Derleme

Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Öncesi Dönem

Cilt: 11 Sayı: 3 22 Eylül 2021
PDF İndir
TR EN

Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Öncesi Dönem

Öz

Bu çalışmada, bilim tarihinin ve tarihçilerinin her zaman ilgisini çeken “canlı elektriği” ve günümüz “elektrofizyoloji” özel bilim alanının gelişim süreci konu edinilmiştir. Yaşamın kaynağını araştıran dönemin bilim insanlarının rastlantısal gözlemlerinden ziyade, her buluş için söylendiği gibi sadece bir “hayal” ile başlayan bu zorlu sürecin hikayesi tarihsel bir bakış açısı ile sunulmuştur. Çalışma, “elektrik olay” ile “yaşam enerjisi”ni ilişkilendiren köşe taşı niteliğindeki çalışmaları ile yeni bir dönemi başlatan Luigi Galvani’ye kadar olan dönemi kapsamaktadır. Bu çerçevede, Galvani öncesi dönemdeki “elektrik” ve “canlı elektriği” kavramlarındaki gelişim süreçleri ile elektrik-canlı organizma etkileşimleri ele alınmıştır.
Tatlı su ve deniz canlıları üzerinde yapılmış gözlemler neticesinde Mısır, Antik Yunan, Roma, Uzak Doğu, Güney Amerika ve İslam coğrafyasındaki medeniyetlerde de elektrik olay ile ilgili farkındalığın oluştuğu, bu dönemlerde de elektriğin canlı ile etkileşiminin sınandığı ve hatta tedavi amaçlı olarak kullanılmış olduğu tartışılmıştır. Yine bu süreçte, diğer doğa bilimlerindeki gelişmelerin canlı elektriği kavramının gelişmesine yaptığı katkılar konu edilmiştir. Bu katkılar sonrasında, canlıda elektrik olayının doğasının anlaşılması amacı ile ortaya atılan sinirde “uyarılabilirlik” ve “iletim” teorileri ve nihayet canlıların da “içsel elektrik”e sahip olabileceği ya da üretebileceği sonucuna götüren süreçler tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Bresadola M. History of Neuroscience: Medicine and science in the life of Luigi Galvani (1737–1798). Brain Research Bulletin 1998; 46(5): 367–80.
  2. 2. Finger S, Edgar D. Adrian: Coding in the Nervous System, Minds Behind the Brain: A history of the pioneers and their discoveries. Oxford University Press; 2005. pp:239-58. (DOI:10.1093/acprof:oso/9780195181821.003.0015)
  3. 3. Bayat AH. Tıp Tarihi. Merkezefendi Geleneksel Tıp Tarihi Derneği Yayınları, İstanbul: Üçer Matbaacılık; 2016. pp:178.
  4. 4. Cesim A. Immanuel Kant’ın felsefi görüşlerinin uluslararası ilişkiler disipliniyle yansımaları. Türkiye Siyaset Bilimleri Dergisi 2019; 2 (1): 1-24.
  5. 5. Lütfi YS. Aydınlanma Karşıtlığı. Available from: https://yusufsamimlutfu.wordpress.com/ (Erişim Tarihi:15.06.2021)
  6. 6. https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/51/Luigi_Galvani%2C_oil-painting.jpg (Erişim Tarihi: 15.06.2021)
  7. 7. Kipnis N. Luigi Galvani and the debate on animal electricity, 1791-1800. Annals of Science 1987; 44:107-142.
  8. 8. Heilbron JL. The contribution of Bologna to Galvanism. Historical Studies in the Physical and Biological Science 1991; 22(1): 57-85.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Tıp Bilimleri

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

22 Eylül 2021

Gönderilme Tarihi

8 Temmuz 2021

Kabul Tarihi

20 Ağustos 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 11 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Kiziltan, E., & Dalkılıç, N. (2021). Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Öncesi Dönem. Lokman Hekim Dergisi, 11(3), 429-440. https://doi.org/10.31020/mutftd.966437
AMA
1.Kiziltan E, Dalkılıç N. Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Öncesi Dönem. Lokman Hekim Dergisi. 2021;11(3):429-440. doi:10.31020/mutftd.966437
Chicago
Kiziltan, Erhan, ve Nizamettin Dalkılıç. 2021. “Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Öncesi Dönem”. Lokman Hekim Dergisi 11 (3): 429-40. https://doi.org/10.31020/mutftd.966437.
EndNote
Kiziltan E, Dalkılıç N (01 Eylül 2021) Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Öncesi Dönem. Lokman Hekim Dergisi 11 3 429–440.
IEEE
[1]E. Kiziltan ve N. Dalkılıç, “Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Öncesi Dönem”, Lokman Hekim Dergisi, c. 11, sy 3, ss. 429–440, Eyl. 2021, doi: 10.31020/mutftd.966437.
ISNAD
Kiziltan, Erhan - Dalkılıç, Nizamettin. “Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Öncesi Dönem”. Lokman Hekim Dergisi 11/3 (01 Eylül 2021): 429-440. https://doi.org/10.31020/mutftd.966437.
JAMA
1.Kiziltan E, Dalkılıç N. Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Öncesi Dönem. Lokman Hekim Dergisi. 2021;11:429–440.
MLA
Kiziltan, Erhan, ve Nizamettin Dalkılıç. “Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Öncesi Dönem”. Lokman Hekim Dergisi, c. 11, sy 3, Eylül 2021, ss. 429-40, doi:10.31020/mutftd.966437.
Vancouver
1.Erhan Kiziltan, Nizamettin Dalkılıç. Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Öncesi Dönem. Lokman Hekim Dergisi. 01 Eylül 2021;11(3):429-40. doi:10.31020/mutftd.966437

Cited By

Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Sonrası Geç Dönem

Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi

https://doi.org/10.31020/mutftd.1228469
Creative Commons Lisansı
                                                                            Bu Dergi Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.

Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin süreli bilimsel yayınıdır. Kaynak gösterilmeden kullanılamaz.  Makalelerin sorumlulukları yazarlara aittir 

Kapak 

Ayşegül Tuğuz

İlter Uzel’inDioskorides ve Öğrencisi adlı eserinden 

Adres

Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Tarihi ve Etik  Anabilim Dalı Çiftlikköy Kampüsü

Yenişehir/ Mersin