Somali-Mogadişu Recep Tayyip Erdoğan Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin HIV Bilgi Düzeyleri ve Tutumlarının Değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Araştırmanın amacı, Somali-Mogadişu Recep Tayyip Erdoğan Sağlık Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin HIV/AIDS bilgi düzeylerini ve HIV(+) bireylere yönelik tutumlarını değerlendirmektir. Yöntem: Tanımlayıcı, kesitsel tipte planlan araştırma, Türkiye-Somali Mogadişu Recep Tayyip Erdoğan Eğitim ve Araştırma Hastanesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu onayından sonra gerçekleştirilmiştir. Somali-Mogadişu Recep Tayyip Erdoğan Sağlık Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören, gönüllü olarak katılmayı kabul eden öğrenciler örneklemi oluşturmuştur. Veriler, yüz yüze görüşme yöntemiyle uygulanan yapılandırılmış anket formu kullanarak toplanmıştır. Anket; sosyodemografik özellikler, HIV/AIDS bilgi düzeyi ve tutumları değerlendiren üç bölümden oluşmaktadır. Bilgi soruları doğru/yanlış, tutum soruları olumlu/olumsuz yaklaşımlar doğrultusunda değerlendirilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ve HIV ile ilişkili önyargı/damgalama puanı arasında negatif yönde, çok zayıf fakat istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulundu (Spearman rho=-0,102; p=0,023). Bu bulgu, yaş arttıkça önyargı/damgalama puanında küçük bir azalma eğilimi bulunduğunu göstermektedir. Erkeklerin HIV bilgi puanları yüksekti, istatistiksel anlamlı fark bulundu (p=0,029). Kadınlar ve erkekler arasında önyargı/damgalama puanı açısından anlamlı fark saptanmadı. Katılımcıların medeni durumuna göre bilgi ve önyargı/damgalama puanları anlamlı farklılık göstermedi. Sınıflar arasında öğrencilerin bilgi ve önyargı/damgalama puanları açısından anlamlı fark saptanmadı. Sonuç: Araştırmaya katılan sağlık bilimleri fakültesi öğrencilerinin HIV ilişkili olumsuz tutumları yaş arttıkça azalma göstermekteydi. Erkeklerin HIV bilgi düzeyleri yüksek olsa da önyargı/damgalama açısından cinsiyet, belirleyici değildi.

Anahtar Kelimeler

• HIV
• Somali
• Bilgi
• Tutum

Destekleyen Kurum

Yoktur

Etik Beyan

Bu kesitsel çalışmaya Mogadişu-Somali-Türkiye Recep Tayyip Erdoğan Eğitim ve Araştırma Hastanesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu tarafından onay verilmiştir (21.10.2024/ 1104) ve çalışma Helsinki Deklarasyonu'na uygun olarak yürütülmüştür. Veri toplanmasına başlamadan önce tüm katılımcılardan bilgilendirilmiş onam alınmıştır. Çalışmanın anket bölümü 22/10-22/11.2024 tarihleri arasında yapılmıştır. Katılım gönüllülük esasına dayalıydı ve çalışma boyunca gizlilik ilkesi korunmuştur. Kişisel kimlik bilgileri toplanmamıştır. Veri toplanmadan önce ilgili kurumsal inceleme kurulu/etik kurulundan etik onay alınmıştır.

Teşekkür

YOKTUR

Assessment of HIV Knowledge Levels and Attitudes Among Students at Recep Tayyip Erdoğan Faculty of Health Sciences,Mogadishu, Somalia

Öz

Objective: The objective of this study is to assess the levels of knowledge about HIV/AIDS and the attitudes toward people living with HIV among students at the Recep Tayyip Erdoğan Faculty of Health Sciences in Mogadishu, Somalia. Method: This descriptive, cross-sectional study was conducted after obtaining approval from the Clinical Research Ethics Committee of the Recep Tayyip Erdoğan Training and Research Hospital in Mogadishu, Somalia. The sample consisted of students enrolled in the Recep Tayyip Erdoğan Faculty of Health Sciences in Mogadishu, Somalia, who voluntarily agreed to participate. Data were collected using a structured questionnaire administered via face-to-face interviews. The questionnaire consisted of three sections assessing sociodemographic characteristics, HIV/AIDS knowledge level, and attitudes. Knowledge questions were evaluated as true/false, and attitude questions as positive/negative approaches. Results: A negative, very weak but statistically significant correlation was found between participants’ age and their HIV-related prejudice/stigma scores (Spearman’s rho = -0.102; p = 0.023). This finding indicates a slight downward trend in prejudice/stigma scores as age increases. Men had higher HIV knowledge scores, and a statistically significant difference was found (p=0.029). No significant difference was found between women and men in terms of prejudice/stigma scores. Knowledge and prejudice/stigma scores did not differ significantly based on participants’ marital status. No significant differences were found in students’ knowledge and prejudice/stigma scores across classes. Conclusion: The HIV-related attitudes of the health sciences faculty students who participated in the study become more negative as age increases. Although men’s levels of HIV knowledge were high, gender was not a determining factor in terms of prejudice/stigma.

Anahtar Kelimeler

• HIV
• Somalia
• knowledge
• attitude

Destekleyen Kurum

None

Etik Beyan

This cross-sectional study was approved by the Clinical Research Ethics Committee of the Mogadishu-Somalia-Turkey Recep Tayyip Erdoğan Training and Research Hospital (October 21, 2024 / 1104) and was conducted in accordance with the Declaration of Helsinki. Informed consent was obtained from all participants prior to data collection. The survey portion of the study was conducted between October 22 and November 22, 2024. Participation was voluntary, and the principle of confidentiality was maintained throughout the study. No personally identifiable information was collected. Ethical approval was obtained from the relevant institutional review board/ethics committee prior to data collection.

Teşekkür

NONE

Kaynakça

1. 1. Babaoğlu ÜT, Demir G, Biçer, S. Hemşirelik bölümü öğrencilerinin HIV/AIDS hakkındaki bilgi düzeyleri ve tutumlarının değerlendirilmesi. Bozok Tıp Dergisi 2018;8(1):18-24. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/444885
2. 2. Alaridah N, et al. Knowledge, Attitude, and Practices toward Hepatitis B Infection among Healthcare Students—A Nationwide Cross-Sectional Study in Jordan. Int. J. Environ. Res. Public Health 2023;20:4348. https://doi.org/10.3390/
3. 3. Bat Tonkuş M, Kalın Z, Bilgin A. Hemşirelik Bölümü Öğrencilerinin Bulaşıcı Hastalıklar Hakkında Bilgi Düzeyleri ve Tutumlarının İncelenmesi. JMS 2024;5(3):111-123. https://izlik.org/JA63RJ29WK
4. 4. Dr. Aygen Tümer. ATAM Koordinatör. Sorular ve cevaplarla HIV/AIDS cinsel temas ile nasıl yayılır? Kadınlar bu yolla infekte olmaya erkeklerden daha mı yatkındırlar? 2013 ISSN: 1304-7825Y. Bilimsel TıpYayınevi. Ankara https://hatam.hacettepe.edu.tr/hatam031.shtml
5. 5. Gökengin D, Kurtaran B, Kortek V, Tabak F, Ünal S. Editörler. HIV/AIDS tanı, İzlem ve Tedavi El Kitabı. 2018. https://www.klimik.org.tr/wpcontent/uploads/2023/01/HIVAIDS_El_Kitabi_Surum_2_.pdf
6. 6. Demirtürk N, et al. Kronik Hepatit B İnfeksiyonunun Yönetimi: Türk Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları Derneği Viral Hepatit Çalışma Grubu Uzlaşı Raporu-2023 Güncellemesi. https://www.klimikdergisi.org/tr/2023/12/09/khb-takibi-uzlasi-raporu
7. 7. Toker SO, Küçükyılmaz Ü. Ege üniversitesi Ödemiş Sağlık Yüksekokulu öğrencilerinin HIV / AIDS bilgi düzeylerinin eğitim öncesi ve sonrasında değerlendirilmesi. EJM [Internet]. 2001 Jun 1;40(2):91-97. Erişim adresi: https://izlik.org/JA65EF25FN
8. 8. Topuz İ, et al. "Determination of Nursing and Midwifery Students' Knowledge Level of HIV/AIDS and Approaches to Diagnosed Persons," 1. Uluslararası 4. Geleneksel Sağlık Çalışanları Meslek Günleri Sempozyumu, 2019. no.5, Erzurum, Turkey, pp.102-103

9. 9. Mol M, Bilgiç N. Hemşirelik Öğrencilerinin AIDS Bilgi Düzeyini Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi. Eurasian Journal of Health Technology Assessment 2025;9(1):1-15. https://doi.org/10.52148/ehta.1634922
10. 10. Bahadır Yılmaz E, Yüksel A. Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin HIV/AIDS Hakkındaki Bilgi Düzeyleri ve Tutumları. The Journal of Social Science 2020;4(7):196-210. https://doi.org/10.30520/tjsosci.668297
11. 11. Bahadır Yılmaz E, Vuran A, Aşan K. Ebelik Öğrencilerinin AIDS Hakkındaki Bilgi ve Tutumlarını Etkileyen Faktörler. Turkiye Klinikleri J Med Ethics 2021;29(2):215-222 doi: 10.5336/mdethic.2020-79545
12. 12. Zerev ŞG, Alıcı D, Ay F. Hemşirelik Öğrencilerinin HIV AIDS e Yönelik Bilgi Düzeyleri İstanbul, Ağrı ve Mersin Örneği. Türk HIV/AIDS Dergisi 2011;9(3):75-85 Erişim adresi: https://www.researchgate.net/publication/256386729_Hemsirelik_Bolumu_Ogrencilerinin_HIVAIDS'e_Iliskin_Bilgi_Duzeyleri_Istanbul_Agri_ve_Mersin_Ornegi
13. 13. Mekonnen G, et al. Knowledge, attitudes, and associated factors towards HIV pre-exposure prophylaxis among health care providers. Sci Rep 2024;14(1):61-68. doi: 10.1038/s41598-024-56371-0.
14. 14. Bayrak B, Keten S, Fincancı M. Attitude of Health Personnel Towards People Living With HIV.Klimik Dergisi 2014;27(3): 103-8 DOI: 10.5152/kd.2014.30
15. 15. Çelik AK, et al. Evaluation of HIV knowledge and attitudes towards patients living with HIV AIDS among healthcare professionals in a hospital in Somalia. J Med Palliat Care 2026;7(1):64-70. doi:10.47582/jompac.1853197
16. 16. Picón-Jaimes YA, et al. Knowledge and attitudes of health professionals in Chile towards people living with human immunodeficiency virus: A cross-national survey. Int J STD AIDS 2024;35(1):39-47. doi: 10.1177/09564624231203741.
17. 17. Qadir HK. Nurses' knowledge and attitudes regarding HIV/AIDS in Erbil City: a cross-sectional study. J Infect Dev Ctries 2025;19(2):298-305. doi: 10.3855/jidc.19104.