Sezaryen Ameliyatının Tarihsel Gelişimine Anatomik Açıdan Bakış

Öz

Sezaryen ameliyatı, vajinal yoldan doğması mümkün olmayan bebeklerin, karın duvarı ve uterus açılarak doğmalarını sağlayan laparotomik bir doğum işlemidir. Annenin, bebeğin veya her ikisinin de hayatlarının riske girdiği durumlarda yapılan sezaryen ameliyatı, günümüzde yaygın olarak kullanılmaktadır. Son verilere göre Ülkemizde sezaryen ameliyatı ile doğum oranı %47 olup, bu oran Dünya Sağlık Örgütünün (WHO) önerdiği orandan ve diğer ülkeler ile karşılaştırıldığında oldukça yüksektir. Sezaryen sırasında annenin ölmediği ilk ameliyat 1500'lü yıllarda gerçekleşti. Ancak 1800'lü yılların sonlarına doğru bile sezaryen sırasında anne ölümü %85 kadar yüksek orandaydı. Ölümler çoğunlukla ameliyat sırasında kanamanın durdurulamaması nedeniyle olurdu. Tarih boyunca, insan anatomisinin incelikleri keşfedildikçe, tüm cerrahi tekniklerde olduğu gibi sezaryen ameliyatlarının tekniği de gelişmiş ve anestezideki gelişmeler ile birlikte günümüz standartlarına ulaşmıştır. Eski çağlardan beri söylenegelen “Nulla Medicina Sine Anatomia (Anatomisiz Tıp Olmaz)” sözünün doğruluğu, herhangi bir tıp olgusunun tarihsel araştırması sırasında her zaman karşılaşılabilecek bir gerçektir. Amacımız, yaygın kullanılan cerrahi bir metot olarak sezaryenin tarihsel gelişimini, anatomik gelişmeler açıdan değerlendirmektir.

Anahtar Kelimeler

• Sezaryen, Tıp tarihi, Anatomi

An Anatomical Look at the Historical Development of Cesarean Operation

Öz

Abstract Cesarean operation is a laparotomic procedure in which an incision is made through abdominal wall and uterus in order to deliver babies when vaginal delivery is impossible. It is performed frequently when the life of the baby and/or the mother is at risk. Cesarean delivery rate in our country is 47% which is more than recommended by World Health Organization (WHO) and it is also high compared to other countries. First Cesarean section which the mother survived was performed in 1500s. However, mother death rates in cesarean section was still as high as 85% even in the late 1800s. Deaths usually occurred due to uncontrollable bleeding during the operation. But, as the anatomical knowledge improved, cesarean section technique was refined as well as other surgical procedures and modern standards were achieved with the aid of developments in anesthesiology. The idea expressed in the frequently quoted saying “Nulla Medicina Sine Anatomia” (There is no medicine without anatomy) is justified whenever the historical aspect of any topic in medicine is explored. Our aim is to explore historical development of cesarean section, which is a widely used surgical procedure, in the context of improvements in anatomy.

Anahtar Kelimeler

• Cesarean, History of medicine, Anatomy, Sezaryen, Tıp tarihi, Anatomi

Kaynakça

1. Başara BB, Güler C, Eryılmaz Z, Yentür GK, Pulgat E. Sağlık İstatistikleri Yıllığı 2011. Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğü,
2. Sağlık Bakanlığı, Ankara, Türkiye; 2012.
3. Gupta M. The Birth of Caesarean Section. University Of Western Ontario Medical Journal. 2008;78(1):79-85.
4. Banasiewicz J, Wójtowicz S. The Quality Of Life after Cesarean Section. Acta Neuropsychologica. 2010;8(3):273-283.
5. Van Dongen, PWJ. Caesarean section–etymology and early history. South African Journal of Obstetrics and Gynaecology. ;15(2):62-66
6. Todman D. A History of Caesarean Section: From Ancient World to the Modern Era. Australian and New Zealand Journal of Obstetrics and Gynaecology. 2007;47:357-361.
7. Durfee R. Cesarean section. In: Nichols HN (Ed) Gynecologic and Obstetric Surgery. St. Louis, Missouri: Mosby-Year Book Inc. 1993;1075-1122.
8. Sewell JE. Cesarean section-a brief history. A brochure to accompany an exhibition on the history of cesarean section at the National Library of Medicine 30 April 1993 to 3 August 1993. American College of Obstetricians and Gynecologists, Washington, DC. 1993.

9. Ortuğ G. Antikçağdan Rönesans’a Anatominin Kısa Tarihi. 1. Baskı, Samsun;2013.
10. Lurie S, Glezerman M. The History of Cesarean Technique. Am J Obstet Gynecol. 2003;189:1803-6.
11. Mathai M, Hofmeyr GJ. Abdominal surgical incisions for caesarean section. Cochrane Database Syst Rev. ;(1):CD004453.
12. Boley JP. The history of Caesarean section. Can Med Assoc J. 1991;145(4):319-322.
13. Gibson GB. Caserean Birth. Ulster Med J. 1962;31:57-63.
14. Rivett LC. Caesarean Section. Post-Graduate Medical Journal. 1933;9(94):292-296.
15. O’Sullivan JF. Caesarean birth. The Ulster Medical Journal. 1990;59(1):1-10.