Analysis of Midwifery Graduate Theses Related to Gestational Diabetes in Türkiye

Öz

Aim: This study aimed to examine postgraduate midwifery theses on gestational diabetes (GD) in Turkey. Method: This research was conducted using the National Thesis Centre Database of the Council of Higher Education. The search, performed between December 2023 and January 2024, included the keywords “Gestational Diabetes,” “Gestational Diabetes Mellitus,” and “Midwifery.” Data were summarized in tables including author, year, thesis type, aim, study design, sample characteristics, data collection tools, and findings. Data analyses were performed in a computer environment. Results: Ten theses from the past decade were analyzed, most of which were descriptive. Of the seven master's theses, five were descriptive, one methodological, and one experimental. Among the three doctoral theses, two were experimental and one methodological. Two theses focused on developing GD risk assessment scales, two evaluated training and counseling effectiveness, two involved simulation and student education, two examined the health of women with GD, one explored physical activity and quality of life, and one addressed GD diagnosis and related factors. Regarding samples, four theses included women with GD, three included pregnant women in general, one included midwifery students, one included both midwifery and nursing students, and one involved both women with and without GD. Conclusion: GDM negatively impacts pregnant women's quality of life. Student simulation and education/counseling for pregnant women were found effective. More qualitative and experimental studies by midwives are recommended.

Anahtar Kelimeler

• Diabetes
• Gestational Diabetes
• Graduate Thesis
• Midwifery

Türkiye’de Gestasyonel Diyabetle İlgili Yapılan Lisansüstü Ebelik Tezlerinin İncelenmesi

Öz

Amaç: Bu çalışma, Türkiye’de GD ile ilgili yapılan lisansüstü ebelik tezlerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Bu araştırma, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Ulusal Tez Merkezi Veri Tabanı kullanılarak yapılmıştır. Tarama ‘Gestasyonel Diyabet’, ‘Gestasyonel Diyabetes Mellitus’, ‘Ebelilk’ anahtar kelimeleri kullanılarak Aralık 2023- Ocak 2024 tarihleri arasında yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, tezler tablolar halinde sunulmuş; yazar, yayın yılı, tez türü, amacı, çalışma tipi, örneklem özellikleri, veri toplama araçları ve sonuçlar özetlenmiştir. Verilerin analizleri bilgisayar ortamında yapılmıştır. Bulgular: Son on yıl içinde yapılmış toplam 10 tez incelenmiş olup, bu tezlerin çoğunluğunun tanımlayıcı tipte olduğu belirlenmiştir. Taranan yedi yüksek lisans tezinden beşi tanımlayıcı, biri metodolojik, biri deneysel; üç doktora tezinden ikisi deneysel, biri metadolojiktir. Tezlerin ikisinin GD riskini ölçme ve değerlendirmeye yarayan ölçek geliştirme çalışması olduğu, ikisinde eğitim ve danışmanlık yöntemlerinin etkinliğinin değerlendirildiği, ikisinin simülasyon ve öğrenci eğitimini içeren çalışma olduğu, ikisinde GD’li kadınların sağlık durumlarının incelendiği, birinde fiziksel aktivite ve yaşam kalitesinin incelendiği ve birinin GD tanısı ve ilişkili faktörlerle ilgili olduğu görülmüştür. Örneklem gruplarına bakıldığında, dört tezde GD’li gebeler, üç tezde genel gebe grubu, bir tezde ebelik, bir tezde ebelik ve hemşirelik bölümü öğrencileri, bir tezde ise hem gebeler hem de GD’li gebeler yer almaktadır. Sonuç: Dünyada ve ülkemizde prevelansı giderek artan GD’nin gebelerin yaşam kalitesini olumsuz etkilediği belirlenmiştir. Öğrencilere verilen simülasyon eğitiminin, gebelere verilen eğitim ve danışmanlığın etkili olduğu görülmüştür. Ebelerin GD ile ilgili daha fazla nitel ve deneysel çalışma yapması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Diyabet
• Ebelik
• Gestasyonel Diyabet
• Lisansüstü Tez

Kaynakça

1. 1. López Stewart G. Diagnostic criteria and classification of hyperglycaemia first detected in pregnancy: A World Health Organization guideline. Diabetes Res Clin Pract 2014;103:341-63.
2. 2. Sweeting A, et al. A clinical update on gestational diabetes mellitus. Endocr Rev 2022;43(5):763-93.
3. 3. Eades CE, Cameron DM, Evans JM. Prevalence of gestational diabetes mellitus in Europe: A meta-analysis. Diabetes Res Clin Pract 2017;129:173-81.
4. 4. International Diabetes Federation. International Diabetes Federation Diabetes Atlas. 8th ed. Brussels: International Diabetes Federation; 2017:905-11.
5. 5. Buchanan TA, Xiang AH, Page KA. Gestational diabetes mellitus: Risks and management during and after pregnancy. Nat Rev Endocrinol 2012;8(11):639-49.
6. 6. Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği. Diabetes mellitus ve komplikasyonlarının tanı, tedavi ve izlem kılavuzu[Internet]. 2022 [cited 2024 Jul 17]. Available from: https://file.temd.org.tr/Uploads/publications/guides/documents/diabetes-mellitus_2022.pdf
7. 7. Simmons D, et al. Treatment of gestational diabetes mellitus diagnosed early in pregnancy. N Engl J Med 2023;388(23):2132-44.
8. 8. Reitzle L, et al. Pregnancy complications in women with pregestational and gestational diabetes mellitus. Dtsch Arztebl Int 2023;120(6):81.

9. 9. Mirabelli M, et al. Maternal preconception body mass index overtakes age as a risk factor for gestational diabetes mellitus. J Clin Med 2023;12(8):2830.
10. 10. Pinto Y, et al. Gestational diabetes is driven by microbiota-induced inflammation months before diagnosis. Gut 2023;72(5):918-928.
11. 11. Dağcı S. Gestasyonel diyabet risk değerlendirme ölçeği. Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Üniversitesi; 2022.
12. 12. Yılmaz E. Gestasyonel diyabet yönetiminde simülasyonla öğretim yönteminin etkinliğinin değerlendirilmesi. Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Üniversitesi; 2023.
13. 13. Karakoç S. Gestasyonel diyabetli kadınlara verilen mobil uygulama destekli eğitim ve danışmanlığın sağlıklı yaşam biçimi davranışlarına etkisi. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi; 2023.
14. 14. Azak F. Gestasyonel diyabetes mellituslu kadınlarda anksiyete ve yaşam kalitesinin incelenmesi Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2014.
15. 15. Altın T. Gestasyonel diyabetli kadınlarda yorgunluğun yaşam kalitesi üzerine etkisi. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2016.
16. 16. Topuz N. Riskli gebelere verilen gestasyonel diyabet eğitiminin tanı alma üzerine etkisi. Karabük Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2018.
17. 17. Deryahan A. Ebelik ve hemşirelik öğrencilerinin gestasyonel diyabet ile ilgili bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi İstanbul Bilim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2019.
18. 18. Çalışkan L. Gestasyonel diyabetli gebelerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve ilişkili faktörler. Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2019.
19. 19. Paydaş Ü. Gestasyonel diyabet riskinin belirlenmesinde tip 2 diyabet risk anketinin (FINDRISC) kullanımı Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2019.
20. 20. Berber B. Gestasyonel diyabetli gebeler ve normal glukoz toleransı olan gebelerin yaşam kaliteleri ile fiziksel aktivite düzeylerinin karşılaştırılması. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2022.
21. 21. Gao S, et al. Development and validation of an early pregnancy risk score for the prediction of gestational diabetes mellitus in Chinese pregnant women. BMJ Open Diabetes Res Care 2020;8(1):e000909.
22. 22. Dhutraj PG, Shinde KP, Singh K. A cross-sectional study to develop an early risk prediction tool for gestational diabetes mellitus for antenatal women diagnosed with this condition based on their characteristics and past obstetric history. J Fam Med Prim Care 2022;11(10):6315-19.
23. 23. Pekkolay Z. Estimating gestational diabetes: FINDRISC score. Eur J Med Investigations 2018;2(3):118-21.
24. 24. Ferrara A, et al. A pregnancy and postpartum lifestyle intervention in women with gestational diabetes mellitus reduces diabetes risk: Randomized control trial. Diabetes Care 2011;34(7):1519-25.
25. 25. Mendelson SG, et al. A community-based parish nurse intervention program for Mexican American women with gestational diabetes. J Obstet Gynecol Neonatal Nurs 2008;37(4):415-25.
26. 26. Şen E, Şirin A. Healthy lifestyle behaviors and self-efficacy: The effect of education. The Anthropologist.2015;21(1-2):89-97.
27. 27. Kılınç E, Kartal A. Gestasyonel diyabet yönetiminde mobil akıllı telefon uygulamaları: Sistematik derleme. In: Sağlık Üzerine Multidisipliner Çalışmalar: Uluslararası Farklı Boyutlarıyla Sağlık Konferansı (ICDAH2020), 12-14 Kasım 2020, Çanakkale; 2020:11.
28. 28. Lin X, et al. Lifestyle intervention to prevent gestational diabetes mellitus and adverse maternal outcomes among pregnant women at high risk for gestational diabetes mellitus. J Int Med Res 2020;48(12):0300060520979130.
29. 29. Tsironikos GI, et al. Effectiveness of lifestyle interventions during pregnancy on preventing gestational diabetes mellitus in high-risk women: A systematic review and meta-analyses of published RCTs. J Clin Med 2023;12(22):7038. doi: 10.3390/jcm12227038.
30. 30. Marchetti D, et al. Quality of life in women with gestational diabetes mellitus: A systematic review. J Diabetes Res 2017;7058082. doi: 10.1155/2017/7058082.
31. 31. Tayyar YN, Sut HK. Age, body mass index, physical activity and quality of life in Turkish pregnant women with and without a diagnosis of gestational diabetes mellitus: A comparative study. Makara J Health Res 2023;27(3):3.
32. 32. Egan AM, et al. Diabetes in pregnancy: Worse medical outcomes in type 1 diabetes but worse psychological outcomes in gestational diabetes. QJM: An Int J Med. 2017;110(11):721-7.
33. 33. Beka Q, et al. Development of perinatal mental illness in women with gestational diabetes mellitus: A population-based cohort study. Can J Diabetes 2018;42(4):350-5.
34. 34. Lee KW, et al. Prevalence of anxiety among gestational diabetes mellitus patients: A systematic review and meta-analysis. World J Meta-Analysis 2020;8(3):275-84.
35. 35. Liu Y, et al. Maternal depressive symptoms and early childhood cognitive development: A meta-analysis. Psychol Med 2017;47(4):680-9.
36. 36. Hwang IM, Hur MH. A descriptive survey study of stress, depression, fatigue & sleep quality in gestational diabetes mellitus and normal pregnancy. J Korea Converg Soc 2021;12(8):369-79.
37. 37. Göker A, Yanıkkerem E, Topsakal Ö. Gebelerin fiziksel aktivite düzeyleri ve yaşam kalitelerinin incelenmesi. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 2021;8(2):315-22.
38. 38. Baransel ES, Uçar T. Riskli gebelerde fiziksel aktivite, gebelikte iyilik ve gebelikteki yakınmaların yaşam kalitesine etkisi: Karşılaştırmalı bir çalışma. Anatolian J Health Res 2021;2(3):101-6.
39. 39. Palas P, Aksu S, Yaşar Ö. Hemşirelik ve ebelik öğrencilerinin gestasyonel diabetli kadın eğitimine ilişkin bilgi düzeyleri. İnönü Üniv Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Dergisi 2020;8(2):258-70.
40. 40. Bashir MM, et al. Gestational diabetes mellitus: A cross-sectional survey of its knowledge and associated factors among United Arab Emirates University students. Int J Environ Res Public Health 2022;19(14):8381. doi: 10.3390/ijerph19148381.