Tere Bitkisinin (Lepidium sativum L.) Halk Hekimliğinde Kullanılması

Öz

Anavatanı Asya olan bitki 50 cm. yüksekliğe kadar uzayabilen beyaz ya da erguvani renkte çiçek açan yıllık otsu bir bitkidir.

Ülkemizin bütün bölgelerinde yetiştirilen tere bitkisi kerdeme ve cırcır olarak da bilinmektedir. Bu bitki doğada yabani olarak bulunmakla birlikte bahçe ve bostanlarda da yetiştirilmektedir.

Halk arasında bu bitkinin yaprakları salata olarak yenilmekte, çiçekleri çay olarak içilmekte, tohumları baharat olarak kullanılmaktadır. Ayrıca yaprakları sıkılarak elde edilen usaresi de tedavi amacıyla kullanılmaktadır.

Halk arasında uzun zamandan beri kullanılan bu bitkinin ekstrelerinin bugünkü metotlarla etno-fannakolojik çalışmalarda hem kimyası hem de farmakolojik olarak etki mekanizması incelenmektedir.

Bitkilerde bulunan flavonoidler ve özellikle C vitamini ve bunların etkisini artıran selenyum, bakır, mangan ve çinko gibi mineraller antioksidan olarak bilinmektedir. Tere bitkisi, kalsiyum ve demir açısından oldukça zengindir. Ayrıca A, C ve D vitaminleri ile uçucu yağ, musilaj ve iyot bakımından da zengin olan tere, diğer madensel tuzları da barındırır.       Halk hekimliğinde tere yapraklarının çok miktarda şeker ile karıştırılarak her gün bir tatlı kaşığı sürekli yenmesinin ve aynı karışımın kaynatılarak suyunun içilmesinin guatr hastalığına iyi geldiği belirtilmektedir.

Fenil- etil isotiosiyanat kimyasal maddesi tere yaprakları ağızda çiğnenmesi ile oluşur. Bu madde tütünün oluşturduğu akciğer kanserine karşı kullanılan bir madde olup çalışmalarla doğruluğu ispatlanmıştır.

Çin Tıbbında tere bitkisi, hem üst solunum enfeksiyonlarında öksürük kesici ve ekspektoran olarak hem de toksinlere karşı kullanılan bir drogdur.

Bu makalede tere bitkisinin birçok yararlarının yanı sıra yapılan son bilimsel çalışmalarda birçok hastalıklara da iyi geldiği ayrıntılı olarak ele alınacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Tere,Halk Hekimliği,guatr,antioksidan enzimler

Lepidium sativum L. ( Tere – Cress) is used in Public Health

Öz

Lepidium sativum L. is a plant native  Asia belonging to the Brassicaceae family. It is an edible and medicinal herb. It has been used in public health since antiquity.

Traditional herbal healers recommended this plant as a remedy against hypertension, renal diseases and goiter as well as for diabetes control. It has also been consumed widely by human populations as a salad ingredient and as a spice. It contains mostly mucilage and selenium but also possesses flavonoids. Its seeds contain  linolenic and oleic acids. Selenium, plays an important role in thyroid function by reducing oxidative stress and enabling detoxification of many heavy metals such as Aluminum, Cadmium, Arsenide and Antimony. Mucilage, on the other hand, has anti-constipation and anti-microbial properties. Plant mucilage is also used as thickening, binding, emulsifying, stabilizing agents. Overall,  Lepidium sativum has a high nutritional value.

Anahtar Kelimeler

• Lepidium sativum L.,Folk medicine,goetr,antioxidant enzymes

Kaynakça

1. 1- Praveen A., Pandey C, Khan E., Gupta M. Selenium Enriched Garden Gress (Lepidium sativum L.): Role of Antioxidants and Stress Markers. Russian Agricultural Sciences, 2017; 43(2): 134 –137.2- Bansal D., Bhasin P., Yadav O.P., Punia A. Assessment of genetic diversity in Lepidium sativum (Chandrasur) a medicinal herb used in folklore remedies in India using RAPD, Journal of Genetic Engineering and Biotechnology. 2012; 10: 39-45.3- Fataneh Behrouzian, Seyed M.A.Razavia, Glyn O.Phillips. Cress seed (Lepidium sativum) mucilage, an overview. Bioactive Carbohydrates and Dietary Fibre. 2014;3:17–28.4-Maghrani M, Zeggwagh NA, Michel JB, Eddouks M. Antihypertensive effect of Lepidium sativum L. in spontaneously hypertensive rats. Journal Ethnopharmacoogyl 2005;100: 193-197.5-Yanmaz R., Yıldırım E., Koyuncu D.. Ülkemiz İçin Yeni Bir Tere (Lepidium sativum var. sativum). Çeşit Adayı: Dadaş. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 2010;41(2): 91-95.6- Başağaoğlu İ., Kavalalı G. Tere’nin (Lepidium Sativum L.) Halk Tıbbında Guatr Tedavisi İçin Bir İlaç Olarak Kullanılması Sendrom.1998;10(1): 68 -70