Ölü Doğum ve Perinatal Yas: Türkiye’de Ebelik Öğrencilerinin Farkındalık Düzeyleri

Öz

Amaç: Bu çalışma, ebelik öğrencilerinin ölü doğumlara yönelik farkındalık düzeylerini ve perinatal yas konusundaki bilinçlerini belirlemeyi amaçlamakta; ayrıca, bu süreçteki yetkinliklerini artırmaya yönelik öneriler sunmayı hedeflemektedir. Yöntem: Araştırma, kesitsel ve tanımlayıcı türde planlanmıştır. Çalışmanın evrenini, Şubat 2024 - Mayıs 2024 tarihleri arasında Türkiye genelindeki devlet ve vakıf üniversitelerinin ebelik bölümlerinde öğrenim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Örneklem seçimine gidilmemiş; araştırmaya katılmayı kabul eden tüm öğrencilere ulaşılması hedeflenmiştir. Veriler, literatür temelinde araştırmacılar tarafından oluşturulan "Ebelik Bölümü Öğrencilerinin Ölü Doğuma Karşı Farkındalıklarının Belirlenmesi" konulu anket ile toplanmıştır. Anket, Google Forms aracılığıyla hazırlanarak WhatsApp ve Instagram gibi sosyal medya platformları üzerinden ebelik öğrencilerine ait gruplarda paylaşılmıştır. Elde edilen veriler, sayı ve yüzdelik dağılımlar ile analiz edilmiş; kategorik veriler arasındaki ilişkileri incelemek için ki-kare (χ²) testi uygulanmıştır. Bulgular: Araştırmaya 1006 ebelik öğrencisi katılmıştır. Katılımcıların “Ölü doğum ile karşılaşma düşüncesi size ne hissettirir?”, “Ölü doğum ile karşılaşma sırasında nasıl davranırsınız?” ve “Ölü doğum ile karşılaştıktan sonra nasıl düşünürsünüz?” sorularına verdikleri yanıtlar incelendiğinde, lisans sınıf seviyeleri, ebelik bölümünden memnuniyetleri, çevrelerinde ölü doğum vakalarıyla karşılaşma durumları ve eğitim sürecinde ölü doğum deneyimleyip deneyimlemediklerine bağlı olarak istatistiksel açıdan anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Benzer şekilde, perinatal yas kavramına yönelik farkındalık düzeylerinde de bu değişkenlere bağlı olarak farklılıklar gözlemlenmiştir. Sonuç: Bulgular, öğrencilerin eğitim düzeyi, bölüm memnuniyeti ve önceki deneyimlerine bağlı olarak ölü doğumlara yönelik tutumlarının ve başa çıkma stratejilerinin değiştiğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, ebelik öğrencilerinin bu alandaki bilgi ve yetkinliklerini artırmaya yönelik eğitim programlarının geliştirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Ebelik öğrencisi
• ölü doğum
• perinatal yas
• farkındalık

Stillbirth and Perinatal Bereavement: Awareness Levels of Midwifery Students in Türkiye

Öz

Objective: This study aimed to assess the awareness levels of midwifery students regarding stillbirths and perinatal bereavement and to offer recommendations for improving their competencies in managing such situations. Method: Designed as a cross-sectional and descriptive study, the research was conducted between February and May 2024. The study population included midwifery students from both public and private universities across Turkey. No sampling method was used; all students who voluntarily agreed to participate were included. Data were collected using a researcher-developed questionnaire titled “Determining the Awareness of Midwifery Students Regarding Stillbirths,” based on existing literature. The questionnaire was distributed via Google Forms through midwifery student groups on social media platforms such as WhatsApp and Instagram. Descriptive statistics (frequency and percentage) and chi-square tests were used for data analysis. Results: A total of 1006 students participated in the study. Significant differences were observed in responses to questions about emotional reactions to stillbirths, behaviors during such events, and reflections afterward, based on students’ academic year, satisfaction with their education, exposure to stillbirths in their environment, and direct experience during training. Similar associations were found concerning their awareness of perinatal bereavement. Conclusion: The results suggest that midwifery students’ attitudes and coping strategies related to stillbirths vary depending on their educational background and prior experiences. It is recommended to develop targeted educational programs to enhance students’ knowledge, emotional readiness, and practical skills in managing stillbirth and supporting perinatal bereavement.

Anahtar Kelimeler

• Midwifery student
• stillbirth
• perinatal bereavement
• awareness

Kaynakça

1. 1. DiMarco MRNM, et al. Effects of an educational bereavement program on health care professionals’ perceptions of perinatal loss. J Contin Educ Nurs 2002;33 (4):180–6.
2. 2. Sereshti M, et al. Mothers’ perception of quality of services from health centers after perinatal loss. Electron Physician 2016;8(2).
3. 3. Barfield WD; Committee on Fetus and Newborn. Standard terminology for fetal, infant, and perinatal deaths. Pediatrics 2016;137(5), e20160551. https://doi.org/ 10.1542/peds.2016-0551.
4. 4. Heazell AEP, Siassakos D, Blencowe H, Burden C, Bhutta ZA, Cacciatore J, Dang N, Das J, Flenady V, Gold KJ, Mensah OK, Millum J, Nuzum D, O'Donoghue K, Redshaw M, Rizvi A, Roberts T, Toyin Saraki HE, Storey C, Wojcieszek AM, Downe S; Lancet Ending Preventable Stillbirths Series study group; Lancet Ending Preventable Stillbirths investigator group. Stillbirths: economic and psychosocial consequences. Lancet 2016;6;387(10018):604-616. doi: 10.1016/S0140-6736(15)00836-3.
5. 5. Türkiye Nüfus Ve Sağlık Araştırması 2018. Http://Www.Sck.Gov.Tr/Wpcontent/Uploads/2020/08/Tnsa2018_Ana_Rapor.Pdf
6. 6. Hoyert DL, Gregory ECW. Cause of fetal death: data from the fetal death report, 2014. Natl Vital Stat Rep 2016;65(7):1–25.
7. 7. Gregory ECW, Valenzuela CP, Hoyert DL. Fetal mortality: United States, 2020. Natl Vital Stat Rep 2022;71(4):1–19.
8. 8. StatBel. Belgium in Figures. 2023 [cited 2023 Dec 21]. Feto-infant mortality. Available from: https:// statb el. fgov. be/ en/ themes/ popul ation/morta lity-life-expectancy -and-causes-death/feto-infant-mortality

9. 9. The National Health Service (NHS). NHS: Keeping well in pregnancy.2021 [cited 2023 Dec 21]. Reducing the risk of stillbirth. Available from: https://www.nhs.uk/pregnancy/keeping-well/reducing-the-risk-of-stillbirth/
10. 10. Gold KJ, et al. Depression and posttraumatic stress symptoms after perinatal loss in a population-based sample. J Womens Health 2015;25 (3): 263.
11. 11. Al-Maharma DY, et al. Maternal grieving and the perception of and attachment to children born subsequent to a perinatal loss. Infant Ment. Health J 2016;37 (4):411–423.
12. 12. Ellis A, et al. Systematic review to understand and improve care after stillbirth: a review of parents’ and healthcare professionals’ experiences. BMC Pregnancy Childbirth 2016;16 (1):1–19.
13. 13. Claudia R, et al. Stillbirth and perinatal care: are professionals trained to address parents’ needs? Midwifery 2018;64:53.
14. 14. McKenna L, Rolls C. Undergraduate midwifery students' first experiences with stillbirth and neonatal death. Contemp Nurse 2011;38(1-2):76-83. doi: 10.5172/conu.2011.38.1-2.76. PMID: 21854239.
15. 15. Doherty J, et al. “I’m afraid of upsetting them further”: student midwives educational needs in relation to bereavement in the maternity setting. BMC Pregnancy Childbirth 2017.
16. 16. Mauri PA, Squillace F. The experience of Italian nurses and midwives in the termination of pregnancy: a qualitative study. Eur J Contracept Reprod Health Care 2017;22 (3):227–232.
17. 17. Erkal Aksoy Y, Yılmaz S, Uyanık H. Ebelik Öğrencilerinin Klinik Uygulamalardaki Empati Ve Post-Travmatik Stres Düzeyleri. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi 2021;10(2):94-105. doı: 10.46971/Ausbid.915713
18. 18. Cavanagh SJ, Snape J. Stress in Student Midwives: An Occupational Perspective. British Journal Of Midwifery 1997;5(9):528- 533.
19. 19. Jimenez C, Navia-Osorio P, Vacas Diaz C. Stress And Health in Novice And Experienced Nursing Students. Journal Of Advanced Nursing 2010;66(2):442–455.
20. 20. Ağaçdiken S, Mumcu Boğa N, Özdelikara A. Hemşirelik Öğrencilerinin Hemşirelik Eğitimine Yönelik Yaşadıkları Stres Düzeyinin Belirlenmesi. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi 2016;1(1):25-40 Retrieved From Https://Dergipark.Org.Tr/Tr/Pub/Jshs/İssue/24525/259859
21. 21. Aydın Kartal Y, Yazıcı S. Ebelik Öğrencilerinin İlk Klinik Deneyim Başlangıcı Ve Sonunda Anksiyete Ve Stres Düzeylerinin Belirlenmesi. Sağlık Bilimleri Ve Meslekleri Dergisi 2017;4(3):190-195. Doı: 10.17681/Hsp.328560
22. 22. Qian J, et al. Preparing nurses and midwives to provide perinatal bereavement care: A systematic scoping review. Nurse Educ Today 2021;103:104962. doi: 10.1016/j.nedt.2021.104962. Epub 2021 May 18. PMID: 34052663.
23. 23. Uyar Hazar H, Gültekin S. Ebelik Eğitiminde Simülasyon Kullanımı. Life Sciences 2019;14(3):74-83.
24. 24. Shen Q, Liang J, Gao Y. Experience of undergraduate midwifery students faced with perinatal death in clinical practice: A qualitative study. Nurse Educ Today 2022;108:105159. doi: 10.1016/j.nedt.2021.105159. Epub 2021 Sep 30. PMID: 34607237.
25. 25. Sheen K, et al. Exposure to traumatic perinatal experiences and posttraumatic stress symptoms in midwives: prevalence and association with burnout. Int J Nurs Stud 2015;52 (2):578–587.
26. 26. Doherty J, et al. Student midwives’ education needs and their experience of attending a bereavement education workshop. Br J Midwifery 2018;26(8):523–531.
27. 27. Boyle FM, et al. Clinical practice guidelines for perinatal bereavement care — an overview. Women Birth 2020;33(2):107–110.
28. 28. Geusens F, Bogaerts A, Skalkidou A. 'I had to Educate Myself': A thematic analysis of online stillbirth stories to improve obstetric care. BJOG 2024;131(8):1120-1128. doi: 10.1111/1471-0528.17750. Epub 2024 Jan 14. PMID: 38221506.
29. 29. Turhan B, et al. The Opinions Of Medicine Faculty Students About Anatomy Education. European Journal Of Therapeutıcs 2016;22(2): 82-88.
30. 30. Kawashiro Y, et al. Attitudes Of Healthcare Students On Gross Anatomy Laboratory Sessions. Anat Sci Educ 2009;2(6):273-9.
31. 31. Mutluay Şd, Açıkgöz Ak. Öğrenci Ebe Ve Hemşirelerin Anatomi Eğitimi Hakkındaki Görüşlerinin Değerlendirilmesi. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi Ve Folklorik Tıp Dergisi 2020;10(2):201-208. Doi: 10.31020/Mutftd.679401.)
32. 32. Elvan Ö, et al. Ebelik Ve Hemşirelik Öğrencilerinin Çevrim İçi Anatomi Eğitimi Hakkındaki Öngörü Ve Deneyimleri. Mersin Univ Saglık Bilim Derg 2021;14(2):320-333.