Derleme

Tarihteki İlk İzleri ile Şizofreni

Cilt: 11 Sayı: 3 22 Eylül 2021
PDF İndir
TR EN

Tarihteki İlk İzleri ile Şizofreni

Öz

Belirli tanıma ulaşma süreci oldukça uzun olan şizofreni, hastalığa sahip insanların parçalanmış düşüncelerini oldukça iyi tanımlamaktadır. Şizofreni kelimesi, Yunanca bölünmüş anlamına gelen schizo ve zihin anlamındaki phrene köklerinden oluşmaktadır. Günümüzdeı ise; sanrılar, halüsinasyon gibi semptomlar ile düşünce ve davranışları etkileyen duygulanım bozukluğu ile ilişkili durumdur. Çalışmamızda şizofreni terimini, tanı ve tedavi yaklaşımlarını yazılı kaynakları baz alarak inceledik. Eski Mısır'da ortaya çıkan Ebers Papirüsü, ruhsal duygulanım bozukluklarına ışık tutmakla beraber farklı alanlarda gözlemlenen tıbbi endikasyonlara karşı tedavi yöntemlerini reçete olarak barındıran bir koleksiyon niteliğindedir. İki Homo türü olan Homo sapiens sapiens ile Avrupa ve Batı Asya’da var olan Homo neanderthalensis arasındaki genomik farklılıklar, belirli insan özelliklerini ve insan evrimi ile şizofreni arasındaki ilişkiyi açıklamaya yardımcı olabilmektedir. Şizofreninin, insan beyninin karmaşık evriminde bir yan ürün olarak çıktığı ve doğal seçilim sağladığı teorisi bu durumu destekler niteliktedir. Neandertallere ait genom dizisi erken modern insanlar ve yakın akrabaları ile birbirinden ayrıldıklarından beri pozitif seleksiyondan etkilenen genomik bölgeleri belirlemeye yardımcı olmaktadır. Genetik biliminin ilerlemesi ile şizofreninin oluşumunda, genetik delesyonun da etkili olduğu düşünülmüştür. Kromozom 22’nin q11.2 bölgesinde yer alan ve transkripsiyon faktörlerini kodlayan, filogenetik olarak korunmuş T-box transkripsiyon faktörü 1’in (TBX1) delesyona uğraması, beynin üst kortikal bölgelerindeki fizyolojik hasar ile ilişkilendirilmektedir. Çalışmamız, modern insanlara taşınan Neandertal kaynaklı polimorfizm sayısının, kafatası ve beyin morfolojisi ile ilişkisini gösteren literatür çalışmalarına dayandırılmaktadır. Günümüzde gri madde miktarının tayini ile şizofreni tanısı yapılabilmektedir. Eski Mısır'a ait tıbbi kaynakların ve modern genetik ve nöro-bilimsel araştırmaların sentezini içeren bu çalışma; şizofrenin tanımını, etkilerini ve tedavisini yüzyıllar öncesinden günümüze nasıl değiştiğini ve geliştiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Yayını hazırlama sürecinde tüm katkılarından dolayı Öğr. Gör. Pelin Kılıç ve Doç. Dr. Haldun Soygür'e; son okumalarından dolayı Sinan Ünal, Beyza Dönmüş ve Hicran Şahin Gökçe'ye teşekkür ederim.

Kaynakça

  1. 1. Lichtenstein P, et al.Common genetic determinants of schizophrenia and bipolar disorder in Swedish families: a population-based study. The Lancet 2009; 373(9659):234–239.
  2. 2. Srinivasan S, et al. Genetic Markers of Human Evolution Are Enriched in Schizophrenia. Biol Psychiatry 2016;80(4):284–292.
  3. 3. Crespi B, Summers K, Dorus S. Adaptive evolution of genes underlying schizophrenia. Proc Biol Sci 2007;274(1627):2801–2810.
  4. 4. Jablensky, A. El concepto diagnóstico de la esquizofrenia: su historia, evolución y perspectivas futuras. Dialogues Clin Neurosci 2010;12(3):271–287.
  5. 5. Engstrom EJ, Weber MM, Burgmair W. Emil Wilhelm Magnus Georg Kraepelin (1856-1926). Am J Psychiatry 2006;163(10):1710.
  6. 6. Okasha A. Psychiatry in Egypt Through Pharaonic to Arabic and Present Era. Pichot P, Berner P, Wolf R, Thau K ed. Psychiatry The State of the Art. Boston, Springer;1985. pp:201–206.
  7. 7. Heinrichs R. Historical origins of schizophrenia: two early madmen and their illness. J Hist Behav Sci 2003;39(4):349–363.
  8. 8. Berrios GE. Historical aspects of psychoses: 19th century issues. Br Med Bull 1987;43(3):484–498.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Tıp Bilimleri

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

22 Eylül 2021

Gönderilme Tarihi

2 Şubat 2021

Kabul Tarihi

2 Haziran 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 11 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Karagülleoğlu, Z. Y., & Çarhan, A. (2021). Tarihteki İlk İzleri ile Şizofreni. Lokman Hekim Dergisi, 11(3), 400-410. https://doi.org/10.31020/mutftd.872400
AMA
1.Karagülleoğlu ZY, Çarhan A. Tarihteki İlk İzleri ile Şizofreni. Lokman Hekim Dergisi. 2021;11(3):400-410. doi:10.31020/mutftd.872400
Chicago
Karagülleoğlu, Zeynep Yağmur, ve Ahmet Çarhan. 2021. “Tarihteki İlk İzleri ile Şizofreni”. Lokman Hekim Dergisi 11 (3): 400-410. https://doi.org/10.31020/mutftd.872400.
EndNote
Karagülleoğlu ZY, Çarhan A (01 Eylül 2021) Tarihteki İlk İzleri ile Şizofreni. Lokman Hekim Dergisi 11 3 400–410.
IEEE
[1]Z. Y. Karagülleoğlu ve A. Çarhan, “Tarihteki İlk İzleri ile Şizofreni”, Lokman Hekim Dergisi, c. 11, sy 3, ss. 400–410, Eyl. 2021, doi: 10.31020/mutftd.872400.
ISNAD
Karagülleoğlu, Zeynep Yağmur - Çarhan, Ahmet. “Tarihteki İlk İzleri ile Şizofreni”. Lokman Hekim Dergisi 11/3 (01 Eylül 2021): 400-410. https://doi.org/10.31020/mutftd.872400.
JAMA
1.Karagülleoğlu ZY, Çarhan A. Tarihteki İlk İzleri ile Şizofreni. Lokman Hekim Dergisi. 2021;11:400–410.
MLA
Karagülleoğlu, Zeynep Yağmur, ve Ahmet Çarhan. “Tarihteki İlk İzleri ile Şizofreni”. Lokman Hekim Dergisi, c. 11, sy 3, Eylül 2021, ss. 400-1, doi:10.31020/mutftd.872400.
Vancouver
1.Zeynep Yağmur Karagülleoğlu, Ahmet Çarhan. Tarihteki İlk İzleri ile Şizofreni. Lokman Hekim Dergisi. 01 Eylül 2021;11(3):400-1. doi:10.31020/mutftd.872400

Cited By

Creative Commons Lisansı
                                                                            Bu Dergi Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.

Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin süreli bilimsel yayınıdır. Kaynak gösterilmeden kullanılamaz.  Makalelerin sorumlulukları yazarlara aittir 

Kapak 

Ayşegül Tuğuz

İlter Uzel’inDioskorides ve Öğrencisi adlı eserinden 

Adres

Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Tarihi ve Etik  Anabilim Dalı Çiftlikköy Kampüsü

Yenişehir/ Mersin