SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK DÜZEYİNİN FİNANSAL PERFORMANS ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: BORSA İSTANBUL’DA BİR ARAŞTIRMA

Öz

Günümüzde, paydaşlar şirketlerden finansal bilgilerin yanı sıra, finansal olmayan bilgileri de raporlamalarını beklemektedir. Bu sebeple, işletmelerin finansal olmayan bilgilerini raporlayabilmesi için, uluslararası anlamda kabul edilen raporlama rehberleri yayınlayan kurum ve kuruluşlar ortaya çıkmıştır. Bu kurum ve kuruluşlar arasında dünya çapında en yaygın olarak kabul edilmiş kurum ve inisiyatif, Küresel Raporlama Girişimi (GRI)’dir. GRI, işletmelerin ekonomik, çevresel ve sosyal performanslarıyla ilgili standartları belirlemekte ve işletmelerin finansal olmayan bilgilerini raporlamasına imkân tanımaktadır. Bu çalışmada, BIST Metal Eşya, Makine Endeksindeki şirketlerin, 2014-2018 yılları arasındaki dönemlerinin GRI ilkelerine göre sürdürülebilirlik düzeyleri belirlenmiş ve bu düzeylerin, finansal performansa etkisi Panel Veri Regresyon analizi kullanılarak ölçülmüştür. Yapılan analizler sonucunda sürdürülebilirlik performans göstergelerine ilişkin açıklanan bilgi düzeyiyle, şirketlerin aktif kârlılığı, özkaynak kârlılığı, kullanılan sermaye getirisi ve vergi öncesi kâr arasında istatistiki olarak anlamlı pozitif yönlü bir ilişki olduğu; toplam varlıklarda büyüme oranıyla ise istatistiki olarak negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu anlaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Kurumsal Sosyal Sorumluluk
• Kurumsal Sürdürülebilirlik
• Kurumsal Raporlama
• Sürdürülebilirlik Raporlaması
• Küresel Raporlama Girişimi (GRI)
• Panel Veri Regresyon Analizi

EVALUATION OF THE EFFECT OF SUSTAINABILITY LEVEL ON FINANCIAL PERFORMANCE: A STUDY IN BORSA İSTANBUL

Öz

Nowadays, stakeholders expect companies to report non-financial information as well as financial information. As such, institutions and organizations that have published internationally accepted reporting guidelines have emerged so that businesses can report their non-financial information. Among these institutions and organizations, the most widely accepted institution and initiative worldwide is Global Reporting Initiative (GRI). GRI sets standards for economic, environmental and social performance of enterprises and allows enterprises to report non-financial information. At this point, in this study, the sustainability levels of the companies in the BIST Metal Goods and Machinery Index were determined according to the GRI principles of the period 2014-2018, and the effect of these levels on financial performance was measured using Panel Data Regression analysis. As a result of the analysis, it has been understood that there is a statistically significant positive relationship between the level of knowledge disclosed regarding sustainability performance indicators of the return on assets, return on equity, capital return and profit before tax; that there is a statistically negative relationship with the growth rate in total assets.

Anahtar Kelimeler

• Corporate Social Responsibility
• Corporate Sustainability
• Corporate Reporting
• Sustainability Reporting
• Global Reporting Initiative (GRI)
• Panel Data Regression Analysis

Kaynakça

1. Aktan, C. C. ve Börü, D. (2007). Kurumsal Sosyal Sorumluluk, İstanbul: İGİAD Yayını.
2. Aydede, C. (2007). Yükselen Trend: Kurumsal Sosyal Sorumluluk, İstanbul: MediaCat.
3. Başar, A. B., (2014). Kurumsal Sosyal Sorumluluk Raporlaması ve Finansal Performans Arasındaki İlişki Borsa İstanbul’da İşlem Gören Kimya-Petrol-Plastik Sektörü Şirketleri Üzerine Bir Araştırma, Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 21(2), 59-72.
4. Belu, C. (2009). ‘Ranking Corporations Based on Sustainable and Socially Responsible Practices, A Data Envelopment Analysis (DEA) Approach. Sustainable Development, 17, 257-268.
5. BİST, Borsa İstanbul Sürdürülebilirlik Endeksi, https://www.borsaistanbul.com/endeksler/bist-pay-endeksleri/surdurulebilirlik-endeksi
6. BİST (2014). Sürdürülebilirlik İçin Sürdürülebilirlik Rehberi, https://www.borsaistanbul.com/data/kilavuzlar/surdurulebilirlik-rehberi.pdf
7. Burhan, A. H. N. ve Rahmanti, W. (2012), The İmpact Of Sustainability Reporting On Company Performance, Journal Of Economics, Business, And Accountancy Ventura, 15(2), 257–272.
8. Charlo, M. J., Moya, I. ve Muñoz, A. M. (2015), Sustainable Development and Corporate Financial Performance: A Study Based on the FTSE4Good IBEX Index, Business Strategy and the Environment, 24(4), 277-288.

9. Cheung, A. W. K. (2011), Do Stock Investors Value Corporate Sustainability? Evidence From an Event Study, Journal of Business Ethics, S.99, 145–165.
10. Collison, D. J., Cobb, G., Power, D. M. ve Stevenson, L. A. (2008). The Financial Performance of the FTSE4Good Indices, Corporate Social Responsibility and Environmental Management, 15(1), 14-28.
11. Çıtak, L. ve Ersoy, E. (2016). Firmaların BIST Sürdürülebilirlik Endeksine Alınmasına Yatırımcı Tepkisi: Olay Çalışması Ve Ortalama Testleri İle Bir Analiz, Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 8(1), 43-57.
12. Düzer, M. ve Önce, S. (2018). Sürdürülebilirlik Performans Göstergelerine İlişkin Açıklamaların Finansal Performans Üzerine Etkisi: Bist’te Bir Uygulama, Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, Mart 2018, 11(1), 93-118.
13. Esin, A. (1978). İşletmelerin Sosyal Sorumluluğu ve Sosyal Denetim Raporları (Doçentlik Tezi), İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi, İstanbul.
14. Fettahoğlu, S. (2013). İşletmelerde Sosyal Sorumluluk İle Finansal Performans Arasındaki İlişki: İMKB’ye Yönelik Bir Uygulama, Sosyal Ve Beşeri Bilimler Dergisi, 5(2), 11-20.
15. Gao, Y. (2011). CSR in an Emerging Country: A Content Analysis of CSR Reports of Listed Companies, Baltic Journal of Management, 6(2), 263-291.
16. Gould, S. (2011). Accounting for Sustainability, Accountancy Plus. Issue 1, March 2011, 19-20.
17. GRI, Global Reporting Initiative G4 Reporting Principles and Standard Disclosures, www.globalreporting.org/resourcelibrary/GRIG4-Part1-Reporting-Principles-and-Standard-Disclosures.pdf
18. Herkes İçin Kurumsal Sosyal Sorumluluk Projesi (2016). Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlaması Ulusal İnceleme Raporu, http://csrforall.eu/tr/icerik/reports/CSR-Ulke-Analiz-RaporuTR-190116.pdf
19. Kelly, M. ve Alam, M. (2009). Educating Accounting Students in the Age of Sustainability, The Australasian Accounting Business&Finance Journal, V.3, 30-44.
20. KPMG, (2013). Survey of Corporate Responsibility Reporting, https://assets.kpmg/content/dam/kpmg/pdf/2013/12/corporate-responsibility-reporting-survey-2013.pdf
21. López, M. V., Garcia, A. ve Rodriguez, L. (2007). Sustainable Development and Corporate Performance: A Study Based on the Dow Jones Sustainability Index, Journal of Business Ethics, 75(3), 285-300.
22. McWiliams, A. ve Siegel, D. (2001). Corporate social responsibility: A Theory of The Firm Perspective, Academy of Management Review, 26(1), 117-127.
23. Onay, A. (2015). Sürdürülebilir Kalkınma, Kurumsal Sürdürülebilirlik ve Sürdürülebilirlik Raporlaması, EJOIR, Aralık 2015 IWCEA Özel Sayısı, C.3, 104-118.
24. Önce, S., Onay, A. ve Yeşilcelebi, G. (2015). Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlaması ve Türkiye’deki Durum, Journal Of Economics, 2(2), 230-252.
25. Özkol, E., Çelik, M. ve Gönen, S. (2005). Kurumsal Sosyal Sorumluluk ve Muhasebenin Sosyal Sorumluluğu, Dokuz Eylül Üniversitesi İ.İ.B.F. Muhasebe ve Finansman Dergisi, S.27, 134-145.
26. Reddy, K. ve Gordon, L. W. (2010). The Effect of Sustainability Reporting on Financial Performance: An Empirical Study Using Listed Companies, Journal of Asia Entrepreneurship and Sustainability, 6(2), 19-42.
27. Škare, M. ve Golja, T. (2012). Corporate Social Responsibility and Corporate Financial Performance Is There a Link?, Economic Research, Issue.1, 215-242.
28. Sak, A. F. ve Dalgar H. (2020). Kurumsal Sürdürülebilirliğin Firmaların Finansal Performansına Etkisi: BİST Kurumsal Sürdürülebilirlik Endeksindeki Firmalar Üzerinde Bir Araştırma, Muhasebe ve Finansman Dergisi, Ocak 2020 (85), 173-186.
29. Tatoğlu, F. Y. (2018) Panel Veri Ekonometrisi, İstanbul: Beta Yayıncılık.
30. Topal, Gizem – Çankaya, Serkan (2019), Sürdürülebilirlik Çalışmalarının İşletmelerin Finansal Performanslarına Etkisi, İstanbul Ticaret Üniversitesi Dış Ticaret Enstitüsü Tartışma Metinleri, İstanbul.
31. Türkçe Sözlük. (2013).
32. Uwalomwa, U. (2011). Corporate Social Environmental Sustainability Reporting and Firms’ Performance: A Study of Selected Firms in Nigeria, BVIMSR’S Journal Of Management Research, 3(1), 1-18.