Örgütsel Güven, Presenteizm ve İş Performansı Arasındaki Etkileşim: Sağlık Çalışanları Üzerine Bir Araştırma

Öz

Amaç: Bu araştırma ile bir Devlet Hastanesinde çalışmakta olan sağlık çalışanlarının işte var olamama, iş performansı ve örgütsel güven düzeylerinin ve bu değişkenler arasındaki etkileşimlerinin tespit edilmesi hedeflenmektedir. Yöntem: Yapılan bu çalışmada analize konu edilen veriler, Temmuz 2023–Aralık 2023 tarihleri arasında bir Devlet hastanesinde çalışmakta olan doktor, hemşire ve idari personel olmak üzere toplam 370 kişinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada verilerin toplanmasında kolayda örneklem yöntemi kullanılmış olup SPSS 24.0 ve AMOS programları kullanılarak hipotezler test edilmiştir. Bulgular: Bu araştırmada sağlık çalışanlarının görev performansının (ort=4,41), bağlamsal performansın (ort=4,40) yüksek düzeyde olduğu örgütsel güvenin (ort=3,15) ve işte var olamamanın (ort=3,00) ise ortalama düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Sonuç: Analiz sonuçlarına göre; örgütsel güvenin işte var olamamayı pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Örgütsel güvenin görev performansı üzerinde etkisinin pozitif olduğu ve bu etkilemenin anlamlı olduğu da bulunmuştur. Aynı şekilde örgütsel güvenin bağlamsal performans üzerinde etkisinin pozitif yönde olduğu ve bu etkinin anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Diğer taraftan işte var olamamanın görev performansını ve bağlamsal performansı negatif etkilediğini ancak bu etkilerin istatistiksel açıdan anlamlı olmadığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• İşte var olamama
• iş performansı
• örgütsel güven.

The InteractionBetween Organizational Trust, Presenteeism and Job Performance: A Study on Healthcare Workers

Öz

Aim: This study aims to determine the levels of presenteeism, job performance, and organizational trust among healthcare employees working in a public hospital, as well as to examine the relationships among these variables. Method: In this study, the data analyzed were collected between July 2023 and December 2023 from a total of 370 participants, including physicians, nurses, and administrative staff working in a public hospital. A convenience sampling method was employed for data collection, and the hypotheses were tested using SPSS 24.0 and AMOS software. Results: The findings indicate that the task performance (mean = 4.41) and contextual performance (mean = 4.40) of healthcare employees are at high levels, while organizational trust (mean = 3.15) and presenteeism (mean = 3.00) are at moderate levels. Conclusion: According to the analysis results, organizational trust was found to have a positive effect on presenteeism. It was also determined that organizational trust has a positive and statistically significant effect on task performance. Similarly, organizational trust positively and significantly affects contextual performance. On the other hand, presenteeism was found to have a negative effect on both task performance and contextual performance; however, these effects were not statistically significant.

Anahtar Kelimeler

• Presenteeism
• job performance
• organizational trust

Kaynakça

1. 1. Karanika-Murray M, Cooper CL. Presenteeism: An introduction to a prevailing global phenomenon. In: Lu L, Cooper CL, editors. The Cambridge Companion to Presenteeism at Work. Cambridge: Cambridge University Press; 2018.
2. 2.Ferreira AI, Martinez LF. Presenteeism and burnout among teachers in public and private Portuguese elementary schools. Int J Hum Resour Manag. 2012;23(20):4380-90. doi:10.1080/09585192.2012.667435.
3. 3. Jiang H, et al. Nurses’ occupational stress and presenteeism. Int J Environ Res Public Health.2021;18(7):3523. Doi:10.3390/ijerph18073523.
4. 4. Altaş SS, Kuzu A. Örgütsel etik, örgütsel güven ve bireysel iş performansı arasındaki ilişki. Elektr Mesleki Gelişim Araşt Derg. 2013;1(2):29-41.
5. 5. Büte M. Etik iklim, örgütsel güven ve bireysel performans arasındaki ilişki. Atatürk Univ İİBF Dergisi.2011;25(1):171-92.
6. 6. İçerli L. Örgüt yapısı ve örgütsel adalet arasındaki ilişkiler [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi; 2009.
7. 7. Jawahar IM, Carr D. Conscientiousness and contextual performance. J Manag Psychol. 2007;22(4):330-49. doi:10.1108/02683940710745923.
8. 8. Eugene FSR, Alvarez K, Thompson LF. Construct validity of contextual performance. Hum Resour Manag Rev. 2009;19:104-16.doi:10.1016/j.hrmr.2008.10.003.

9. 9. Giæver F, Lohmann-Lafrenz S, Løvseth LT. Why hospital physicians attend work while ill? BMC Health Serv Res. 2016;16: 1-7.doi: 10.1186/s12913-016-1802-y.
10. 10. Johns G. Presenteeism in the workplace: A review and research agenda. J Organ Behav. 2010;31(4): 519-42.doi: 10.1002/job.630.
11. 11. Öğe HS, Kurnaz G. Presenteeism ile sosyal kaytarma arasındaki ilişki. Int J Acad Value Stud. 2017;3(6):115-29.
12. 12. Yorulmaz ÜM, Karabacak A. Örgütsel güven ile iş performansı ilişkisi. Balkan Near East J SocSci. 2020;6(2).
13. 13. Turhan M, Köprülü O, Helvacı İ. Örgütsel güven ile bireysel iş performansı. Siyaset Ekonomi Yönetim Araşt Derg. 2018;6(5):47-55.
14. 14. Koopman C, Pelletier KR, Murray JF, et al. Stanford presenteeism scale. J Occup Environ Med. 2002;44(1):14-20.
15. 15. Baysal İA. Presenteeism ile örgütsel bağlılık ilişkisi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Aydın: Adnan Menderes Üniversitesi; 2012.
16. 16. Ünlü O, Yürür S. Duygusal emek ve performans ilişkisi. Erciyes Univ İİBF Derg. 2011;(37):183-207.
17. 17. Polatcı S. Psikolojik sermaye ve performans. Ege Akademik Bakış. 2014;14(1):115.
18. 18. Karslı MB, Demirel T, Kurşun E. Reading strategies and performance. Hacettepe Univ Eğit Fak Derg. 2020;35(1): 92-106.doi: 10.16986/HUJE. 2019051160.
19. 19. Kılıç G. Liderlik ve performans ilişkisi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Kayseri: Erciyes Üniversitesi; 2006.
20. 20. Baker M, et al. Absence management and presenteeism. Hum Resour Manag J. 2010;20(3):311-328. doi: 10.1111/j.1748-8583.2009.00118.x.
21. 21. Ayobami A. Organizational justice and commitment. Int J Humanit SocSci. 2013;3(14):207-19.
22. 22.Bakhshi A, Kumar K, Rani E. Organizational justice and job satisfaction. Int J BusManag. 2009;4(9):145-54. 23. Costa AC. Work team trust and effectiveness. Pers Rev. 2003;32(5):605-22.
23. 24. Verburg RM, et al. The role of organizational control systems in employees’ organizational trust and performance outcomes. Group Organ Manag.2018;43(2):179 206.doi:10.1177/1059601117725191.
24. 25. Bakiev E. Interpersonal trust and performance. J Appl Econ Bus Res. 2013;3(3):166-80.
25. 26. Bağcı Z. İş doyumu ve performans. J Manag Econ Res. 2014;12(24):58-72.
26. 27. Demirgil Z, Mücevher MH. Presenteeism analizi. In: 4. Ulusal MYO Kongresi; 2017.
27. 28. Şahin ET, Kanbur A. Presenteeism ve iş performansı. J Nursology. 2022;25(1): 7-13.doi: 10.54614/JANHS.2022.872792
28. 29. Collins AM, Cartwright S, Cowlishaw S. Sickness presenteeism. Work Stress. 2018;32(1):68-83. doi:10.1080/02678373.2017.1356396.
29. 30. Yılmaz G. Presenteeism ve iş stresi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. 2019.
30. 31. Çelik M, Durmuş A. Presenteizmin iş performansına etkisi. Mevzu Sos Bil Derg. 2024;(12): 1027-1064.doi: 10.56720/mevzu.1526462.