EFFECTS OF SUCCESSIVE ACCOUNTING FRAUDS AND THEIR REFLECTION ON FINANCIAL STATEMENTS: A CASE STUDY

Öz

Accounting fraud affects all stakeholders of an enterprise. Government, business partners, business managers, and other users of financial statements are stakeholders who are exposed to accounting fraud. Accounting fraud can be committed with incentives like paying less taxes, disclosure of high/low profits, and window dressing of financial statements. One of the most utilized methods of accounting fraud in Turkey is using false/misleading documents. The purpose of this study is to determine the effects of accounting frauds committed by using fraudulent/misleading documents on the stakeholders of enterprises and to determine the methods of detecting frauds in the auditing process. In the case study, unlike other studies, the effects of successive accounting frauds on the financial statements are demonstrated. In addition, taking the current legislation into account, the effects of accounting frauds conducted on several accounts specifically equity, inventory, and the cash balance on the tax loss. In the last part of the study, the auditing procedures to determine the accounting frauds in practice are discussed.

Anahtar Kelimeler

• Accounting Fraud,Auditing,Financial Statement Manipulation

SİLSİLE HALİNDEKİ MUHASEBE HİLELERİNİN ETKİLERİ VE FİNANSAL TABLOLARA YANSIMASI: BİR ÖRNEK OLAY ÇALIŞMASI

Öz

Muhasebe hileleri işletmenin tüm paydaşlarını etkileyen bir husustur. Devlet, işletme ortakları, işletme yöneticileri ve diğer finansal tablo kullanıcıları muhasebe hilelerine maruz kalan paydaşlardır. Muhasebe hilesi daha az vergi ödeme, yüksek/düşük kâr açıklama, finansal tabloları makyajlama gibi istekler ile yapılabilmektedir. Türkiye’de en çok başvurulan muhasebe hilesi yöntemi sahte/yanıltıcı belge kullanımıdır. Bu çalışmanın amacı, sahte/yanıltıcı belge kullanımıyla yapılan muhasebe hilelerinin işletme paydaşlarına etkilerini ve denetim açısından hilelerin tespit edilme yöntemlerini ortaya koymaktır. Örnek uygulamada diğer çalışmalardan farklı olarak birbirini takip eden muhasebe hilelerinin finansal tablolara etkileri gösterilmiştir. Ayrıca güncel mevzuat göz önünde bulundurularak sermaye hesapları, stok hesapları ve kasa bakiyesi üzerinde yapılan muhasebe hilelerinin vergi ziyaı oluşumuna etkisi yer almaktadır. Çalışmanın sonucu olarak, uygulamada yer alan muhasebe hilelerinin tespiti için yapılması gereken denetim prosedürleri tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Muhasebe Hileleri,Finansal Tablo Manipülasyonu,Denetim

Kaynakça

1. Aras, F. (2015). Vergi Hukukunda Muhasebe Hilesi ve Hukuki Sonuçları, Yüksek Lisans Tezi
2. Arnold, Beth-De Lange, Paul (2004), “Enron: An Examination of Agency Problems”, Critical Perspectives on Accounting, Vol.15, No.6-7, (751-765).
3. Artar, Y. (2016). Türkiye’de Yasal Boşluk ve Esnekliklerden Yararlanılarak Gerçekleştirilen Yaratıcı Muhasebe Uygulamaları. Vergi Dünyası. Sayı 418, ss.37-38
4. Bayraktar, A. (2007). Türkiye’de Muhasebe Hileleri Tarihi, Yüksek Lisans Tezi
5. BDS Madde 240 (16 Aralık 2017 Cumartesi tarihli, 30272 sayılı resmi gazete) Erişim tarihi: 29.06.2019
6. BDS Madde 315 (https://www.kgk.gov.tr/Portalv2Uploads/files/Duyurular/v2/BDS/bdsyeni25.12.2017/BDS%20315-Site.pdf) Erişim Tarihi : 27.07.2019
7. Cendrowski, H. Perry, Martin, J. Wadecki, A.A. Petro, L.W. (2007). The Handbook of Fraud Deterrence, books.google.com (preview), ss 40-46
8. Çatıkkaş, Ö. (2011). İşletmelerde Mali Tablo Hileleri, Denetişim, 2011/8 Çıtak, N. (2009). Yaratıcı Muhasebe Hileli Finansal Raporlama Mıdır? Mali Çözüm. Sayı 91, ss 84-85

9. Genç, M. (2018). Yaratıcı Muhasebe Uygulamalarının Ortaya Çıkarılmasında Kullanılan Modeller, II. Uluslararası Bilimsel ve Mesleki Çalışmalar Kongresi.
10. GİB 2018 Faaliyet Raporu , Erişim Tarihi : 10.11.2019
11. Kandemir, C. (2010). Muhasebe Hilelerinin Ortaya Çıkarılmasında ve Önlenmesinde Bağımsız Denetimin Rolü ve Bağımsız Denetçinin Sorumluluğu, Doktora Tezi
12. Kaya, G. (2013). Muhasebe Hilelerinin Vergi Usul Kanununa Göre Değerlendirilmesi ve Türk Ticaret Kanunu’na Göre Değerlendirilmesi ve Mali Analize Etkileri, Yüksek Lisans Tezi
13. Kaya, P. Uzay, Ş. (2018). Hileli Finansal Raporlama ve Bağımsız Denetçinin Sorumluluğu, Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi Özel Sayı 2018; Sayı 20, ss. 721-740 KGK 2018 Yıllık İnceleme Raporu, Erişim Tarihi : 12.11.2019
14. Sabankaya, M. (2018). Finansal Tablolarda Muhasebe Hilelerinin Fark Edilmesi ve Ortaya Çıkartılma Biçimleri, Yüksek Lisans Tezi
15. Temelli, E. (2014). Stoklara ilişkin Muhasebe Hileleri ve Uygulama Örneği, Yüksek Lisans Tezi
16. Vergi Usul Kanunu Madde 359 (12.01.1961 tarihli ,10703 sayılı Resmi Gazete) Erişim Tarihi : 20.06.2019
17. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.4.213.pdf (Erişim Tarihi: 29.06.2019)
18. Yunus, C. Bezirci, M. (2009) Stok Hesaplarının Denetiminde İç Kontrol Sistemi ve İç Denetimin Önemi. Selçuk Üniversitesi İİBF Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, Sayı 22, ss. 511-512