Meryemana Dikeni Bitkisinin Kullanımının Eczacılık Ve Tıp Tarihi Açısından İncelenmesi
Öz
Avrupa'da ve Akdeniz ülkelerinde antik dönemlerden beri bilinen Meryemana dikeni, Almanya’da Meryem Ana’yı andıran bir dini simge olarak görüldüğü için bu ismi almıştır. Kızılderililer ise bu bitkiyi deve dikeni, kutsal diken ve okunmuş diken olarak isimlendirmişlerdir. Tohumları yaklaşık 2000 senedir karaciğer hastalıklarının tedavisinde kullanılan bir bitki olup, modern araştırmalar ve çalışmalar ile günümüzde karaciğer hastalıkları üzerine olumlu etkisi olduğu kanıtlanmıştır.
Meryemana Dikeni tohumları % 1–6 oranında silibin, silidianin ve silikristin etken maddelerini ihtiva eden silimarin içermektedir.
Meryemana dikeni tohumları yüzyıllardır çeşitli hastalıkların tedavisinde kullanılmaktadır. Bu tohumlar güçlü antioksidan ve hepatoprotektif etkili olup toksin zehirlenmeleri, hepatit, siroz, karaciğer fibrozu durumlarında karaciğerin rejenerasyonunu stimüle etmektedir. Ayrıca Meryemana dikeni tohumları antienflamatuvar ve immünmodülatör etki göstermektedir. Avrupa’da geçmişte geleneksel olarak pek çok hastalıkta kullanıldığı bilinen Meryemana Dikeni halk arasında astım, nezle, göğüs ağrısı, ödem, ateş, hepatit, sarılık, malarya, sıkıntı, spazm ve dalak gibi sağlık problemlerinde kullanılmaktadır. Bitki üzerinde dünyada birçok klinik çalışma yapılmış olup, bu bitkiyi içeren müstahzarlar Avrupa’da ve Türkiye’de eczanelerde ve marketlerde satılmaktadır.
Bu çalışmada Meryemana dikeninin eczacılık ve tıp tarihi, farmakoloji, farmasötik botanik, farmakognozi alanlarında bilimsel incelemesi yapılarak, bitki çeşitli yönleriyle değerlendirilecektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Baytop T. Türkiye’de Bitkiler ile Tedavi (Geçmişte ve Bugün), İlaveli 2. Baskı, Nobel Tıp Kitabevleri, İstanbul, 1999.
- 2. Sanchez-Sampedro MA, Pelaez R, Corchete P. An Arabinogalactan Protein Isolated From Medium Of Cell Suspensions Cultures Of Silybum Marianum Gaernt. Carbohydrate Polymers, 2008; 71:634-638.
- 3. Zeybek U, Haksel M. Türkiye’de ve Dünyada Önemli Tıbbi Bitkiler ve Kullanımları. Zade Sağlık Yayınları, 2010; 138.
- 4. Çelik SA. Konya ekolojik şartlarında yetiştirilen meryemana (silybum marianum (l.) Gaertner) bitkisinin tohumlarındaki silimarin ve sabit yağ bileşenlerinin belirlenmesi üzerine bir araştırma. T.C. Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü yüksek lisans tezi, 2009.
- 5. WHO Monographs on Selected Medicinal Plants, Geneva 2002; Vol. 2.
- 6. Meriçli AH. Türkiye’nin Değişik Bölgelerinde Yetişen Silybum Marianum Türlerinin Meyvelerinin Flavonolignan Bileşikleri Yönünden İncelenmesi. Doğa Bilim Der. 1984; 8(2).203.
- 7. Kupicha FK, Silybum Adans, in “Flora of Turkey and the East Eagean Islands” (ed. Davis, P.H.), University Press, Edinburgh 1975; Vol.5.
- 8. Vladimir K, Walterova D. Silybin and silymarin new effect and aplications. Biomed Papers, 2005; 149: 29-41.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Klinik Tıp Bilimleri
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
31 Ocak 2020
Gönderilme Tarihi
11 Ekim 2019
Kabul Tarihi
12 Kasım 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 10 Sayı: 1
Cited By
Pathological and biochemical investigation of the effects of Silybum marianum against Methomyl damage in broiler liver
Revista Científica de la Facultad de Ciencias Veterinarias
https://doi.org/10.52973/rcfcv-e34375Türkiye’de Yetişen ve Jinekolojik Hastalıklarda Önemi Olan Tıbbi Bitkilerin Değerlendirilmesi
Current Research in Health Sciences
https://doi.org/10.62425/crihs.1702194Silybum marianum L. Gaertner.: A Review of Its Traditional Uses, Phytochemistry and Pharmacology
Selcuk Journal of Agriculture and Food Sciences
https://doi.org/10.15316/selcukjafsci.1477328
