Derleme

Erlich-Ziehl-Neelsen Boyama Yönteminin Tarihçesi

Cilt: 13 Sayı: Sanat ve Tarih Penceresinden Tüberküloz - 100.Yıl Özel Sayısı 26 Aralık 2023
PDF İndir
EN TR

Erlich-Ziehl-Neelsen Boyama Yönteminin Tarihçesi

Öz

Yüzyılı aşkın süredir klinik örneklerde aside dirençli bakterilerin saptanması amacıyla kullanılan mikroskobik inceleme her düzey tanı laboratuvarında uygulanabilen hızlı, basit, ucuz ve kolay bir yöntemdir. Bu derlemenin amacı tüberküloz tanısı için mikroskobik incelemede kullanılan EZN boyama yönteminin geliştirilme süreci ve bu süreçte katkısı olanların araştırılmasıdır. İlk kez 24 Mart 1882'de Robert Koch, yayma preparatları sıcak metilen mavisinde 20-24 saat bekleterek tüberküloz basillerini boyayabildiği duyurmuştur. Koch’un boyamasında zıt boya olarak kullanılan bismark kahverengisi nedeni ile tüberküloz basilleri mavi, diğer bakteriler kahverengi boyanıyordu. Koch'un yönteminin iyileştirilmesi için ilk öneri, Mayıs 1882’de Paul Ehrlich'ten gelmiştir. Ehrlich tüberküloz basili dışındaki bakterilerin boyayı bırakmaları için bir mineral asit kullanarak renksizleştirme basamağını geliştirmiş, ayrıca boya olarak metilen mavisi yerine fuksin, boya sabitleyici olarak anilin yağını kullanmıştır. Prof. Rindfleisch ise sıcak boya kullanmak yerine, üzerine boya koyulan yayma preparatı alttan ısıtılarak boyama süresini kısaltmıştır. Ağustos 1882’de Franz Ziehl, boya sabitleyici olarak anilin yağı yerine karbolik asit kullanarak Ehrlich'in yöntemini değiştirmiştir. Temmuz 1883’de Friedrich Neelsen iyileştirme çalışmalarını birleştirerek birincil boya olarak karbolfuksin, zıt boya olarak metilen mavisi, renksizleştirme için sülfirik asit ve sıcaklık olarak alttan ısıtmanın kullanıldığı yöntem ile 5-10 dakikada tüberküloz basillerinin kırmızı diğer bakterilerin mavi olarak boyadığını bildirmiştir. Günümüze kadar kullanılmakta olan bu boyama yöntemi en az beş bilim adamının çabaları sonucu geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. European Centre for Disease Prevention and Control. Handbook on tuberculosis laboratory diagnostic methods in the European Union – Updated 2022. Stockholm: ECDC; 2023.
  2. Cambau E, Drancourt M. Steps towards the discovery of Mycobacterium tuberculosis by Robert Koch, 1882. Clin Microbiol Infect 2014;20(3):196-201.
  3. Villemin JA. Etudes sur la tuberculose: preuves rationnelles et experimentales de sa specificite et de son inoculabilite. Paris: J.-B. Bailliere; 1868.
  4. Weigert C. Farbung der Bacterien mit Anilinfarben. Breslau: Universitat Breslau; 1875.
  5. Koch R. Die Aetiologie der Tuberkulose. Berliner klinische Wochenschrift 1882;15:221–30.
  6. Bishop PJ, Neumann G. The history of the Ziehl-Neelsen stain. Tubercle, 1970;51(2):196-206.
  7. Jay VA. Portrait in History: Paul Ehrlich. Arch Pathol Lab Med 2001;125:724-5.
  8. Ehrlich PV. Aus dem Verein fur innere Medizin zu Berlin. Sitzung vom, 1. Mai 1882. Deutsche Medizinische Wochenschrift 1882;8:269.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlığın Sosyal Belirleyicileri

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

26 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

8 Aralık 2023

Kabul Tarihi

13 Aralık 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 13 Sayı: Sanat ve Tarih Penceresinden Tüberküloz - 100.Yıl Özel Sayısı

Kaynak Göster

APA
Özkütük, N. (2023). Erlich-Ziehl-Neelsen Boyama Yönteminin Tarihçesi. Lokman Hekim Dergisi, 13(Sanat ve Tarih Penceresinden Tüberküloz - 100.Yıl Özel Sayısı), 44-50. https://doi.org/10.31020/mutftd.1402031
AMA
1.Özkütük N. Erlich-Ziehl-Neelsen Boyama Yönteminin Tarihçesi. Lokman Hekim Dergisi. 2023;13(Sanat ve Tarih Penceresinden Tüberküloz - 100.Yıl Özel Sayısı):44-50. doi:10.31020/mutftd.1402031
Chicago
Özkütük, Nuri. 2023. “Erlich-Ziehl-Neelsen Boyama Yönteminin Tarihçesi”. Lokman Hekim Dergisi 13 (Sanat ve Tarih Penceresinden Tüberküloz - 100.Yıl Özel Sayısı): 44-50. https://doi.org/10.31020/mutftd.1402031.
EndNote
Özkütük N (01 Aralık 2023) Erlich-Ziehl-Neelsen Boyama Yönteminin Tarihçesi. Lokman Hekim Dergisi 13 Sanat ve Tarih Penceresinden Tüberküloz - 100.Yıl Özel Sayısı 44–50.
IEEE
[1]N. Özkütük, “Erlich-Ziehl-Neelsen Boyama Yönteminin Tarihçesi”, Lokman Hekim Dergisi, c. 13, sy Sanat ve Tarih Penceresinden Tüberküloz - 100.Yıl Özel Sayısı, ss. 44–50, Ara. 2023, doi: 10.31020/mutftd.1402031.
ISNAD
Özkütük, Nuri. “Erlich-Ziehl-Neelsen Boyama Yönteminin Tarihçesi”. Lokman Hekim Dergisi 13/Sanat ve Tarih Penceresinden Tüberküloz - 100.Yıl Özel Sayısı (01 Aralık 2023): 44-50. https://doi.org/10.31020/mutftd.1402031.
JAMA
1.Özkütük N. Erlich-Ziehl-Neelsen Boyama Yönteminin Tarihçesi. Lokman Hekim Dergisi. 2023;13:44–50.
MLA
Özkütük, Nuri. “Erlich-Ziehl-Neelsen Boyama Yönteminin Tarihçesi”. Lokman Hekim Dergisi, c. 13, sy Sanat ve Tarih Penceresinden Tüberküloz - 100.Yıl Özel Sayısı, Aralık 2023, ss. 44-50, doi:10.31020/mutftd.1402031.
Vancouver
1.Nuri Özkütük. Erlich-Ziehl-Neelsen Boyama Yönteminin Tarihçesi. Lokman Hekim Dergisi. 01 Aralık 2023;13(Sanat ve Tarih Penceresinden Tüberküloz - 100.Yıl Özel Sayısı):44-50. doi:10.31020/mutftd.1402031
Creative Commons Lisansı
                                                                            Bu Dergi Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.

Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin süreli bilimsel yayınıdır. Kaynak gösterilmeden kullanılamaz.  Makalelerin sorumlulukları yazarlara aittir 

Kapak 

Ayşegül Tuğuz

İlter Uzel’inDioskorides ve Öğrencisi adlı eserinden 

Adres

Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Tarihi ve Etik  Anabilim Dalı Çiftlikköy Kampüsü

Yenişehir/ Mersin