Kafka’s Illness Experiences in Letters to Ottla and the Family

Öz

Aim: The aim of this study is to analyse the letters written by Franz Kafka to his sister Ottla and his family between 1909 and 1924 within the framework of the “patient’s view” approach, in order to uncover the author’s experiences of tuberculosis. In line with Roy Porter’s patient-centred approach to medical historiography, Kafka’s letters are evaluated as primary sources that make the voice of the patient-subject visible. Method: The compilation Letters to Ottla and the Family, consisting of Kafka’s correspondence with his sister Ottla and other family members, has been used as the primary source. The study employs a qualitative content analysis method. The coding process was carried out inductively, directly from the data, and the findings were interpreted within the conceptual framework of medical history. Findings: The analysis of Kafka’s letters in the context of illness experiences revealed his reflections on tuberculosis, his criticism of doctors, his views on treatment methods (such as arsenic cure, compresses, inhalation, and fresh air therapy), his dietary preferences (vegetarianism), insomnia, perceptions of contagion, and sanatorium experiences. Conclusion: Franz Kafka’s letters to Ottla and his family are primary historical sources that provide unique insights into early twentieth-century medical practices, doctor-patient relationships, perceptions of illness, and life in sanatoria. Kafka, as an active subject who observes, interprets, and makes sense of his illness, embodies the concept of the “patient’s view.” This study elucidates the significance of patient narratives within the context of medical history and demonstrates their pivotal role in ensuring a holistic perspective in medical historiography. In doing so, patient narratives transcend the boundaries of official records and render the voice of the subject visible, thereby transforming the history of medicine into a multi-layered realm of experience comprehended through its social and psychological dimensions

Anahtar Kelimeler

• Franz Kafka
• Letters to Ottla and the Family
• Tuberculosis
• Sanatorium
• Illness Experiences

Ottla’ya ve Aileye Mektuplar’da Kafka’nın Hastalık Deneyimleri

Öz

Amaç: Çalışmanın amacı, Franz Kafka’nın 1909–1924 yılları arasında kız kardeşi Ottla’ya ve ailesine yazdığı mektupları “hastanın bakış açısı” yaklaşımı çerçevesinde analiz etmek ve yazarın tüberküloz deneyimlerini açığa çıkarmaktır. Kafka’nın mektupları, Roy Porter’ın hasta merkezli tarih yazımı yaklaşımı doğrultusunda, hasta öznenin sesini görünür kılan birincil kaynaklar olarak değerlendirilmiştir. Yöntem: Kafka’nın kız kardeşi Ottla’ya ve ailesine yazdığı mektuplardan oluşan Ottla’ya ve Aileye Mektuplar adlı derleme kitap birincil kaynak olarak ele alınmıştır. Araştırmada nitel içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Kodlama süreci doğrudan verilerden hareketle yürütülmüş, elde edilen bulgular, tıp tarihinin kavramsal çerçevesi içinde yorumlanmıştır. Bulgular: Kafka’nın mektuplarının hastalık deneyimleri bağlamında analiz edildiği çalışmada, yazarın tüberküloz deneyimleri, doktorlara dair eleştirileri, tedavi yöntemlerine (arsenik kürü, kompres, inhalasyon, temiz hava) yaklaşımı, beslenme tercihleri (vejetaryenlik), uyku bozukluğu, bulaşıcılık algısı ve sanatoryum deneyimleri ortaya çıkarılmıştır. Sonuç: Franz Kafka’nın Ottla’ya ve ailesine yazdığı mektuplar, erken yirminci yüzyıl tıbbi uygulamaları, hasta-hekim ilişkileri, hastalık algısı ve sanatoryum yaşamına dair özgün veriler sunan birincil tarihsel kaynaklardır. Kafka, hastalığını gözlemleyen, yorumlayan ve anlamlandıran etkin bir özne olarak “hastanın bakış açısı” kavramını somutlaştırmıştır. Bu çalışma, hasta anlatılarının tıp tarihi bağlamındaki önemini açıklığa kavuşturmakta ve tıp tarihi yazımında bütüncül bir bakış açısı sağlanmasındaki merkezî rolünü ortaya koymaktadır. Böylelikle hasta anlatıları, resmî kayıtların sınırlarını aşıp öznenin sesini görünür kılarak tıp tarihini sosyal ve psikolojik boyutlarıyla kavranan çok katmanlı bir deneyim alanına dönüştürmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Franz Kafka
• Ottla’ya ve Aileye Mektuplar
• Tüberküloz
• Sanatoryum
• Hastalık Deneyimleri

Kaynakça

1. 1. Robinson JH. The new history. Proceedings of the American Philosophical Society. 1911;50(199):179-190.
2. 2. Burke P. Tarih yazıcılığında yeni bakış açıları (T. Sivrikaya, Ö. Özdemir, U. Y. Kara, K. Özdil, O. Çömelekoğlu, Çev.). 1. Baskı. İstanbul: Islık Yayınları; 2020.
3. 3. Bloch M. Tarih savunusu veya tarihçilik mesleği. (A. Berktay, Çev.). 1. Baskı. İstanbul: İletişim Yayınları; 2013.
4. 4. Thompson EP. The making of the English working class. 1. Baskı. Londra: Victor Gollancz; 1963.
5. 5. Ginzburg C. The cheese and the worms: The cosmos of a sixteenth-century miller (J. Tedeschi, A. Tedeschi, Çev.). Baltimore: The Johns Hopkins University Press; 1992.
6. 6. Lüdtke A, editör. The history of everyday life: Reconstructing historical experiences and ways of life (W. Templer, Çev.). Princeton University Press; 1995.
7. 7. Roy Porter. The Lancet 1997350(9088):1410. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(05)65199-9
8. 8. Porter R. The patient’s view: Doing medical history from below. Theory Soc. 1985;14(2):175-198.

9. 9. Stach R. Kafka: The decisive years. Orlando: Harcourt, Inc.; 2005.
10. 10. Stach R. Kafka: The early years. Princeton: Princeton University Press; 2017. ss. 1, 5, 114.
11. 11. Kafka F. Briefe an Ottla und die Familie. S. Fischer Verlag; 1975.
12. 12. Kafka F. Ottla’ya ve aileye mektuplar. (R. Minareci, Çev.). 5. Baskı. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları; 2022.
13. 13. The Oxford English Dictionary. 2. Baskı. Oxford: Clarendon Press; 1989. Sanatorium, sane; Cilt 14, ss. 437, 457.
14. 14. Stach R. Kafka: The years of insight. Princeton: Princeton University Press; 2015. ss. 186-187, 557, 571.
15. 15. Koch R. Die Aetiologie der Tuberculose. Berliner Klinische Wochenschrift. 1882;19(15):221-230. Erişim adresi: https://hdl.handle.net/2027/mdp.39015020075001
16. 16. Crawford DH. Ölümcül yakınlıklar: Mikroplar tarihimizi nasıl şekillendirdi? 2. Baskı. İstanbul: Metis Yayınları; 2020. s. 165.
17. 17. Snowden FM. Salgınlar ve toplum: Kara Ölüm’den günümüze. 1. Baskı. İstanbul: Tellekt; 2021. ss. 364, 407-408.
18. 18. Daniel TM. Hermann Brehmer and the origins of tuberculosis sanatoria. Int J Tuberc Lung Dis 2011;15(2):161-162.
19. 19. Warren P. The evolution of the sanatorium: The first half-century, 1854-1904. Can Bull Med Hist 2006;23(2):457-476.
20. 20. Sontag S. Illness as metaphor. 1. Baskı. New York: Farrar, Straus and Giroux; 1978. ss. 15, 33.
21. 21. Wagenbach K, Marx H. Franz and Ottla: Kafka’s letters to his sister. Journal of Modern Literature 1977;6(3):437-445.
22. 22. Sunar Ş. Babalar ve oğulları, oğullar ve sevgilileri Franz Kafka ve Babaya Mektup. Studien zur deutschen Sprache und Literatur. 2011;1(21):31-39.
23. 23. Sarışık D. Kafka’nın mektuplarının edebi bir tür olarak incelenmesi. Korpusgermanistik 2022;1(2):1-12.
24. 24. Karabulut M. Franz Kafka’nın “Babaya Mektup” adlı eserinde Ödipus kompleksi. 1. Baskı. İstanbul: Çizgi Kitabevi; 2022.
25. 25. Erer S. Tıp ve edebiyat: İki eser iki hastalık. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi 2012;2(3):51-57.
26. 26. Karali M, Zorlu T. Hastalık ve melodram: Kerime Nadir’in Hıçkırık (1938) adlı romanında tüberküloz. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi 2025;15(2):377-388.
27. 27. Gilman SL. Franz Kafka, the Jewish Patient. 1. Baskı. Routledge; 1995.
28. 28. Türk J. Health and Illness. In: Duttlinger C, editör. Franz Kafka in Context. Cambridge University Press; 2017:44-53.
29. 29. Engelstein S. Death Writes: Franz Kafka, tubercular soundscapes, and the place of literature. New German Critique 2025;52(1):31-35.
30. 30. Kuckartz U, Rädiker S. Qualitative Content Analysis: Methods, Practice and Software. 2. Baskı. SAGE Publications; 2023.
31. 31. Hughes MF, ve ark. Arsenic exposure and toxicology: A historical perspective. Toxicol Sci 2011;123(2):305-332.
32. 32. Czeranko S. Vincent Priessnitz (1799-1851). Integr Med. 2019;18(4):25.
33. 33. Türk Dil Kurumu Sözlükleri. TDK; 2010. Perfüzyon; Bilim ve Sanat Terimleri Sözlüğü, Tıp Terimleri Kılavuzu. Erişim adresi: https://sozluk.gov.tr
34. 34. Türk Dil Kurumu Sözlükleri. TDK; 2010. Vazodilatasyon; Bilim ve Sanat Terimleri Sözlüğü, Tıp Terimleri Kılavuzu. Erişim adresi: https://sozluk.gov.tr
35. 35. Rovenský J, Payer J, editörler. Dictionary of Rheumatology. 1. Baskı. Viyana: Springer; 2009. s. 176.
36. 36. Türk Dil Kurumu Sözlükleri. TDK; 2010. İnhalasyon; Bilim ve Sanat Terimleri Sözlüğü, Tıp Terimleri Kılavuzu. Erişim adresi: https://sozluk.gov.tr
37. 37. National Institutes of Health Office of Dietary Supplements. 2013; 15 Mart. Valerian. Erişim adresi: https://ods.od.nih.gov/factsheets/Valerian-HealthProfessional/#en10
38. 38. Osbaldeston TE, editör. Dioscorides De materia medica. 1. Baskı. Johannesburg: Ibidis Press; 2000. s. 9.
39. 39. Culpeper N. Culpeper’s complete herbal, and English physician. Manchester: J. Gleave; 1826. ss. 188-189. Erişim adresi: https://wellcomecollection.org/works/y753zzup
40. 40. Mydlík M, Derzsiová K. Robert Klopstock and Franz Kafka – the friends from Tatranské Matliare (the High Tatras). Prague Med Rep 2007;108(2):191-195.