Hemşirelik Fakültesi Öğrencilerinin Sağlık Okuryazarlığı Düzeyleri Üzerine Bir Araştırma

Öz

Amaç: Bu araştırma ile hemşirelik fakültesi öğrencilerinin sağlık okuryazarlığı düzeylerinin belirlenmesi ve sağlık okuryazarlığı düzeylerinin sosyo-demografik değişkenlere göre değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırmanın örneklemini, 2023-2024 eğitim öğretim yılında Mersin Üniversitesi Hemşirelik Fakültesinde öğrenim gören ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan 485 öğrenci oluşturmuştur. Katılımcılara sosyo-demografik bilgilere yönelik sorular ve Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32 (TSOY-32)’yi içeren anket formu uygulanmıştır. Araştırmanın verileri IBM SPSS 26 paket programı vasıtasıyla analiz edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların TSOY-32 Ölçeğinden aldığı puanların ortalaması 34,1 ± 7,8’dir. Genel sağlık okuryazarlığı düzeyinde katılımcıların %43,5'inin sorunlu-sınırlı, %30,1'inin yeterli, %15,9'unun mükemmel ve %10,5'inin yetersiz düzeyde olduğu saptanmıştır. Kadın katılımcıların sağlık okuryazarlığı puan ortalamaları erkek katılımcılardan daha yüksektir (p<0.05). Sağlık okuryazarlığı puanlarında yaş, sınıf düzeyi, sağlık kurumuna başvuru sayısı ve sağlık durumu değişkenlerinin etkisine rastlanılmamıştır (p>0,05). Sonuç: Araştırma sonuçları, hemşirelik fakültesi öğrencilerinin büyük çoğunluğunun sorunlu-sınırlı düzey sağlık okuryazarlığı seviyesine sahip olduğunu göstermektedir. Mezun olduktan sonra sağlık sisteminin önemli bir bileşeni ve sağlık eğitimi sunucusu olacak hemşirelik öğrencilerinin sağlık okuryazarlık düzeyinin iyileştirilmesi gerekmektedir. Bu doğrultuda eğitimcilerin ve politika yapıcıların sağlık okuryazarlığını hemşirelik eğitim programlarına entegre etmek için iş birliği yapması önerilir.

Anahtar Kelimeler

• Sağlık okuryazarlığı
• Hemşirelik
• Hemşirelik eğitimi
• Sağlık

A Study on Health Literacy Levels of Nursing Faculty Students

Öz

Aim: This study aims to determine the health literacy levels of nursing faculty students and to evaluate these levels according to socio-demographic variables. Method: The sample of the study consisted of 485 students from the Faculty of Nursing at Mersin University, who volunteered to participate during the 2023-2024 academic year. Participants were given a questionnaire that included socio-demographic questions and the Türkiye Health Literacy Scale-32 (TSOY-32). The data were analyzed using IBM SPSS 26 software. Results: The average score of the participants on the TSOY-32 Scale was 34.1 ± 7.8. Regarding the overall health literacy level, 43.5% of participants were classified as having problematic-limited health literacy, 30.1% as having adequate health literacy, 15.9% as having excellent health literacy, and 10.5% as having insufficient health literacy. Female participants had higher health literacy scores than male participants (p<0.05). No significant effect of age, class level, frequency of healthcare visits, and health status on health literacy scores was observed (p>0.05). Conclusion: The results of the study show that the majority of nursing faculty students have problematic-limited health literacy levels. Since nursing students will be an essential part of the healthcare system and health education providers after graduation, improving their health literacy levels is necessary. In this regard, it is recommended that educators and policymakers collaborate to integrate health literacy into nursing education programs.

Anahtar Kelimeler

• Health literacy
• Nursing
• Nursing education
• Health

Kaynakça

1. 1. Nutbeam D. Health Promotion glossary. Health Promotion International, World Health Organisation. 1998.
2. 2. Aslantekin F, Yumrutaş M. Sağlık Okuryazarlığı ve Ölçümü. TAF Preventive Medicine Bulletin 2014;13(4):327-334.
3. 3. Kanj M, Mitic W. Health Literacy and Health Behaviour. Eastern Mediterranean Region. World Health Organization. 2009.
4. 4. Goto E, et.al. Relationship of health literacy with utilization of health-care services in a general Japanese population. Preventive Medicine Reports 2019;14:100811.
5. 5. Boyle J, et. al. Low health literacy is associated with increased transitional care needs in hospitalized patients. Journal of Hospital Medicine 2017;12(11):918-924.
6. 6. Schumacher JR, et. al. Potentially preventable use of emergency services: the role of low health literacy. Medical Care 2013; 51(8):654-658.
7. 7. Loke YK, et. al. (2012). Impact of health literacy in patients with chronic musculoskeletal disease-- systematic review. PLoS One 2012;7(7):1-8.
8. 8. Shaw SJ, et. al. The role of culture in health literacy and chronic disease screening and management. Journal of Immigrant and Minority Health 2009;11(6):460-467.

9. 9. Williamson SS, Chopak-Foss J. Differences in health literacy knowledge and experiences among senior nursing students. Journal of Georgia Public Health Association 2015;5(2):184–190.
10. 10. World Health Organization. The mandate of health literacy. 2016. Erişim tarihi: 20.09.2024. Erişim adresi: https://www.who.int/healthpromotion/conferences/9gchp/health-literacy/en/
11. 11. Eichler K, Wieser S, Brügger U. The costs of limited health literacy: a. systematic review. International Journal of Public Health 2009; 54(5): 313-324.
12. 12. Bilir N. Sağlık okuryazarlığı. Turkish Journal of Public Health 2014; 12(1): 61-68.
13. 13. Hasnain‐Wynia R, Wolf MS. Promoting health care equity: is health literacy a missing link?. Health Services Research 2010;45(4):897-903.
14. 14. Sezgin D. Sağlık okuryazarlığını anlamak. Galatasaray Üniversitesi Sağlık İletişim Dergisi 2013;Özel Sayı 3:73-92.
15. 15. Nutbeam D. Health literacy as a public health goal: A challenge for contemporary health education and communication strategies into the 21st century. Health Promotion International 2000;15(3):259-267.
16. 16. Qadhi OA, et. al. Navigating health literacy and practices: A cross-sectional study on nursing undergraduates in riyadh, Saudi Arabia. Medical Science Monitor 2023;29:e941632.
17. 17. Ownby RL, et al. Why is health literacy related to health? An exploration among US National Assessment of Adult Literacy participants 40 years of age and older. Educational Gerontology 2012;38(11):776-787.
18. 18. Berens EM, et. al. Health literacy among different age groups in Germany: Results of a cross-sectional survey. BMC Public Health 2016;16(1):1-8.
19. 19. Veiga S, Serrão C. Health Literacy of A Sample of Portuguese Elderly. Applied Research in Health And Social Sciences: Interface and Interaction/Sveikatos ir Socialiniu Mokslu Taikomieji Tyrimai: Sandura ir Saveika, 2016, 13.1.
20. 20. Wilandika A, Pandin MGR, Yusuf A. The roles of nurses in supporting health literacy: A scoping review. Frontiers of Public Health 2023;11:1022803.
21. 21. Nock AM, et. al. Health literacy in adults with chronic diseases in the context of community health nursing: A scoping review. Nursing Reports 2023;13(2):823-834.
22. 22. du Pon E, et. al. Active participation of patients with type 2 diabetes in consultations with their primary care practice nurses – what helps and what hinders: a qualitative study. BMC Health Service Research 2019;19(1):1-11.
23. 23. Loan LA, et. al. Call for action: Nurses must play a critical role to enhance health literacy. Nursing Outlook 2018;66(1):97-100.
24. 24. Yang Y. Effects of health literacy competencies on patient-centered care among nurses. BMC Health Services Research 2022;22(1):1172.
25. 25. Maduramente TS, et. al. Health literacy: Knowledge and experience among senior students in a nursing college. Indonesian Nursing Journal of Education and Clinic 2019;4(1):9-19.
26. 26. Mibei F, Daniels F. Health literacy knowledge and experiences of nursing students at a South African University. African Journal of Nursing and Midwifery 2019;21(1).
27. 27. Okuyan CB, Caglar S. Investigation of health literacy levels and health perceptions of nursing students: A cross-sectional study. International Journal of Caring Sciences 2019;12(1):270.
28. 28. Mullan J, et.al. Health literacy amongst health professional university students: a study using the Health Literacy Questionnaire. Education Sciences 2017;7(2):1-11.
29. 29. Okyay P, Abacıgil F, Harlak H. Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32 (TSOY-32). Okyay P, Abacıgil F, Editörler. Türkiye sağlık okuryazarlığı ölçekleri güvenilirlik ve geçerlilik çalışması. 1. Baskı. Sağlık Bakanlığı Yayın No: 1025. ISBN: 978-975-590-594-5. Ankara. 2016.
30. 30. Büyüköztürk Ş, Çokluk Ö, Köklü N, Sosyal Bilimler için İstatistik (7. Baskı). Ankara: Pegem Akademi. 2011. 31. Malatyalı İ, Biçer EB. Sağlık okuryazarlık düzeyinin belirlenmesi: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi örneği. ASHD 2018;17(2):1-15.
31. 32. Şahinöz T, Şahinöz S, Kıvanç A. Üniversite son sınıf öğrencilerinin sağlık okuryazarlığı düzeyleri üzerine karşılaştırmalı bir araştırma. GÜSBD 2018;7(3):71- 79.
32. 33. Kazak A, ve ark. Sağlıkla ilgili bölümlerde okuyan üniversite öğrencilerinde sağlık okuryazarlığı ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi. Kocaeli Medical Journal 2021;10(3):273-283.
33. 34. Erunal M, ve ark. Investigation of health literacy’ levels of nursing student and affecting factors. IJCS 2018;11(3):1386-1395.
34. 35. Okur E, Evcimen H, Yağcı Şentürk A. Sağlık hizmetleri meslek yüksekokulu öğrencilerinin sağlık okuryazarlığı düzeylerinin incelenmesi. STED 2021;30(1):18-24.
35. 36. Ayaz-Alkaya S, Terzi H. Investigation of health literacy and affecting factors of nursing students. Nurse Education in Practice 2019;34:31-35.
36. 37. Ergün S. Sağlık yüksekokulu öğrencilerinde sağlık okuryazarlığı. Kocaeli Tıp Dergisi 2017;6(3):1-6.
37. 38. Uysal N, Yıldız G. Hemşirelik öğrencilerinin sağlık okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi 2021;10(1):43-48.
38. 39. McCleary-Jones V. A systematic review of the literature on health literacy in nursing education. Nurse educator 2016;41(2):93-97.