Sağlık Alanında Çalışan Laboratuvar Teknikerlerinde İş-Yaşam Kalitesi ve Tükenmişlik Arasındaki İlişki

Öz

Giriş: Sağlık alanında çalışan laboratuvar teknikerlerinin yoğun çalışma saatleri, gürültülü ve stresli çalışma ortamları nedeniyle iş yaşam kalitesi etkilenebilir ve bunun sonucunda tükenmişlik gelişebilir. Amaç: Bu araştırmanın amacı, laboratuvarda çalışan teknikerlerin iş yaşam kalitesi ve tükenmişliği arasındaki ilişkiyi incelemektir. Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı tasarımdaki araştırma, Haziran 2025-Mart 2026 tarihleri arasında Mersin Üniversitesi Hastanesi’nde çalışan laboratuvar teknisyenleriyle yürütülmüştür. Olasılıksız uygun örnekleme yöntemiyle seçilen 89 katılımcı çalışmaya dâhil edilmiştir. Dâhil edilme kriterleri kurumda en az 6 aydır çalışmak ve gönüllü olmaktır. Veriler, yüz yüze görüşmeyle Kişisel Bilgi Formu, Çalışanlar için İş Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Tükenmişlik Ölçeği Kısa Formu kullanılarak toplanmıştır. Veriler SPSS 25.0 ile analiz edilmiş; karşılaştırmalarda Student t testi ve ANOVA, ilişkilerin değerlendirilmesinde Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 33,46±10,01 olup %52,8’i erkektir. Çoğunluğu üniversite mezunu (%89,9) ve mesleğinden memnundur (%78,7). Cinsiyet, meslek memnuniyeti ve gelir durumu ile bazı ölçek puanları arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Erkeklerin tükenmişlik düzeyleri kadınlardan daha yüksektir (p<0,01). Mesleğinden memnun bireylerin mesleki tatmin düzeyleri daha yüksek; tükenmişlik, merhamet yorgunluğu ve iş yaşam kalitesi puanları daha düşüktür (p<0,05). Gelir durumu yalnızca tükenmişlik üzerinde anlamlı etki göstermiştir (p<0,05). Mesleki tatmin ile tükenmişlik arasında orta düzeyde negatif, iş yaşam kalitesi ile pozitif ilişki saptanmıştır. Tükenmişlik arttıkça merhamet yorgunluğu ve diğer ölçek puanları da artmıştır (p<0,01). Sonuç: Mesleki tatminin artırılmasının tükenmişlik ve merhamet yorgunluğunu azaltmada önemli olduğu, çalışma koşullarının iyileştirilmesinin iş yaşam kalitesini olumlu etkileyebileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Laboratuar teknisyeni
• iş memnuniyeti
• merhamet yorgunluğu
• sağlık
• tükenmişlik
• İş-yaşam kalitesi

Destekleyen Kurum

Tübitak

Proje Numarası

1919B012466512

Etik Beyan

Bu çalışma, Mersin Üniversitesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu tarafından 11.06.2025 tarihli 2025/689 sayılı karar ile onay almıştır.

Teşekkür

Bu çalışmanın yürütülmesi sırasında değerli katkılarını ve desteklerini esirgemeyen Mersin Üniversitesi Hastanesi Tıbbi Laboratuvar Sorumlusu Sayın Doç. Dr. Gül Bayram’a, laboratuvar çalışmalarımız boyunca rehberlikleriyle yanımızda olan Mustafa Köylü ve İlknur Açıkyörük’e ve özverili yaklaşımlarıyla sürecimizi kolaylaştıran tüm laboratuvar personeline teşekkür ederiz.

The Relationship Between Work-Life Quality and Burnout Among Laboratory Technicians Working in the Healthcare Field

Öz

Introduction: Laboratory technicians working in healthcare may experience reduced quality of work life and burnout due to long working hours and noisy, stressful laboratory environments. Objective: This study examines the relationship between quality of work life and burnout among laboratory technicians. Methods: This cross-sectional, descriptive study was conducted with laboratory technicians at Mersin University Hospital between June 2025 and March 2026. A total of 89 participants were selected using non-probability convenience sampling. Inclusion criteria were working at the institution for at least 6 months and voluntary participation. Data were collected through face-to-face interviews using a Personal Information Form, the Quality of Work Life Scale for Employees, and the Burnout Scale Short Form. Data were analyzed using SPSS 25.0; Student t-test and ANOVA were used for sociodemographic comparisons, Pearson correlation analysis for relationships between variables. Results: Participants’ mean age was 33.46±10.01 and 52.8% were male. Most were university graduates (89.9%) and satisfied with their profession (78.7%). Significant relationships were found between gender, job satisfaction, income level and some scale scores. Men had higher burnout levels than women (p<0.01). Professionally satisfied individuals had higher job satisfaction but lower burnout, compassion fatigue, and work life quality scores (p<0.05). Income level significantly affected only burnout (p<0.05). Satisfaction was moderately negatively correlated with burnout and positively correlated with work life quality. As burnout increased, compassion fatigue and other scale scores also increased (p<0.01). Conclusion: Increasing job satisfaction may reduce burnout and compassion fatigue, while improving working conditions may positively affect employees’ quality of work life.

Anahtar Kelimeler

• Burnout
• compassion fatigue
• job satisfaction
• health
• laboratory technician
• work-life quality

Destekleyen Kurum

Tubitak

Proje Numarası

1919B012466512

Etik Beyan

This study was approved by the Mersin University Clinical Research Ethics Committee with decision number 2025/689 dated 11.06.2025.

Teşekkür

We would like to thank Associate Professor Dr. Gül Bayram, Head of the Medical Laboratory at Mersin University Hospital, for her valuable contributions and support during the conduct of this study; Mustafa Köylü and İlknur Açıkyörük for their guidance throughout our laboratory work; and all the laboratory staff for their dedicated approach that facilitated our process.

Kaynakça

1. 1. Çokluk E ve ark. Laboratuvar çalışanlarında iş doyumu ve tükenmişlik: Sakarya ve Van örneklemi. Sakarya UniversityJournal of HolisticHealth. 2020; 3(1):41-54. Dergi Park ID: 623618
2. 2. Öztürk Z, Çelik G, Örs E. Sağlık çalışanlarında tükenmişlik ve iş doyumu ilişkisi: Bir kamu hastanesi örneği. Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi. 2020; 6(2):328-49. Dergi Park ID: 786801
3. 3.Henchiri H, et al. Analyzing global researchtrends on medicalresidentburnoutandphysicalactivity: A bibliometricanalysis (2005–2025). Healthcare. 2025; 13(19):2535. doi:10.3390/healthcare13192535
4. 4. Garcia E, et al. The American Society for Clinical Pathology's job satisfaction, well-being and burnout survey of laboratory professionals. American Journal of Clinical Pathology. 2020; 153:470-86. doi:10.1093/ajcp/aqaa008
5. 5.Rø KI, Hyldig CL, Gjerde PB. Burnout prevalence in 2012, 2018 and 2024 among general practitioners in Norway and factors associated with burnout. Scandinavian Journal of Primary HealthCare. 2026; 44(1):2617516. doi:10.1080/02813432.2026.2617516
6. 6.Katsogiannis I, et al. Occupational burnout and job satisfaction among community pharmacists. Exploratory Research in Clinical and Social Pharmacy. 2024; 100445. doi:10.1016/j.rcsop.2024.100445
7. 7.Marck CH, et al. The work place culture, mental health and wellbeing of early- and mid-career health academics: a cross-sectional analysis. BMC Public Health. 2024; 24:1122. doi:10.1186/s12889-024-18556-0
8. 8. Yıldırım A, Hacıhasanoğlu R. Sağlık çalışanlarında yaşam kalitesi ve etkileyen değişkenler. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi. 2011; 2(2):61-68.

9. 9. Durmuş M, Gerçek A, Çiftci N. Hemşirelerin yaşam kaliteleri ile tükenmişlik düzeylerinin değerlendirilmesine yönelik bir araştırma. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2018; 6(2):279-86. DOI: https://doi.org/10.18506/anemon.325977
10. 10. Sarıca E, Kamışlı S. Pandemi döneminde çalışan sağlık profesyonellerinin ölüm kaygısı, iş yaşam kalitesi ve motivasyonları. HUFHSJ. 2023; 10(3):709-728. doi:10.21020/husbfd.1195134.
11. 11. Ekici M., Aksoy N. Compassion fatigue experiences of organ transplant nurses: A qualitative method. Nursing Open. 2026; 13(5):e70561. doi:10.1002/nop2.70561
12. 12.Friese CR, Medvec BR, Marriott DJ, et al. Changes in RegisteredNurseEmploymentPlansandWorkplaceAssessments. JAMA Netw Open. 2024; 7(7):e2421680. Published 2024 Jul 1. doi:10.1001/jamanetworkopen.2024.21680.
13. 13. Mete B, Değer MS, Pehlivan E. Doktorlarda mesleki tükenmişlik sendromu ve çalışma yaşam kalitesi arasındaki ilişki. Anadolu Kliniği Tıp Bilimleri Dergisi. 2020; 25(2):94-101. DOI: 10.21673/anadoluklin.695794
14. 14.Fydanidou Α, Kotsiou OS. Evaluation of Work-Related Stress, Moral Reward and Job Satisfaction Among Healthcare Professionals in the Postpandemic Era. J AdvNurs. 2026; 82(4):3054-3064. doi:10.1111/jan.70027.
15. 15.Seo YH, Hong ET. Emotional laborand burnout among healthcare workers in Korea: occupation-specific moderated mediation through job satisfaction (a cross-sectional secondary analysis). BMC HealthServRes. 2026; 26(1):351. Published 2026 Feb 7. doi:10.1186/s12913-026-14166-1.
16. 16.Çapri B. Tükenmişlik Ölçeği-Kısa Formu ile Eş Tükenmişlik Ölçeği-Kısa Formu'nun Türkçe uyarlaması ve psikoanalitik-varoluşçu bakış açısından mesleki ve eş tükenmişlik ilişkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri. 2013; 13(3):1393-418. DOI: 10.12738/estp.2013.3.1576
17. 17. Yeşil A ve ark. Çalışanlar için Yaşam Kalitesi Ölçeği Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenilirlik çalışması. Nöropsikiyatri Arşivi. 2010; 47(2):111-17. doi: 10.4274/npa.5210
18. 18.Haxhija E, Kruja D, Shabani Z. Predicting nurse burnout: A logistic regression approach to workplace and demographic factors. Dialogues Health. 2025; 8:100267. Published 2025 Dec 21. doi:10.1016/j.dialog.2025.100267.
19. 19.Awoke A, Ayele H, Tesfa E, Mekonen B, Abdu A, Agelo T. Prominentfactors on jobsatisfaction of academic laboratory technical assistants at Mizan Tepi University, SouthwestEthiopia. BMC Psychol. 2026; 14(1):257. Published 2026 Jan 30. doi:10.1186/s40359-026-04079-3.
20. 20.Li M, Zhou J, Zhang H, Diao D, Lei J, Ma L. The association between effort-reward imbalance and job burnout among emergency nurses: the moderating effect of over-commitment. Front PublicHealth. 2026; 13:1707511. Published 2026 Jan 16. doi:10.3389/fpubh.2025.1707511.
21. 21. Kolca D, Yılmaz S. Sağlık çalışanlarında meslek hastalığına yakalanma riski ile iş tatmini arasındaki ilişki. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi. 2020; 8(106):61-88. DOI: 10.29228/ASOS.43530
22. 22. de Koning M, Long S, de Vries M, et al. "TheWayWe Do Things is Unsustainable"-Exploring Symptoms of Burnout Among Healthcare Professionals in Prenatal Genomics. PrenatDiagn. 2026; 46(5-6):746-755. doi:10.1002/pd.70080.
23. 23.Ni W, Zhu S, Yu X, Ma Y, Jiao X. Theimpact of Professional values on the quality of professional life among ICU nurses in China: a cross-sectional study. BMC Nurs. 2025; 24(1):1493. Published 2025 Dec 24. doi:10.1186/s12912-025-04109-2.
24. 24.Yousef CC, Farooq A, Amateau G, Abu Esba LC, Burnett K, Alyas OA. The effect of job and personal demands and resources on healthcare workers' well being: A cross-sectional study. PLoSOne. 2024; 19(5):e0303769. Published 2024 May 29. doi:10.1371/journal.pone.0303769.
25. 25.Fadaei N, Huda Z, Syed Hassan ST. Job dissatisfaction and its related factors among laboratory staff. Iranian J PublHealth. 2014; 43(Suppl 3):142-47.
26. 26.Dyrbye LN, West CP, Kelsey EA, Gossard AA, Satele D, Shanafelt T. A national study of personal accomplishment, burnout, and satisfaction with work-life integration among advance practice nurses relative tootherworkers. J AmAssocNursePract. 2020; 33(11):896-906. Published 2020 Oct 23. doi:10.1097/JXX.0000000000000517.