Derleme

Ebelikte Ortaklık Modeli: Tarihsel Gelişim, Kuramsal Temeller ve Temel Bileşenler

Cilt: 16 Sayı: 3 28 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

Ebelikte Ortaklık Modeli: Tarihsel Gelişim, Kuramsal Temeller ve Temel Bileşenler

Öz

Midwifery Partnership Model, kadın ve ebe arasındaki güven, açıklık, karşılıklılık ve güç paylaşımına dayalı bakım ilişkisinin kuramsal bir çerçeve içinde tanımlanması açısından modern ebelik literatüründe önemli bir yere sahiptir. Model, 1990’lı yıllarda Yeni Zelanda’da gerçekleşen ebelik reformlarının ardından şekillenmiş; feminist teori, fenomenoloji, güçlendirme yaklaşımı ve ilişkisel bakım anlayışı gibi disiplinler arası kuramsal temellerle bütünleşerek kadın merkezli bakımın yeniden yorumlanmasına katkı sağlamıştır. Bu derlemede modelin tarihsel gelişimi, kavramsal yapısı ve temel bileşenleri sistematik biçimde ele alınmış; literatürde modelin kadınların doğum deneyimini, ebe özerkliğini ve bakımın bütüncüllüğünü nasıl desteklediği değerlendirilmiştir. Ayrıca modelin uluslararası düzeyde farklı kültür ve sağlık sistemlerinde nasıl uygulandığına ilişkin örnekler sunulmuştur. Bulgular, Midwifery Partnership Model’in ebelik bakımını insanileştiren, etik temelli ve güçlendirici bir yaklaşım sunduğunu; kadın merkezli bakımın temel değerlerini kuramsal ve pratik düzeyde bütünleştirdiğini göstermektedir. Bu çalışma, modelin ebelik alanındaki konumunu açıklığa kavuşturarak ilgili literatüre katkı sunmayı ve gelecekte yapılacak çalışmalara kavramsal bir temel oluşturmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Hunter B. The importance of reciprocity in midwife-woman relationships. Midwifery 2006;22(4):308-22. https://doi.org/10.1016/j.midw.2005.11.002
  2. 2. Dixon L, et al. Building positive respectful midwifery relationships: An analysis of women’s experiences of continuity of midwifery care in Aotearoa New Zealand. Women Birth 2023;36(6):e669-75. https://doi.org/10.1016/j.wombi.2023.06.008
  3. 3. Freeman LM, Timperley H, Adair V. Partnership in midwifery care in New Zealand. Midwifery 2004;20(1):2-14. https://doi.org/10.1016/S0266-6138(03)00043-3
  4. 4. Barbieri M, et al. Midwifery care: An evolutionary concept analysis. Nurs Open (in press). Available from: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/nop2.70354
  5. 5. Guilliland K, Pairman S. The Midwifery Partnership: A model for practice. New Zealand: New Zealand College of Midwives; 1995.
  6. 6. Kirkham M. The midwife-mother relationship. London: Palgrave Macmillan; 2010.
  7. 7. Avery MD. World Health Organization calls for transition to midwifery models of care to improve outcomes for women and newborns. J Midwifery Womens Health 2025. https://doi.org/10.1111/jmwh.13739
  8. 8. Krisjanous J, Maude R. Customer value co-creation within partnership models of health care: An examination of the New Zealand Midwifery Partnership Model. Australas Mark J 2014;22(3):230-7. https://doi.org/10.1016/j.ausmj.2014.08.005

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bakım Modelleri ve Doğum Yeri, Doğumun Psikososyal Yönleri ve Perinatal Ruh Sağlığı

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

28 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

25 Aralık 2025

Kabul Tarihi

7 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 16 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Alış, B., & Öztürk, M. (2026). Ebelikte Ortaklık Modeli: Tarihsel Gelişim, Kuramsal Temeller ve Temel Bileşenler. Lokman Hekim Dergisi, 16(3), 654-662. https://doi.org/10.31020/mutftd.1848952
AMA
1.Alış B, Öztürk M. Ebelikte Ortaklık Modeli: Tarihsel Gelişim, Kuramsal Temeller ve Temel Bileşenler. Lokman Hekim Dergisi. 2026;16(3):654-662. doi:10.31020/mutftd.1848952
Chicago
Alış, Buse, ve Melike Öztürk. 2026. “Ebelikte Ortaklık Modeli: Tarihsel Gelişim, Kuramsal Temeller ve Temel Bileşenler”. Lokman Hekim Dergisi 16 (3): 654-62. https://doi.org/10.31020/mutftd.1848952.
EndNote
Alış B, Öztürk M (01 Eylül 2026) Ebelikte Ortaklık Modeli: Tarihsel Gelişim, Kuramsal Temeller ve Temel Bileşenler. Lokman Hekim Dergisi 16 3 654–662.
IEEE
[1]B. Alış ve M. Öztürk, “Ebelikte Ortaklık Modeli: Tarihsel Gelişim, Kuramsal Temeller ve Temel Bileşenler”, Lokman Hekim Dergisi, c. 16, sy 3, ss. 654–662, Eyl. 2026, doi: 10.31020/mutftd.1848952.
ISNAD
Alış, Buse - Öztürk, Melike. “Ebelikte Ortaklık Modeli: Tarihsel Gelişim, Kuramsal Temeller ve Temel Bileşenler”. Lokman Hekim Dergisi 16/3 (01 Eylül 2026): 654-662. https://doi.org/10.31020/mutftd.1848952.
JAMA
1.Alış B, Öztürk M. Ebelikte Ortaklık Modeli: Tarihsel Gelişim, Kuramsal Temeller ve Temel Bileşenler. Lokman Hekim Dergisi. 2026;16:654–662.
MLA
Alış, Buse, ve Melike Öztürk. “Ebelikte Ortaklık Modeli: Tarihsel Gelişim, Kuramsal Temeller ve Temel Bileşenler”. Lokman Hekim Dergisi, c. 16, sy 3, Eylül 2026, ss. 654-62, doi:10.31020/mutftd.1848952.
Vancouver
1.Buse Alış, Melike Öztürk. Ebelikte Ortaklık Modeli: Tarihsel Gelişim, Kuramsal Temeller ve Temel Bileşenler. Lokman Hekim Dergisi. 01 Eylül 2026;16(3):654-62. doi:10.31020/mutftd.1848952
Creative Commons Lisansı
                                                                            Bu Dergi Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.

Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin süreli bilimsel yayınıdır. Kaynak gösterilmeden kullanılamaz.  Makalelerin sorumlulukları yazarlara aittir 

Kapak 

Ayşegül Tuğuz

İlter Uzel’in “Dioskorides ve Öğrencisi” adlı eserinden 

Adres

Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Tarihi ve Etik  Anabilim Dalı Çiftlikköy Kampüsü

Yenişehir/ Mersin