıkları ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi. Journal of Academic Research in Nursing (JAREN) 2019;5(1):31-39.
24. 24. Aslan S, et al. Determination of intercultural sensitivity of nursing students in Turkey. International Journal of Health Sciences & Research 2016;6(11):202-208.
25. 25. Bulduk S, Tosun A, Ardıç E. Türkçe kültürlerarası duyarlılık ölçeğinin hemşirelik öğrencilerinde ölçümsel özellikleri. Turkiye Klinikleri Journal of Medical Ethics 2011;19(1):25-31.
26. 26. SPSS Inc. SPSS for Windows. Version 11.5, Chicago: SPSS Inc. 2000
27. 27. Huang YL, Yates P, Prior D. Factors influencing oncology nurses' approaches to accommodating cultural needs in palliative care. Journal of clinical nursing 2009;18(24):3421–3429.
28. 28. Uzun Ö, Sevinç S. The relationship between cultural sensitivity and perceived stress among nurses working with foreign patients. Journal of clinical nursing 2015;24(23-24):3400–3408.
29. 29. Yiğit Ü, Çoşkun S, Alpteker H. Hemşirelik öğrencilerinin kültürlerarası duyarlılık düzeyleri ve karşılaştıkları başlıca sorunlar. Abant Sağlık Bilimleri ve Teknolojileri Dergisi 2021;1(2):92-101
30. 30. Delibaş L, ve ark. Sağlık programlarında öğrenim gören öğrencilerin kültürler arası duyarlılık ve etnik merkezcilik düzeyleri. İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Dergisi 2020;8(1):1-14.
31. 31. Savcı C, Şerbetçi G. Göçmen/mülteci/sığınmacı hastalara bakım veren hemşire ve ebelerin karşılaştıkları güçlüklerin belirlenmesi. Socıal Scıences Studıes Journal (SSSJournal) 2019;5(43):4631-4637.
32. 32. Çal A, Çavuşoğlu F, Aydın Avci İ. Hemşirelerin göçmen bireylere bakım verirken yaşadıkları sorunlar ve çözüme yönelik öneriler. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi 2022;15(2):197-206.
33. 33. Gumus Sekerci Y, Kir Bicer E. Cultural sensitivity in ımmigrant patients’ healthcare: how is it perceived by ınterning medical and nursing students? International Journal of Caring Sciences 2019;12(1):49-53.
34. 34. Jain S. Experiential training for enhancing intercultural sensitivity. J Cult Divers 2013;20(1):15-20.
35. 35. Yılmaz M, ve ark. Aile sağlığı merkezlerinde çalışan hemşire/ebelerin kültürel duyarlılık ve kültürel beceri düzeylerinin incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi 2019;12(3):170-178.
36. 36. Aydemir H, Ekti Genç R. Yenidoğan bakımında kültürlerarası uygulamalar konusunda literatür incelemesi. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 2020;1(1):53-59.
37. 37. Yarıcı F, Karatopuk S. Kültürel değişikliklerin gebelik, doğum ve doğum sonu dönemlere etkisi. KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2021;2(3):147-157.
38. 38. Beser A, et al. The effects of ethnocentrism and some features on intercultural sensitivity in nursing students: A comparative descriptive study. Nurse Education in Practice 2021;56:103180.
39. 39. Güner S, et al. Investigation of ıntercultural sensitivity and ethnocentrism levels of midwife candidates in Turkey sample: A cross-sectional study. Journal of Transcultural Nursing 2022;33(2):208-218.