Derleme

Çağlar Boyunca Salgınlar: Bulaşıcı Hastalıkların Tarihsel Bir Yolculuğu

Cilt: 14 Sayı: 2 31 Mayıs 2024
PDF İndir
TR EN

Çağlar Boyunca Salgınlar: Bulaşıcı Hastalıkların Tarihsel Bir Yolculuğu

Öz

Tarih boyunca salgın potansiyeli taşıyan bulaşıcı hastalıklar ortaya çıkmış ve düzenli olarak yayılarak veba, kolera, grip, şiddetli akut solunum sendromu koronavirüsü (SARS-CoV) ve Orta Doğu solunum sendromu koronavirüsü (MERS-CoV) gibi büyük salgınlara neden olarak insanlık tarihi üzerinde derin etkiler bırakmıştır. Yakın zamanda ise dünya şiddetli akut solunum yolu sendromu koronavirüsü 2 (SARS-CoV-2) salgınıyla karşı karşıya kalmıştır. Salgınlara yol açan bu bulaşıcı hastalıkların çoğu, üreme, avlanma ve küresel ticaret gibi faaliyetler yoluyla hayvanlarla artan etkileşimler nedeniyle insanlara geçen zoonotik patojenlerden kaynaklanmaktadır. Gelişen şehirler, artan seyahatlerin yanı sıra artan insan nüfusu nedeniyle ekosistemler üzerindeki etkiler, bulaşıcı hastalıkların ortaya çıkmasını ve yayılmasını artırarak salgınlara hatta pandemilere yol açmıştır. Patojenlerin hayvanlardan insanlara zoonotik aktarımı, ortaya çıkan enfeksiyonların tarih boyunca insanları etkilemesinde önemli bir mekanizmadır. Bu patojenlerin insanlara bulaşma mekanizmalarının anlaşılması, önleme ve kontrol yöntemlerinin geliştirilmesine olanak sağlamıştır. Çağlar boyunca izolasyon, karantina ve sınır kontrolü gibi halk sağlığı önlemlerinin uygulanması, bulaşıcı hastalıkların yayılmasının kontrol altına alınmasına ve toplum yapısının korunmasına yardımcı olmuştur. Eski Çağlardan içinde bulunduğumuz tarihe kadar uzanan bulaşıcı hastalıklar bunların yaşamlara, tarihsel ve toplumsal eğilimlere etkisi, bize sürekli olarak bulaşıcı hastalıkların taşıdığı muazzam gücü hatırlatmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Yurdakul ES. Tarihte önemli bulaşıcı hastalık salgınları. Turk J Public Health 2015;1.3: 1-6.
  2. 2. Lindahl JF, Grace D. The consequences of human actions on risks for infectious diseases: a review. Infect. Ecol. Epidemiology 2015;5(1):30048.
  3. 3. Wolfe ND, Dunavan CP, Diamond J. Origins of major human infectious diseases. Nature 2007; 447(7142): 279-283.
  4. 4. Piret J, Boivin G. Pandemics throughout history. Front. Microbiol 2021;11:631736.
  5. 5. Silbergeld E, et al. New infectious diseases and industrial food animal production. Emerg Infect Dis. 2010.
  6. 6. Parıldar H, Dikici MF. Pandemiler tarihi. Klinik Tıp Aile Hekimliği 2020;2(1):1-8.
  7. 7. Petruševski AB. History of infectious diseases development in the Old and the Middle Ages with the emphasis on the plague and leprosy. Vojnosanit Pregl 2013;70(7):704-708.
  8. 8. Morens DM.,et al. Pandemic COVID-19 joins history’s pandemic legion. MBio 2020;11(3):10.1128/mbio.00812-20.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Veteriner Mikrobiyolojisi

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

29 Mayıs 2024

Yayımlanma Tarihi

31 Mayıs 2024

Gönderilme Tarihi

1 Aralık 2023

Kabul Tarihi

27 Mart 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 14 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
İlgar, E., & Kalkanlı Taş, S. (2024). Çağlar Boyunca Salgınlar: Bulaşıcı Hastalıkların Tarihsel Bir Yolculuğu. Lokman Hekim Dergisi, 14(2), 180-193. https://doi.org/10.31020/mutftd.1398724
AMA
1.İlgar E, Kalkanlı Taş S. Çağlar Boyunca Salgınlar: Bulaşıcı Hastalıkların Tarihsel Bir Yolculuğu. Lokman Hekim Dergisi. 2024;14(2):180-193. doi:10.31020/mutftd.1398724
Chicago
İlgar, Elifnaz, ve Sevgi Kalkanlı Taş. 2024. “Çağlar Boyunca Salgınlar: Bulaşıcı Hastalıkların Tarihsel Bir Yolculuğu”. Lokman Hekim Dergisi 14 (2): 180-93. https://doi.org/10.31020/mutftd.1398724.
EndNote
İlgar E, Kalkanlı Taş S (01 Mayıs 2024) Çağlar Boyunca Salgınlar: Bulaşıcı Hastalıkların Tarihsel Bir Yolculuğu. Lokman Hekim Dergisi 14 2 180–193.
IEEE
[1]E. İlgar ve S. Kalkanlı Taş, “Çağlar Boyunca Salgınlar: Bulaşıcı Hastalıkların Tarihsel Bir Yolculuğu”, Lokman Hekim Dergisi, c. 14, sy 2, ss. 180–193, May. 2024, doi: 10.31020/mutftd.1398724.
ISNAD
İlgar, Elifnaz - Kalkanlı Taş, Sevgi. “Çağlar Boyunca Salgınlar: Bulaşıcı Hastalıkların Tarihsel Bir Yolculuğu”. Lokman Hekim Dergisi 14/2 (01 Mayıs 2024): 180-193. https://doi.org/10.31020/mutftd.1398724.
JAMA
1.İlgar E, Kalkanlı Taş S. Çağlar Boyunca Salgınlar: Bulaşıcı Hastalıkların Tarihsel Bir Yolculuğu. Lokman Hekim Dergisi. 2024;14:180–193.
MLA
İlgar, Elifnaz, ve Sevgi Kalkanlı Taş. “Çağlar Boyunca Salgınlar: Bulaşıcı Hastalıkların Tarihsel Bir Yolculuğu”. Lokman Hekim Dergisi, c. 14, sy 2, Mayıs 2024, ss. 180-93, doi:10.31020/mutftd.1398724.
Vancouver
1.Elifnaz İlgar, Sevgi Kalkanlı Taş. Çağlar Boyunca Salgınlar: Bulaşıcı Hastalıkların Tarihsel Bir Yolculuğu. Lokman Hekim Dergisi. 01 Mayıs 2024;14(2):180-93. doi:10.31020/mutftd.1398724
Creative Commons Lisansı
                                                                            Bu Dergi Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.

Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin süreli bilimsel yayınıdır. Kaynak gösterilmeden kullanılamaz.  Makalelerin sorumlulukları yazarlara aittir 

Kapak 

Ayşegül Tuğuz

İlter Uzel’inDioskorides ve Öğrencisi adlı eserinden 

Adres

Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Tarihi ve Etik  Anabilim Dalı Çiftlikköy Kampüsü

Yenişehir/ Mersin