FİNANSAL VARLIKLAR: VERGİ USUL KANUNU VE BÜYÜK VE ORTA BÜYÜKLÜKTEKİ İŞLETMELER İÇİN FİNANSAL RAPORLAMA STANDARTLARINA GÖRE DEĞERLEME VE MUHASEBELEŞTİRME

Öz

Vergi Usul Kanunu (VUK), muhasebenin vergi çerçevesinde gelişmesine katkıda bulunmuştur. 2012 yılında yayımlanan yeni Türk Ticaret Kanunu ile birlikte muhasebenin salt vergi için değil, gerçeğe uygun, ihtiyaca uygun, karşılaştırılabilir bilgi üretmesine yönelik önemli adımlar atılmıştır. Bu adımlardan biri de bağımsız denetim yaptırma zorunluluğuna sahip olup tam set finansal raporlama standartlarını uygulamak zorunda olmayan büyük ve orta büyük işletmelerin finansal tabloları için geçerli olan finansal raporlama standardıdır. Büyük ve Orta Boy İşletmeler için Finansal Raporlama Standardı (BOBİ FRS) 01.01.2018 tarihi ve sonrasında başlayan hesap dönemlerinde uygulanmak üzere yürürlüğe girmiştir. Bu çalışmanın amacı, finansal varlıkların sınıflandırılmasını, ölçülmesini ve muhasebeleştirilmesini VUK ve BOBİ FRS’ye göre incelemek ve bunlar arasındaki farkları ve benzerlikleri belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda ilk olarak finansal varlıklara ilişkin hükümler VUK ve BOBİ FRS’ye göre ayrı ayrı incelenmiş, daha sonra ise konu örnek olay çalışması yöntemine göre açıklanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Finansal Varlıklar
• Vergi Usul Kanunu
• Büyük ve Orta Boy İşletmeler Finansal Raporlama Standardı

FINANCIAL ASSETS: RECOGNITION AND ACCOUNTING ACCORDING TO TAX PROCEDURE LAW AND FINANCIAL REPORTING STANDARD FOR LARGE AND MEDIUM-SIZED ENTITIES

Öz

Tax Procedure Law (VUK in Turkish abbreviation) contributed to the development of accounting within the framework of taxation. With the new Turkish Commercial Code published in 2012, important steps have been taken for relevance, fair, and comparable accounting information which is reveal that accounting information is not just for tax purposes.One of these steps is the financial reporting standard that is valid in the financial statements of large and medium-sized entities that have to carry out independent audits and do not have to apply the full set of Financial Reporting Standards. Financial Reporting Standards for Large and Medium Sized Entities (BOBİ FRS in Turkish abbreviation), has been put into effect for the accounting periods starting on or after 01 January 2018. The objective of this study is to examine the classification, measurement and accounting of financial assets according to the VUK and the BOBİ FRS and to determine the differences and similarities between them. For this objective, at first, financial assets have been examined individually according to VUK and BOBİ FRS and then the subject has been explained through examples.

Anahtar Kelimeler

• Financial Assets
• Tax Procedure Law
• Financial Reporting Standard for Large and Medium Sized Entities

Kaynakça

1. Akbulut, A. (2012). Karşılaştırmalı TMS/TFRS - VERGİ Uygulamaları ve Sonuçları. Ankara: Hesap Uzmanları Derneği.
2. Aslan, Ü. (2011). “ Bankalarda – Vadeye Kadar Elde Tutulacak Menkul Kıymet- İşlemleri ve Etkin Faiz Yöntemi”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, Sayı: 52, 105.
3. Buyruk, A. Ö. (2015). “Menkul Kıymetlerin Vergi Kanunlarına Göre Değerlemesi”, Vergi Dünyası (412), 77-81.
4. Çanakçıoğlu, M. (2018). “ Geçmişten Günümüze Türkiye’deki Muhasebe Sistemi”, Turkish Studies, Current Debates in Social Sciences (CUDES-2018) Volume 13/23, Summer, 18.
5. Demir, Ş. (2015). Türkiye Muhasebe ve Finansal Raporlama Standartları TMS TFRS - VUK Değerleme YAklaşımı. Ankara: Seçkin.
6. Demir, Volkan, “ UFRS (TFRS) 7 Finansal Araçlar: Açıklamalar Standardı Kapsamında Finansal Raporlamaya Genel Bakış” ,http://.archive.ismmmo.org.tr/docs/SEMPOZYUMLAR/...08/.../16_1volkan%20demir.pdf (05.08.2019)
7. Doğan, Aziz (2018). “Büyük ve Orta Boy İşletmeler İçin Finansal Raporlama Standardı ile VUK/ MSUGT Karşılaştırılması”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, Sayı: 80, 116-122.
8. Ergin, N. E. (2016). “Vergi Mevzuatı ile TMS/TFRS'nin Değerleme Ölçüleri Açısından Karşılaştırılması”, Vergi Dünyası (418), 11.

9. Erduru, İ. ve Deran, A. (2017). “ Varlıklarda Değer Düşüklüğü Standardının İlkeleri ve Muhasebe Meslek Mensuplarının İlgi Düzeylerini Belirlemeye Yönelik Bir Araştırma”, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, Cilt: 7, Sayı: 1,42.
10. Fidan, M. M. (2019, Ocak). Ticari Alacaklarda Değer Düşüklüğü–TFRS 9 Finansal Araçlar Standardının Basit Yaklaşımı ve Vergi Usul Kanunu Karşılaştırılması. Muhasebe ve Finansman Dergisi (81), 37-58.
11. KGK, Büyük ve Orta Boy İşletmeler İçin Finansal Raporlama Standardı.
12. KGK. Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Hesap Planı Taslağı (KGK Taslak).
13. Kızıl, A. Fidan, M.M.,Kızıl, C. ve Keskin, İ. (2016). Türkiye Muhasebe ve Türkiye Finansal Raporlama Standartları, Bursa: Dora Yayınevi.
14. Küçük, M. (2018). Değerleme. İstanbul: Maliye Hesap Uzmanları Derneği.
15. Maliye Hesap Uzmanları Derneği. (2019). 2019 Beyanname Düzenleme Kılavuzu Vergi Usul Kanunu 4. İstanbul: Maliye Hesap Uzmanları Derneği.
16. Özerhan, Y.ve Sultanoğlu, B. (2018). MSUGT-TMS/TFRS Karşılaştırmalı Uygulamalı BOBİ Finansal Raporlama Standardı. Ankara: Gazi Kitapevi.
17. Öztürk, E. (2017).”Finansal Varlıkların Ölçme ve Muhasebeleştirme Esaslarının Büyük ve Orta Boy İşletmeler İçin Finansal Raporlama Standardı ve Türkiye Finansal Raporlama Standartları Açısından Karşılaştırılması”, İşletme Araştırmaları Dergisi, 9 (3), 596-598-600.
18. Özyer, M. A. (2014). Açıklamalı ve Örneklerle Vergi Usul Kanunu Uygulaması (6. Baskı b.). İstanbul: Maliye Hesap Uzmanları Derneği.
19. Ramirez, J. (2015). Accounting for Derivatives (Second Edition b.). West Sussex, UK: Wiley.
20. Uçan, R. (2015). Muhasebe Uygulama Örnekleri ile Vergi Usul Kanunu ve TMS/TFRS Açısından Menkul Kıymetlerin Değerlemesi. Ankara: Gazi Kitapevi.
21. Vergi Müfettişleri Derneği. (2018). 2018 Beyanname Düzenleme Rehberi, Vergi Usul Kanunu Rehberi (Cilt 3). Ankara: Vergi Müfettişleri Derneği.
22. Vergi Müfettişleri Derneği. (2018c). 2018 Beyanname Düzenleme Rehberi, Vergi Usul Kanunu Rehberi (Cilt 3). Ankara: Vergi Müfettişleri Derneği.
23. Zengin, E. (2015, Aralık), Alacak ve Borçlar ile Yabancı Paraların Değerlemesi, Reeskont İşlemleri ve Muhasebeleştirilmesi, Vergi Dünyası,(412), 132-133.
24. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (1961), Resmi Gazete, 10703, 10 Ocak.
25. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (2011), Resmi Gazete, 27846, 14 Şubat.
26. http://www.gib.gov.tr (11.10.2019)