Derleme

Lavanta Yağı ve Genetik Etkileşim: Epigenetik Perspektiften Sağlık Üzerine Bir İnceleme

Cilt: 15 Sayı: 1 31 Ocak 2025
PDF İndir
EN TR

Lavanta Yağı ve Genetik Etkileşim: Epigenetik Perspektiften Sağlık Üzerine Bir İnceleme

Öz

Amaç: Lavanta yağı, Lamiaceae ailesinin önemli bir üyesi olan lavanta bitkisinden elde edilen ve çeşitli terapötik etkilerle öne çıkan bir uçucu yağdır. Tarihsel olarak, antik medeniyetlerden günümüze kadar antibakteriyel, antienflamatuar, anksiyolitik, antifungal ve yara iyileştirici özellikleri nedeniyle geniş bir kullanım alanı bulmuştur. Lavanta yağının temel bileşenleri olan linalool ve linalil asetat, sinir sistemi üzerinde yatıştırıcı etkiler gösterirken, inflamasyonu ve oksidatif stresi azaltarak çeşitli kronik hastalıkların tedavisine yardımcı olabilmektedir. Yapılan araştırmalar, lavanta yağının nörolojik bozukluklardan kansere kadar uzanan geniş bir etki spektrumu olduğunu ortaya koymuş, ancak bu etkilerin moleküler düzeyde nasıl gerçekleştiği henüz tam olarak anlaşılmamıştır. Çalışmanın amacı güncel literatürü mikroRNA’lar çerçevesinde derlemektir. Yöntem: Çalışmanın içeriği “Lavanta yağı”, “miRNA”, “epigenetik”, “gen ifadesi” anahtar kelimelerinin kombinasyonları ile PubMed, Google akademik, Web of science ve Science direct veri tabanlarından yapılan taramalarla oluşturulmuştur. Bulgular: Son yıllarda, esansiyel yağların genetik ve epigenetik düzeydeki etkileri üzerinde durulmakta ve miRNA'lar ile olası etkileşimleri incelenmektedir. miRNA'ların gen ekspresyonunun düzenlenmesindeki kritik rolü göz önüne alındığında, lavanta yağının özellikle stres, depresyon ve inflamasyonla ilişkili miRNA'ları etkileyerek genetik mekanizmaları modüle etme potansiyeli büyük bir araştırma alanı olarak karşımıza çıkmaktadır. Ancak, bu alandaki literatür eksikliği dikkat çekmektedir. Lavanta yağının terapötik etkilerinin daha iyi anlaşılması, özellikle miRNA'lar üzerindeki etkilerine odaklanan moleküler çalışmaların artmasıyla mümkün olacaktır. Sonuç: Gelecekteki çalışmalar, lavanta yağının moleküler biyolojideki yerini sağlamlaştırabilir ve klinik kullanımı genişletebilir. Bu doğrultuda, lavanta yağının biyolojik mekanizmalarını aydınlatmak, onu hastalıkların tedavisinde daha etkili bir araç haline getirebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Salahudin H, et al. Lavender. In: Zia-Ul-Haq M, Abdulkreem AL-Huqail A, Riaz M, Farooq Gohar U, eds. Essentials of Medicinal and Aromatic Crops. Springer International Publishing; 2023;965-982. doi:10.1007/978-3-031-35403-8_37
  2. 2. Hedayati S, et al. Recent developments in the encapsulation of lavender essential oil. Advances in Colloid and Interface Science Published online 2024;103229. doi:https://doi.org/10.1016/j.cis.2024.103229
  3. 3. Parkash V, Singh H. Lavandula angustifolia L.(lavender): An important aromatic medicinal shrub and its in vitro micro-propagation for conservation. Journal of Agricultural Technology 2013;9(3):91-702.
  4. 4. Khan SU, et al. Lavender Plant: Farming and Health Benefits. CMM 2024;24(6):702-711. doi:10.2174/1566524023666230518114027
  5. 5. Nayik GA, Ansari MJ. Essential Oils: Extraction, Characterization and Applications. Academic Press; 2023. Accessed November 14, 2024. https://doi.org/10.1016/B978-0-323-91740-7.00009-8 6. Yenikalaycı A, Bozarı S, Kurt F. Lavanta (Lavandula X intermedia Emeric Ex Loisel) Bitkisinin Gölgede ve Güneşte Kurutulmasının Uçucu Yağ Kalitesi Üzerine Etkisi. DOFEBD 2023;6(1):1-9. doi:10.57244/dfbd.1215782 7. Malloggi E, et al. Lavender aromatherapy: A systematic review from essential oil quality and administration methods to cognitive enhancing effects. Applied Psych Health & Well 2022;14(2):663-690. doi:10.1111/aphw.12310 8. Pokajewicz K, et al. Lavandula x intermedia—a bastard lavender or a plant of many values? Part ii. Biological activities and applications of lavandin. Molecules 2023;28(7):2986. doi:https://doi.org/10.3390/molecules28072986
  6. 9. Erland LAE, Mahmoud SS. Chapter 57 - Lavender (Lavandula angustifolia) Oils. In: Preedy VR, ed. Essential Oils in Food Preservation, Flavor and Safety. Academic Press; 2016;501-508. doi:10.1016/B978-0-12-416641-7.00057-2
  7. 10. Chen L, et al. Beta-Myrcene as a Sedative–Hypnotic Component from Lavender Essential Oil in DL-4-Chlorophenylalanine-Induced-Insomnia Mice. Pharmaceuticals 2024;17(9):1161. doi:https://doi.org/10.3390/ph17091161
  8. 11. Bavarsad NH, et al. Aromatherapy for the brain: Lavender’s healing effect on epilepsy, depression, anxiety, migraine, and Alzheimer’s disease: A review article. Heliyon. Published online 2023. doi:https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2023.e18492

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Naturapati, Sağlığın Geliştirilmesi

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

30 Ocak 2025

Yayımlanma Tarihi

31 Ocak 2025

Gönderilme Tarihi

18 Kasım 2024

Kabul Tarihi

22 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Karakaş, Ü. (2025). Lavanta Yağı ve Genetik Etkileşim: Epigenetik Perspektiften Sağlık Üzerine Bir İnceleme. Lokman Hekim Dergisi, 15(1), 69-76. https://doi.org/10.31020/mutftd.1587332
AMA
1.Karakaş Ü. Lavanta Yağı ve Genetik Etkileşim: Epigenetik Perspektiften Sağlık Üzerine Bir İnceleme. Lokman Hekim Dergisi. 2025;15(1):69-76. doi:10.31020/mutftd.1587332
Chicago
Karakaş, Ümit. 2025. “Lavanta Yağı ve Genetik Etkileşim: Epigenetik Perspektiften Sağlık Üzerine Bir İnceleme”. Lokman Hekim Dergisi 15 (1): 69-76. https://doi.org/10.31020/mutftd.1587332.
EndNote
Karakaş Ü (01 Ocak 2025) Lavanta Yağı ve Genetik Etkileşim: Epigenetik Perspektiften Sağlık Üzerine Bir İnceleme. Lokman Hekim Dergisi 15 1 69–76.
IEEE
[1]Ü. Karakaş, “Lavanta Yağı ve Genetik Etkileşim: Epigenetik Perspektiften Sağlık Üzerine Bir İnceleme”, Lokman Hekim Dergisi, c. 15, sy 1, ss. 69–76, Oca. 2025, doi: 10.31020/mutftd.1587332.
ISNAD
Karakaş, Ümit. “Lavanta Yağı ve Genetik Etkileşim: Epigenetik Perspektiften Sağlık Üzerine Bir İnceleme”. Lokman Hekim Dergisi 15/1 (01 Ocak 2025): 69-76. https://doi.org/10.31020/mutftd.1587332.
JAMA
1.Karakaş Ü. Lavanta Yağı ve Genetik Etkileşim: Epigenetik Perspektiften Sağlık Üzerine Bir İnceleme. Lokman Hekim Dergisi. 2025;15:69–76.
MLA
Karakaş, Ümit. “Lavanta Yağı ve Genetik Etkileşim: Epigenetik Perspektiften Sağlık Üzerine Bir İnceleme”. Lokman Hekim Dergisi, c. 15, sy 1, Ocak 2025, ss. 69-76, doi:10.31020/mutftd.1587332.
Vancouver
1.Ümit Karakaş. Lavanta Yağı ve Genetik Etkileşim: Epigenetik Perspektiften Sağlık Üzerine Bir İnceleme. Lokman Hekim Dergisi. 01 Ocak 2025;15(1):69-76. doi:10.31020/mutftd.1587332
Creative Commons Lisansı
                                                                            Bu Dergi Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.

Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin süreli bilimsel yayınıdır. Kaynak gösterilmeden kullanılamaz.  Makalelerin sorumlulukları yazarlara aittir 

Kapak 

Ayşegül Tuğuz

İlter Uzel’inDioskorides ve Öğrencisi adlı eserinden 

Adres

Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Tarihi ve Etik  Anabilim Dalı Çiftlikköy Kampüsü

Yenişehir/ Mersin