Derleme

Bitkisel ve Doğal Kaynaklı Bazı Flavanoidlerin anti-Alzheimer Etkileri; Moleküler İnceleme

Cilt: 15 Sayı: 3 30 Eylül 2025
PDF İndir
EN TR

Bitkisel ve Doğal Kaynaklı Bazı Flavanoidlerin anti-Alzheimer Etkileri; Moleküler İnceleme

Öz

Nöroinflamasyon, toksik protein agregasyonu, oksidatif stres ve mitokondriyal disfonksiyon, Alzheimer hastalığı (AH) gibi nörodejeneratif hastalıklarda temel yollardır. Mevcut tedavi seçenekleri sınırlıdır, bu nedenle bitkisel ilaç gibi alternatif tedaviler bilişsel gerilemeyi yavaşlatırken semptomları baskılayabilir. Ginkgo biloba, Camellia sinensis, Glycyrrhiza uralensis, Cyperus rotundus ve Buplerum falcatum gibi bitkilerde bulunan kaempferol ve kuersetin, Aβ plak oluşumunun inhibisyonu, tau hiperfosforilasyonunda azalma, oksidatif stresin baskılanması ve BDNF ve PI3K/AKT yollarının modülasyonu gibi çoklu etki mekanizmaları gösteren polifenolik yapıya sahip flavonoidlerdir. Naringenin Aβ birikimi, mikroglial ve astrositik aktivasyonu ve proinflamatuar sitokin seviyelerini önemli ölçüde azaltabildiği gibi in vivo ve in vitro MAPK sinyal yolunun inhibisyonu yoluyla nöroinflamatuar yanıtları zayıflatabilmektedir. Apigenin, maydanoz, kereviz, soğan gibi sebzelerde ve papatya, kekik, mercanköşk, fesleğen gibi otlarda yaygın olarak bulunur. Çok sayıda çalışma, apigeninin çeşitli farmakolojik işlevler sergilediğini ve inflamasyon ve nörodejeneratif ilişkili hastalıklar için terapötik bir ajan olma potansiyeline sahip olduğunu bildirmiştir. Peperomia, Piper genera ve Asteraceae familyası gibi medisinal bitkilerde bulunan pinosembrinin bilişsel işlevi etkilediği ve sinir hücrelerini Aβ'dan kaynaklanan toksisiteye karşı koruduğu bilinmektedir. Eriodiktiol, esas olarak turunçgillerde ve fıstıkta bulunan doğal bir flavonoiddir. Eriodiktiol lipopolisakkarit uyarılı amiloid üretimini, glial aktivasyonu ve sitokinlerin aşırı salınımını azaltmakta,. nöronal hasarı engellemekte ve vücuttaki kolinerjik sistemin dengesini sağlayarak bilişsel işlevi korumaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Corey-Bloom J. The ABC of Alzheimer’s disease: cognitive changes and their management in Alzheimer’s disease and related dementias. Int Psychogeriatr 2002;14(1):51–75.
  2. 2. De-Paula VJ et al. Alzheimer’s disease. Subcell Biochem 2012;65:329–52.
  3. 3. Better MA. Alzheimer’s disease facts and figures. Alzheimers Dement 2023;19:1598–1695.
  4. 4. Noorda K et al. Amyloid-Directed Antibodies: Past, Present, and Future. J Alzheimer’s Dis 2024;101:3–22.
  5. 5. Birks J. Cholinesterase inhibitors for Alzheimer’s disease. Cochrane Database Syst Rev 2006;2006:CD005593.
  6. 6. Lee NK et al. Park, E., & Paik, H. D. Heat-Killed Leuconostoc mesenteroides H40 Alleviates Cognitive Impairment by Anti-Inflammation and Antioxidant Effects in a Scopolamine-Induced Mouse Model. Journal of microbiology and biotechnology 2025;35:e2411013.
  7. 7. Bukowska B et al. Acetyl- and Butyrylcholinesterase—Structure, Functions and Their Inhibitors. Curr Top Biophys 2007;30:11–23.
  8. 8. Rathod NB et al. Recent Developments in Polyphenol Applications on Human Health: A Review with Current Knowledge. Plants 2023;12:1217.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Geleneksel, Tamamlayıcı ve Bütünleştirici Tıp (Diğer)

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

27 Eylül 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

25 Mart 2025

Kabul Tarihi

8 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Değirmenci, U. (2025). Bitkisel ve Doğal Kaynaklı Bazı Flavanoidlerin anti-Alzheimer Etkileri; Moleküler İnceleme. Lokman Hekim Dergisi, 15(3), 839-846. https://doi.org/10.31020/mutftd.1665140
AMA
1.Değirmenci U. Bitkisel ve Doğal Kaynaklı Bazı Flavanoidlerin anti-Alzheimer Etkileri; Moleküler İnceleme. Lokman Hekim Dergisi. 2025;15(3):839-846. doi:10.31020/mutftd.1665140
Chicago
Değirmenci, Ulaş. 2025. “Bitkisel ve Doğal Kaynaklı Bazı Flavanoidlerin anti-Alzheimer Etkileri; Moleküler İnceleme”. Lokman Hekim Dergisi 15 (3): 839-46. https://doi.org/10.31020/mutftd.1665140.
EndNote
Değirmenci U (01 Eylül 2025) Bitkisel ve Doğal Kaynaklı Bazı Flavanoidlerin anti-Alzheimer Etkileri; Moleküler İnceleme. Lokman Hekim Dergisi 15 3 839–846.
IEEE
[1]U. Değirmenci, “Bitkisel ve Doğal Kaynaklı Bazı Flavanoidlerin anti-Alzheimer Etkileri; Moleküler İnceleme”, Lokman Hekim Dergisi, c. 15, sy 3, ss. 839–846, Eyl. 2025, doi: 10.31020/mutftd.1665140.
ISNAD
Değirmenci, Ulaş. “Bitkisel ve Doğal Kaynaklı Bazı Flavanoidlerin anti-Alzheimer Etkileri; Moleküler İnceleme”. Lokman Hekim Dergisi 15/3 (01 Eylül 2025): 839-846. https://doi.org/10.31020/mutftd.1665140.
JAMA
1.Değirmenci U. Bitkisel ve Doğal Kaynaklı Bazı Flavanoidlerin anti-Alzheimer Etkileri; Moleküler İnceleme. Lokman Hekim Dergisi. 2025;15:839–846.
MLA
Değirmenci, Ulaş. “Bitkisel ve Doğal Kaynaklı Bazı Flavanoidlerin anti-Alzheimer Etkileri; Moleküler İnceleme”. Lokman Hekim Dergisi, c. 15, sy 3, Eylül 2025, ss. 839-46, doi:10.31020/mutftd.1665140.
Vancouver
1.Ulaş Değirmenci. Bitkisel ve Doğal Kaynaklı Bazı Flavanoidlerin anti-Alzheimer Etkileri; Moleküler İnceleme. Lokman Hekim Dergisi. 01 Eylül 2025;15(3):839-46. doi:10.31020/mutftd.1665140
Creative Commons Lisansı
                                                                            Bu Dergi Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.

Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin süreli bilimsel yayınıdır. Kaynak gösterilmeden kullanılamaz.  Makalelerin sorumlulukları yazarlara aittir 

Kapak 

Ayşegül Tuğuz

İlter Uzel’inDioskorides ve Öğrencisi adlı eserinden 

Adres

Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Tarihi ve Etik  Anabilim Dalı Çiftlikköy Kampüsü

Yenişehir/ Mersin