Gebelikte Fizyolojik Yakınmalarla Yaşam Kalitesi ve Gebeliğe Uyum Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Bir Üniversite Hastanesi Örneği

Öz

Amaç: Bu araştırmada, gebelikte fizyolojik yakınmaların yaşam kalitesine etkisi ile gebeliğe uyum arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel türde Mart-Haziran 2022’de Doğu Anadolu’daki bir ilin üniversite hastanesinde yapılan bu çalışmada örneklemi, bir üniversite hastanesinin gebe polikliniğine başvuran ve araştırmaya katılmaya gönüllü 402 gebe oluşturdu. Veriler; “Kişisel Bilgi Formu”, “Gebelikteki Yakınmalar ve Yaşam Kalitesine Etkisi Ölçeği (GYYKEÖ)”, “Prenatal Kendini Değerlendirme Ölçeği (PKDÖ)” aracılığıyla elde edilmiştir. İstatistiksel değerlendirmede; tanımlayıcı istatistikler ve pearson korelasyon analizi kullanıldı. Bulgular: Gebelerin GYYKEÖ puan ortalaması 133.21±30.15 ve PKDÖ puan ortalaması 214.02 ± 26.43’dür. Gebelerin, GYYKEÖ puan ortalaması üçüncü trimesterde134.21±28.93 ve PKDÖ puan ortalaması birinci trimesterde 222.18±20.23 olarak bulundu. GYYKEÖ puan ortalaması ile PKDÖ puan ortalaması arasında istatistiksel olarak pozitif, çok zayıf önemli bir ilişki belirlendi (r=0.109; p=0.028). GYYKEÖ toplam puan ortalaması ile PKDÖ “Annelik Rolünün Kabulü”, “Gebeliğin Kabulü”, “Kendisinin ve Bebeğinin Sağlığı ile İlgili Düşünceler” ve “Doğuma Hazır Oluş” alt boyutlarının puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak pozitif, çok zayıf ilişki olduğu saptandı. Sonuç: Araştırmada, gebelerin yaşam kalitesinin ve gebeliğe uyumlarının düşük düzeyde olduğu bulundu. Ayrıca, üçüncü trimesterde gebelerin yaşam kalitelerinin azaldığı ve birinci trimesterde gebeliğe uyumun daha düşük olduğu saptandı. Gebelerin yaşam kaliteleri arttıkça; gebelik ve annelik rolü kabulünün, doğuma hazır oluşunun, kendisinin ve bebeğinin sağlığı ile ilgili düşüncelerin ve gebeliğe uyumunun arttığı saptandı.

Anahtar Kelimeler

• Gebelik
• Fizyolojik
• Uyum
• Yakınma
• Yaşam Kalitesi

Investigation of the Relationship between Physiological Complaints, Quality of Life and Adjustment to Pregnancy: A University Hospital Example

Öz

Aim: This study seeks to identify the relationship between the effect of physiological complaints during pregnancy on quality of life and adjustment to pregnancy. Method: In this descriptive and cross-sectional study conducted in a university hospital of a province in Eastern Anatolia in March-June 2022, the sample consisted of 402 pregnant women who applied to the pregnant outpatient clinic of a university hospital and volunteered to participate in the study. The data was obtained through “Personal Information Form”, “Assessment Scale for Pregnancy Complaints and Their Impact on Life Quality (ASPCILQ)” and “Prenatal Self Evaluation Questionnaire (PSEQ)”. Descriptive statistics and Pearson correlation analysis were used in statistical evaluation. Results: The total mean score of the women on ASPCILQ was 133.21±30.15, while it was 214.02 ± 26.43’ on PSEQ. The mean ASPCILQ of the pregnant women was 134.21±28.93 in the third trimester, and the mean PSEQ was 222.18±20.23 in the first trimester. Statistically positive, very weak and significant correlation was found between ASPCILQ total mean score and PSEQ total mean score (r=0.109; p=0.028). Statistically positive and very weak significant correlation was found between ASPCILQ total mean score and PSEQ mean scores of “Acceptance of the maternal role“, “Acceptance of pregnancy”, “Preparation for labor” and “Thoughts about the well-being of self and baby” sub-dimensions. Conclusion: In the study, it was found that the quality of life and adaptation to pregnancy were low in pregnant women. In addition, it was determined that the quality of life of pregnant women decreased in the third trimester and the compliance with pregnancy was lower in the first trimester. It was found that as the quality of life of the pregnant women increased, their acceptance of pregnancy and motherhood role, preparation for labor, thoughts about the well-being of self and baby and adaptation to pregnancy increased.

Anahtar Kelimeler

• Adaptation
• Complaint
• Physiological
• Pregnancy
• Quality of life

Kaynakça

1. 1. Fakheran O, et al. Theimpact of pregnancy on women's oral health-relatedquality of life: a qualitativeinvestigation. BMC Oral Health 2020;20(1):294.
2. 2. Aksoy DY, ve ark. Gebelikteki yakınmaların yaşam kalitesine etkisi ile psikososyal sağlık düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi. TJFMPC 2018;12(3):171-177.
3. 3. Tokgöz GM. Prenatal dönemdeki kadınların gebeliğe ve annelik rolüne uyumlarının ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi. İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi. İstanbul, 2018.
4. 4. Yikar SK, Nazik E. Effects of prenatal education on complaints during pregnancy and on quality of life. Patient Educ Couns 2019;102(1):119-125.
5. 5. Wu H, et al. Health-relatedquality of life in different trimesters during pregnancy. Health Qual Life Outcomes 2021;19(1):182.
6. 6. Dağlar G, Bilgiç D, Aydın Özkan S. Factorsaffectingthequality of life amongpregnantwomenduringthirdtrimester of pregnancy. Cukurova Med J 2019;44(3):772-781.
7. 7. Polat BD. Pamukkale Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum polikliniğine başvuran gebelerin, gebeliğe uyum, psikolojik sağlamlık ve bunları etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi. Pamukkale Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi. Denizli, 2021.
8. 8. Yılmaz F, Pasinlioğlu T. Gebelerde algılanan sosyal destek ile gebeliğe ve anneliğe uyum arasındaki ilişkinin incelenmesi. International Refereed Journal of Gynaecology and Matenal Child Health 2014;1(1):14-25.

9. 9. Aksoy DY, ve ark. Pregnancy and birth planning during COVID-19: The effects of tele-education offered to pregnant women on prenatal distress and pregnancy-related anxiety. Midwifery 2021;92:102877.
10. 10. Gür EY, Pasinlioğlu T. Gebelikteki yakınmalar ve yaşam kalitesine etkisi ölçeği: Türkçe formunun geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Dergisi 2021;9(2):482-497.
11. 11. Nazik F, ve ark. Gebe kadınların doğum öncesi bakım alma durumu ve Covid-19 pandemisinin etkisi. TOGÜ Sağlık Bilimleri Dergisi 2022;2(2):111-122.
12. 12. Foxcroft KF, et al. Development andvalidation of a pregnancy symptoms inventory. BMC Pregnancy Childbirth 2013;13:1-9.
13. 13. Lederman RP, et al. Relationship of psychological factors in pregnancy to progress in labor. Nurs Res 1979;28(2):94-97.
14. 14. Beydağ K, Mete S. Prenatal kendini değerlendirme ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2008;11(1):16-24.
15. 15. Akcan K. Perinatoloji kliniğinde yatan gebelerin gebelik semptomlarının yaşam kalitesine etkisi. Hasan Kalyoncu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Hemşirelik Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi. Gaziantep, 2019.
16. 16. Akpınar F, Ejder Apay S. Gebelikte yaşanan distres ile gebelikteki yakınmalar ve yaşam kalitesi arasındaki ilişki. Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi 2020;17(4):550-561.
17. 17. Demir E. Gebelerin sosyodemografik özelliklerinin gebelikte olağan yakınmalar ve yaşam kalitesine etkisinin belirlenmesi. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi. Erzincan, 2019.
18. 18. Aba YA, Kömürcü N. Antenatal education on pregnant adolescents in Turkey: Prenatal adaptation, postpartum adaptation, and newborn perceptions. Asian Nurs Res (Korean Soc Nurs Sci) 2017;11(1):42-49.
19. 19. Akcayüzlü Ö, Nazik E. Women’s adaptation to pregnancy and health practices towards hyperemesis gravidarum in Turkey. Journal of Midwifery and Reproductive Health 2022;10(1):3175-3183.
20. 20. Bulut A, Özdemir F. Adaptation to pregnancy and ability to cope with stress of pregnant women diagnosed with hyperemesis gravidarum. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi 2019;22(4):277-283.
21. 21. Demirbaş H, Kadıoğlu H. Prenatal dönemdeki kadınların gebeliğe uyumu ve ilişkili faktörler. MÜSBED 2014;4(4):200-206.
22. 22. Kharaghani R, Arasteh A, Zenoozian S. Pregnancy adaptation and its association with attachment styles in wanted and unwanted pregnancies. PCNM 2018;8(4):32-42.
23. 23. Özkan ŞS, Yaman SŞ. Use of mobile applications and blogs by pregnant women in Turkey and the impact on adaptation to pregnancy. Midwifery 2018;62:273-277.
24. 24. Serçekuş P, Mete S. Effects of antenatal education on maternal prenatal and postpartum adaptation. J Adv Nurs 2010;66(5):999-1010.
25. 25. Simó S, et al. Effects of ultrasound on anxiety and psychosocial adaptation to pregnancy. Arch Womens Ment Health 2019;22(4):511-518.
26. 26. Güner PD, ve ark. Prenatal dönemdeki gebe kadınların gebeliğe ve anneliğe uyumu ile ilişkili faktörler. Kafkas J Med Sci 2021;11(1):45-51.
27. 27. Amanak, K. Gebelikte yaşanan reflünün yaşam kalitesi ve gebelik uyumuna etkisi: Vaka-kontrol çalışması. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 2020;4(3):188-194.
28. 28. Kılıçarslan S. Edirne şehir merkezindeki son trimester gebelerin sosyodemografik özellikleri, yaşam kaliteleri, kaygı düzeyleri. Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı, Uzmanlık Tezi. Edirne, 2008.
29. 29. Karaca FA. Hipertansif bozukluğun son trimester gebelerde prenatal bağlanma ve gebeliğin kabulüne etkisi. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Ebelik Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi. Aydın, 2022.
30. 30. Eren DÇ. Primipar gebelere uygulanan “anneliğe geçiş programının” kendini değerlendirme, postpartum problemler ve maternal bağlanma sürecine etkisi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü. Hemşirelik Anabilim Dalı, Doktora Tezi. Samsun, 2022.
31. 31. Dağlar ÖŞ. Gebe kadınların kişilik özelliklerinin stres ve gebelik uyumuna etkisi. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Lisansüstü Eğitim Enstitüsü. Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi. İstanbul, 2020.
32. 32. Doğan NG. Riskli gebeliklerde kadının gebelik ve anneliğe uyumunun değerlendirilmesi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Hemşirelik Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi. Samsun, 2019.
33. 33. Visger, J. Predictors of psychosocial adaptation to pregnancy among urban African-American primiparas. Wayne State University Dissertations. Dissertation, ABD, 2013.
34. 34. Arslan S, ve ark. Kadınların gebeliği algılama durumu ve bunu etkileyen faktörler. HSP 2019;6(1):179-192.
35. 35. Ermalynn M. Marjorie A. Kiehl W. Maternal adaptation during childbearing in Norway, Sweden and the United States. Scandinavian Journal of Caring Sciences 2003;17(2):96-103
36. 36. Demirsoy G, Aksu H. Doğum korkusunun nedenleri ve baş etme. KASHED 2015;2(2):36-45.
37. 37. Soltani F, et al. The limbo of motherhood: Women's experiences of majör challenges to cope with the first pregnancy. Midwifery 2017;55:38-44.
38. 38. Kızılırmak A. Başer M. The effect of education given to primigravida women on fear of childbirth. Applied Nursing Research 2016;19-24.
39. 39. Serçekuş P, Başkale H. Effects of antenatal education on fear of childbirth, maternal self-efficacy and parental attachment. Midwifery 2016;166-172.
40. 40. Süslüoğlu B. İlk kez gebelik yaşayan gebelerde gebelik deneyiminin annelik rolü ve gebeliğin kabulüne etkisi. Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Ebelik Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi. Sivas, 2019.