Marie Curie’den Günümüze Radyolojide Kadınlar: Türkiye Örneği

Öz

Giriş: Radyasyon tarihindeki en etkili kadınlardan biri olan Marie Curie başta olmak üzere, onu takip eden öncü kadınların geliştirdiği ve günümüze kadar uzanan pek çok teori, radyasyon ve nükleer tıp alanlarında büyük gelişmelere katkı sağlamıştır. Amaç: Çalışmada radyoloji alanında tarihte öncü olmuş kadınlara dikkat çekmek ve ülkemizdeki alanda katkıda bulunan kadın hekimlerin dağılımı hakkında güncel durumun tespit edilmesi amaçlandı. Yöntem: Çalışmada 1- 31 Mart 2024 tarihleri arasında kesitsel tanımlayıcı araştırma yöntemi kullanılarak, anabilim dalı, öğretim elemanı ve alanda lisansüstü eğitimle üretilen tez sayıları doküman analiziyle araştırıldı. Ulusal Tez Merkezi ve Yüksek Öğretim Kurumu veri tabanlarındaki yıl kısıtlaması yapılmadan radyoloji alanına ait tezlere ulaşmak için detaylı arama bölümüne alan adı olarak “radyoloji” Anabilim Dallarında yayımlanmış olan lisansüstü tezlere ulaşıldı. Tıp Fakültelerindeki Radyoloji Anabilim Dalı tarafından yapılan tezler dahil edildi. Excel programında veriler kaydedilerek, değerlendirildi. Bulgular: Yüksek Öğretim Kurumu web sayfasında 2023-2024 eğitim öğretim yılında toplam 134 radyoloji anabilim dalı bulunmaktadır. Ulusal Tez Merkezindeki verilere göre 1971-2024 tarihleri arasında Ulusal Tez Merkezinde Radyoloji Anabilim Dalı tarafından yapılan 2321 tıpta uzmanlık tezi bulunmaktadır. Tez yazarlarının cinsiyete göre dağılımı 1461 (%62,95) erkek, 860 (%37,05) kadındır. Tartışma ve sonuç: Cinsiyet farklılıklarının kapatılması sağlık sistemlerinin daha iyi bir şekilde performans göstermesini sağlar. Radyoloji alanında kadınların sayısının artması acil bir şekilde gerekmektedir. Kadınlar ve erkekler bu alanda eşit muamele görmeli, aynı fırsatlara sahip olmalıdır. Sonuç olarak kadınların radyolojik görüntülemedeki rolünü değerlendirmek amacıyla, cinsiyet eşitsizliği konusunu ele alan literatür üzerinde bir inceleme gerçekleştirdik. Bu bağlamda kadınların her alanda olduğu gibi radyoloji alanında da demografik olarak hala yeterli temsil edilemediği, bu konuda farkındalığın artırılması önemlidir.

Anahtar Kelimeler

• Marie Curie
• Radyoloji
• Kadın
• Uzman hekim
• Radyolog

Women in Radiology from Marie Curie to the Present: The Case of Turkey

Öz

Introduction: Many theories developed by the pioneering women who taught her, especially Marie Curie, one of the most influential women in the history of radiation, and extending to the present day, have contributed to major developments in the fields of radiation and nuclear medicine. Objective: The aim of the study was to draw attention to women who have been pioneers in the field of radiology in history and to determine the current situation about the distribution of women physicians who have contributed in the field in our country. Method: In this study, a cross-sectional descriptive research method was employed between March 1st and 31st, 2024, conducting document analysis and examining the numbers of theses produced by departments and faculty members in the field of radiology and those pursuing postgraduate education in this field. Theses produced by the Radiology Departments of Medical Faculties were included. A detailed search using "radiology" as the domain name was conducted in the National Thesis Center databases to access the theses related to the field of radiology without any year restrictions. Data were recorded and evaluated using Excel. Results: According to the Higher Education Council website, there are a total of 134 radiology departments in the 2023-2024 academic year. According to the data from the National Thesis Center, between 1971 and 2024, a total of 2321 specialist theses were produced by Radiology Departments, with 1461 (62.95%) male authors and 860 (37.05%) female authors. Discussion and Conclusion: It has been shown that closing gender gaps leads to better performance in healthcare systems and better organizational and clinical outcomes. There is an urgent need for an increase in the number of women in the field of radiology, and both women and men should receive equal treatment and opportunities within this medical field. In conclusion, we conducted a review of the literature on gender inequality to comprehensively assess the current role of women in radiological imaging. In light of the data obtained, it is evident that women are still not adequately represented demographically in the field of radiology, and increasing awareness on this issue is crucial.

Anahtar Kelimeler

• Marie Curie
• Radiology
• Women
• Specialist Physician
• Radiolog

Kaynakça

1. 1. Kamel SI, et al. Establishing a Women-in-Radiology Group: A Toolkit From the American Association for Women in Radiology. AJR Am J Roentgenol 2021;217(6):1452-1460.
2. 2. The life of Wilhelm Conrad Roentgen. Erişim adresi: https://doi.org/10.2214/ajr.165.6.7484601, Erişim tarihi: 10.04.2024.
3. 3. Sen M, Honavar SG. Wilhelm Conrad Röntgen: Finding X. Indian J Ophthalmol 2021;69(10):2570-2572.
4. 4. Riesz PB. The life of Wilhelm Conrad Roentgen. AJR Am J Roentgenol 1995;165(6):1533-7.
5. 5. The Seven Most Influential Women in Radiation History. Erişim adresi: https://www.versantphysics.com/2021/08/24/women-in-radiation-history/, Erişim tarihi: 14.04.2024.
6. 6. Female Pioneers Of medicine and Radiology. Erişim adresi: https://www.aawr.org/Female-Pioneers, Erişim tarihi: 10.04.2024.
7. 7. Pioneering Women in Radiology. Erişim adresi: https://www.icadmed.com/breast-cancer-blog/pioneering-women-in-radiology, Erişim tarihi: 14.04.2024.
8. 8. Spirit BA, Randall PA. Radiologic history exhibit. The role of women in wartime radiology. Radiographics 1995;15(3):641-52

9. 9. Press DJ, Pharoah P. Risk factors for breast cancer: a reanalysis of two case-control studies from 1926 and 1931. Epidemiology 2010;21(4):566-72.
10. 10. Pirna T, Dicle O. Yüzyıllık Bir Yolculuk-Başlangıcından Günümüze Türk Radyolojisi. İstanbul: 5G Matbaacılık; 1995.
11. 11. Özlen F. Hayat veren ve yaşatan onlardır: İlk kadın hekimler. Nisan 2019. Erişim adresi: https://tarihdergi.com/osmanlilardan-cumhuriyete-saglik-kahramanlari/.
12. 12. Odabaşı O. Türkiye tıp fakülteleri 2023. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 2023;32(1):37-61.
13. 13. Paik JE. The Feminization of Medicine. JAMA 2000;283(5):666.
14. 14. Jordan R. “Why we need an International Day?”. Journal of Medical and Surgical Research 2016;11(3):197-8
15. 15. Zener R, et al. Women in Radiology: Exploring the Gender Disparity. J Am Coll Radiol 2016;13(3):344-50.
16. 16. These physician specialties have the biggest gender imbalances. Erişim adresi: https://www.ama-assn.org/residents-students/specialtyprofiles/these-medical-specialties-have-biggest-gender-imbalances, Erişim tarihi: 14.04.2024.
17. 17. Collins J. Residency training data: what do the numbers tell us? J Am Coll Radiol 2004;1(9):685-8.
18. 18. Chapman CH, et al. Current status of diversity by race, Hispanic ethnicity, and sex in diagnostic radiology. Radiology 2014;270(1):232-40. 19. Fichera G, et al. Is Empowerment of Female Radiologists Still Needed? Findings of a Systematic Review. Int J Environ Res Public Health 2021;18(4):1542.
19. 20. Abduljabbar AH, et al. The Influence of Gender on the Choice of Radiology as a Specialty Among Medical Students in Saudi Arabia: Cross-Sectional Study. Interact J Med Res 2020;9(2):e14666.
20. 21. Arleo EK, et al. Lactation facilities in US radiology practices. J Am Coll Radiol 2017;14:733-736.
21. 22. Fisher R, Ury W, Patton B. Getting to yes: negotiating agreement without giving in. 2nd ed. Penguin Books, 1991.
22. 23. Haas MRC, Landry A, Joshi N. Breast practices: strategies to support lactating emergency physicians. Ann Emerg Med 2020; 75:681–690.
23. 24. Potterton VK, et al. Why don't female medical students choose diagnostic radiology? A review of the current literature. J Am Coll Radiol 2004;1(8):583-90.
24. 25. Kazerooni EA, et al. Medical students’ attitudes toward radiology: comparison of matriculating and graduating students. Acad Radiol 1997;4:601-7.
25. 26. Sallee DS, Cooper C, Ravin CE. Medical student perceptions of diagnostic radiology. Influence of a senior radiology elective. Invest Radiol 1989;24(9):724-8.
26. 27. Orenstein BW. Women’s Imaging: Seeking Commitment. Radiology Today Vol. 22 No. 8 P. 30.
27. 28. Spalluto LB, et al. 35 Years of Experience From the American Association for Women Radiologists: Increasing the Visibility of Women in Radiology. J Am Coll Radiol 2017;14(3):426-430.
28. 29. Yeager D. Managing to Succeed: Taking the Initiative. Radiology Today Vol. 18 No. 10 P. 10.
29. 30. Prof. Dr. Esin Emin ÜSTÜN’ün yazarlardan birisi olan Ahmet Aksu’nun çalışmasında kullanılmak üzere gönderdiği mail notları.