Tabip Odalarının İlk Tıbbi Dergisi: ‘Neşter’

Öz

“Neşter” ülkemizdeki Tabip Odalarının ilk tıbbi dergisidir. Derginin kurucusu Dr. Arif Atlı’dır. Mardin Tabip Odasından sonra Balıkesir ve İstanbul Tabip Odaları da tıbbi dergi basmaya başlamışlardır. Mardin ve sonrasında Diyarbakır Tabip Odası tarafından hazırlanan “Neşter” adlı tıbbi dergi, basıldığı yıllar göz önüne alınarak incelendiğinde; kağıt kalitesi hariç, içeriğinin aynı dönemde yabancı ülkelerde yapılan yayınlar kadar akademik bilgi dolu olduğu görülecektir. Çalışma, 1 Mart 2024 ile 1 Nisan 2024 tarihleri arasında yapılmıştır. “Neşter” dergisinin Mardin’de, Temmuz-Ağustos 1957 ile Temmuz-Ağustos 1959 tarihleri arasında basılan ilk on dört sayısı ve Diyarbakır’da, 1971’de basılan dört sayısı olmak üzere toplam 18 sayısı incelenmiştir. Çalışmada; “Neşter” adlı dergiyi incelerken, Mardin’de görev yapan Dr. Arif Atlı ile Rahip Hanna Dolapönü ve Mardin tıbbıyla ilgili kıymetli çalışmaları olan Ord. Prof. Dr. Süheyl Ünver’den de bahsetmek uygun bulundu. 1957 yılında derginin basılması için matbaayı ve ilk sayılarda kullanılacak kağıdı Rahip Hanna Dolapönü temin etmiş, Ord. Prof. Dr. Süheyl Ünver de bir doktor ve sanatçı olarak destek olmuştur. “Neşter” adlı dergilerde; Mardin, Diyarbakır ve Siirt’te görev yapan doktorlardan başka, Türkiye’nin dört bir yanındaki doktorlardan gelen çeşitli tıbbi ve mesleki yazılar da yer almıştır.

Anahtar Kelimeler

• Neşter
• Tabip Odası
• Mardin
• Diyarbakır

The First Medical Journal of the Medical Chamber: ‘Neşter’

Öz

“Neşter” is the first medical journal of the Medical Chambers in our country. The founder of the journal is Dr. Arif Atlı. After Mardin Medical Chamber, Balıkesir and Istanbul Medical Chambers also started to print medical journals. When the medical journal named "Neşter", prepared by Mardin and later Diyarbakır Medical Chamber, is examined considering the years it was published; Except for the paper quality, it will be seen that its content is as full of academic information as the publications made in foreign countries in the sameperiod. The study was conducted between March 1, 2024 and April 1, 2024. A total of 18 issues of the "Neşter" journal, including the first fourteen issues published in Mardin between July-August 1957 and July-August 1959 and four issues published in Diyarbakır in 1971, were examined. In the study; While reviewing the journal called "Neşter", it was deemed appropriate to mention Dr. Arif Atlı and Priest Hanna Dolapönü, who worked in Mardin, and Ord. Prof. Dr. Süheyl Ünver, who had valuable works on Mardin medicine. In 1957, Priest Hanna Dolapönü provided the printing house and the paper to be used in the first issues of the journal, and Ord. Prof. Dr. Süheyl Ünver supported him as a doctor and artist. In journal called “Neşter”; In addition to doctors working in Mardin, Diyarbakır and Siirt, various medical and Professional articles from doctors all over Turkey were also included.

Anahtar Kelimeler

• Neşter
• Medical Chamber
• Mardin
• Diyarbakır

Kaynakça

1. 1. Taşkıran N. Belgelerle İlkTürk Tıp Dergisi Vekayi-i Tıbbiye, Haseki TıpBülteni 1968;6(2):105-116.
2. 2. Bayrak O. Türkiye’de Gazeteler ve Dergiler Sözlüğü, Küll Yayınları, İstanbul, 1994; s.153.
3. 3. Kazancıgil A,Solok V. Türk Tıp Dergileri ve Süreli Yayınları Üzerine Analitik Bir İnceleme (1949-1981), Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Dergisi 1981;12:373-382.
4. 4. Keskinbora HK. Mardin’de Bir Hekimin Tıbbi Süreli Yayın Çalışması: Dr. Arif Atlı ve Neşter, Türkiye Klinikleri (J MedEthics) 2008;121-126.
5. 5. Doru MN. Hikmet’in Peşinde Bir Yaşam, Metropolit Hanna Dolabani. Hikmet’in İzinde Bir Ömür, Metropolit Hanna Dolabani, 2020;12.
6. 6. Doru MN. Londra’dan Mardin’e uzanan bir matbaanın hikayesi. Independent Türkçe. 2019; Erişim adresi: https://www.indyturk.com/node/89896/türkiyeden-sesler/londra
7. 7. Demir Z. Dolabani, Mardin Metropoliti Mor Filüksinos Hanna Dolabani’ninYaşamÖyküsü ve Günlüğü. ISOM yayınları, İstanbul. 2019
8. 8. Taşğın A. Sezginin ve Bilgeliğin Sembolü: Öz Hikmet Dergisi. Süryanilik ve Süryaniler 2005; 4: 52-56.

9. 9. Durak N. Süryani Kadim Metropolit Hanna Dolapönü. AİBÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi 2014;2(4):71-75.
10. 10. Sina M. Süryanilerin Son Güneşi: Metropolit Hanna Dolabani. Süryaniler, 2019. Erişim adresi: http://www.suryaniler.com/konuk-yazarlar.asp?id=417
11. 11. Anonim. İstanbul Tabip Odası duyurusu. 2013; Erişim adresi: https://www.istabip.org.tr/2760-deerli-hocamz-dr-arif-atly-kaybettik.html
12. 12. Anonim. İstanbul Tabip Odası Dergisi’nin Eylül 1959 İlk Sayısını Memnuniyetle Aldık. Neşter, Tıbbi Mecmuadır, 1959; 3(12): 13-14.
13. 13. Atlı A. Başlarken. Neşter, Tıbbi Mecmuadır 1957; 1(1): 1-28
14. 14. Tükel, M. Bir İsim Münasebetiyle. Neşter, Tıbbi Mecmuadır 1957;1(1): 1-28
15. 15. Anonim. Neşter. Neşter, Tıbbi Mecmuadır 1957;1(1): 1-28
16. 16. Anonim. Neşter Mecmuası. Neşter, Tıbbi Mecmuadır 1958;2(7): 21.
17. 17. Erer R. İğneci. Neşter, Tıbbi Mecmuadır 1958;2(7): 10
18. 18. Ülver S. Kıymetli Hocamız Ord. Prof. Dr. Süheyl Ülver’in Mardin Tabip Odası Lokaline Hediyesi. Neşter, Tıbbi Mecmuadır 1957; 1(4):1.
19. 19. Sayar AG. Türk tıp tarihçisi, hekim, ressam ve tezhipçi. TDV İslâm Ansiklopedisi, TDV İslâm Araştırmaları Merkezi.2012; Erişim adresi: https://islamansiklopedisi.org.tr/unver-ahmet-suheyl
20. 20. Ünver AS, Bayrı H. Artık Oğulları ve Mardin’deki hastaneleri. Türk Tıp Tarihi Arkivi 1940; 5(17): 27.
21. 21. Anonim. Neşter, Mediko-Sosyal Dergi 1971;15(1-2-3-4):1-148
22. 22. Atlı A. Mardin Trahom Dispanseri çalışmalarından. Neşter 1958;2(5-6):19-20.
23. 23. Erer R. Bölgemizin hastalık durumu hakkında. Neşter, Tıbbi Mecmuadır 1957;1(3):2-4.
24. 24. Özel A. Sosyalleştirilmiş sağlık hizmetleri tatbik edilen Ağrı ilinde eğitim faaliyetlerini değerlendirilmek maksadı ile yapılan anket araştırması sonuçları ve Ağrı ili 1970 yılı sağlık durumu. Neşter, Mediko-Sosyal Dergi 1971;15(1-2-3-4):102-108.