Derleme

Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Dönemi

Cilt: 12 Sayı: 1 24 Ocak 2022
PDF İndir
TR EN

Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Dönemi

Öz

Elektrofizyolojinin tarihsel sürecini konu aldığımız bu çalışmada Luigi Galvani dönemi ele alınmıştır. Galvani, felsefe ve tıp eğitimi sırasında dönemin saygın hocalarından fizik, kimya ve tarih derslerini de almıştır. Bolonya Üniversitesinde doğum hekimi olarak çalışırken elektrik olaya ilgi duymuş, elektriğin canlılar üzerindeki etkisini, özellikle sinir ve kas arasındaki etkileşimi araştırmaya yönelmiştir.
Galvani’yi, “canlı elektriği” kavramına ulaştıran ve yaşam enerjisini elektrik olay ile ilişkilendirmesine neden olan süreç, hocası ve kayınpederi Galeazzi’nin evindeki laboratuvarda yaptığı gözlem ve deneylere dayanır. Karısı Lucia ile birlikte izole kurbağa bacağında yaptıkları rastlantısal gözlemler onları, sinir-kas preparatının kendi fonksiyonu için gerekli enerjiyi (elektrik) kendisinin üretebildiği sonucuna götürmüştür. Aslında bu sonuç, birbiri ile rekabet halindeki “Halleriyen” ve “nöroelektrik” görüşlerin başarılı bir sentezini içermektedir. Çalışmalarını, kısaca “Commentarius” olarak anılan eserinde karısının ölümünden hemen sonra 1791 yayınlayabilmiştir.
Galvani, kastaki seğirmeler için gerekli elektriğin kasın iç-dış yüzeyleri etrafında zıt yükler halinde depolandığını (canlı elektriği) iddia etmiştir. Deneyleri tekrarlayan Alessandro Volta ise enerjinin, birbiri ile değmede bulunan iki farklı metalden (metalik elektrik) kaynaklandığına işaret etmiştir. Bilim tarihinin en önemli tartışmalarından biri olan “Galvani-Volta rekabeti” bu şekilde başlamış oluyordu. Aslında her ikisi de haklı idi. Ölümünden hemen önce Galvani, canlı elektriği iddiasını ampirik olarak ispatlamış da olsa, depolanmış bu elektrik enerjisinin ölçülmesi için yüz yıldan fazla bir zamanın geçmesi gerekecekti. Canlı elektriğini taklit ederek gerçekleştirdiği deneyler ise Volta’yı, bataryanın keşfine kadar götürmüştür. Karşılıklı olarak birbirini besleyen bu değerli rekabetin öncüsü Galvani, canlı elektriği önermesiyle elektrofizyolojik yöntem uygulamaları için kıvılcımı çakan bilim insanı olarak kabul görmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Bresadola M. History of Neuroscience: Medicine and science in the life of Luigi Galvani (1737–1798). Brain Research Bulletin 1998;46(5):367–380.
  2. 2. Bayat AH. Tıp Tarihi. Merkezefendi Geleneksel Tıp Tarihi Derneği Yayınları, Üçer Matbacılık, İstanbul, 2016; 78.
  3. 3. Mc Comas A.J. Galvani’s Spark; The Story of the Nerve Impulse. Oxford University Press 2011;11-37.
  4. 4. Antonie van Leeuwenhoek Dutch scientist by The Editors of Encyclopaedia Britannica. https://www.britannica.com/biography/Antonie-van-Leeuwenhoek (Erişim Tarihi: 14/06/2021).
  5. 5. Verkhratsky A, Parpura V. History of electrophysiology and the patch clamp. Methods in molecular biology 2014;1183:1-19.
  6. 6. Wu CH. Electric fish and the discovery of animal electricity: The mystery of the electric fish motivated research into electricity and was iinstrumental in the emergence of electrophysiology. American Scientsit 1984;72(6):598-607.
  7. 7. Experiment: The Beginning of Modern Neuroscience - The Galvani/Volta Debate. https://backyardbrains.com/experiments/ Galvani_Volta (Erişim Tarihi: 14/06/2021).
  8. 8. Underwood EA. Galvani and the discovery of ‘animal electricity’. Nature 1955;175:441-442.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Tıp Bilimleri

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

24 Ocak 2022

Gönderilme Tarihi

8 Eylül 2021

Kabul Tarihi

26 Kasım 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 12 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Kiziltan, E., & Dalkılıç, N. (2022). Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Dönemi. Lokman Hekim Dergisi, 12(1), 24-38. https://doi.org/10.31020/mutftd.992710
AMA
1.Kiziltan E, Dalkılıç N. Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Dönemi. Lokman Hekim Dergisi. 2022;12(1):24-38. doi:10.31020/mutftd.992710
Chicago
Kiziltan, Erhan, ve Nizamettin Dalkılıç. 2022. “Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Dönemi”. Lokman Hekim Dergisi 12 (1): 24-38. https://doi.org/10.31020/mutftd.992710.
EndNote
Kiziltan E, Dalkılıç N (01 Ocak 2022) Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Dönemi. Lokman Hekim Dergisi 12 1 24–38.
IEEE
[1]E. Kiziltan ve N. Dalkılıç, “Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Dönemi”, Lokman Hekim Dergisi, c. 12, sy 1, ss. 24–38, Oca. 2022, doi: 10.31020/mutftd.992710.
ISNAD
Kiziltan, Erhan - Dalkılıç, Nizamettin. “Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Dönemi”. Lokman Hekim Dergisi 12/1 (01 Ocak 2022): 24-38. https://doi.org/10.31020/mutftd.992710.
JAMA
1.Kiziltan E, Dalkılıç N. Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Dönemi. Lokman Hekim Dergisi. 2022;12:24–38.
MLA
Kiziltan, Erhan, ve Nizamettin Dalkılıç. “Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Dönemi”. Lokman Hekim Dergisi, c. 12, sy 1, Ocak 2022, ss. 24-38, doi:10.31020/mutftd.992710.
Vancouver
1.Erhan Kiziltan, Nizamettin Dalkılıç. Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Dönemi. Lokman Hekim Dergisi. 01 Ocak 2022;12(1):24-38. doi:10.31020/mutftd.992710

Cited By

Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Sonrası Geç Dönem

Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi

https://doi.org/10.31020/mutftd.1228469
Creative Commons Lisansı
                                                                            Bu Dergi Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.

Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin süreli bilimsel yayınıdır. Kaynak gösterilmeden kullanılamaz.  Makalelerin sorumlulukları yazarlara aittir 

Kapak 

Ayşegül Tuğuz

İlter Uzel’inDioskorides ve Öğrencisi adlı eserinden 

Adres

Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Tarihi ve Etik  Anabilim Dalı Çiftlikköy Kampüsü

Yenişehir/ Mersin