Araştırma Makalesi

Konut Üretiminde Arz-Talep Dengesi Kurulamamasının Nedenleri ve Sonuçları

Cilt: 8 Sayı: 3 30 Ağustos 2023
PDF İndir
TR EN

Konut Üretiminde Arz-Talep Dengesi Kurulamamasının Nedenleri ve Sonuçları

Öz

Türk inşaat sektörü, özellikle 1980’li yılların ikinci yarısından itibaren ekonomik büyümenin lokomotifi olmuş, yaşanan ekonomik kriz dönemlerinde bile bu konumunu sürdürmeyi başarmıştır. 2018 yılından itibaren kendini göstermeye başlayan finansal krizin, bu durumu değiştirmemekle birlikte, inşaat sektörünü hiç beklemediği bir şekilde konut fazlası sorunu ile karşı karşıya bıraktığı hususu son birkaç yılda Türkiye kamuoyu gündemini meşgul eden ana başlıklardan biri haline gelmiştir. Konut fazlası veya konut stoku gibi anahtar kelimeler kullanılarak internette bir arama yapıldığında sadece birkaç saniye içinde konuya ilişkin çok sayıda bilgi ve yoruma ulaşılabilmektedir. Üretilen konutların önemli bir bölümünün planlanan takvime uygun şekilde satılamadığına, dolayısıyla da konut stoklarının arttığına ilişkin tespit ve değerlendirmeler ile bu durumun ortaya çıkardığı başarısızlık hikâyeleri bu bilgi ve yorumlardan bazılarıdır. Söz konusu başarısızlığın ortadan kaldırılabilmesi için konut kredisi faizlerinde indirim, peşinat düşürme, taksitleri uzun vadelere yayma, ödemeleri erteleme ve maliyetine satış gibi çeşitli yollara başvurulmuş ve bunlara ilaveten daha neler yapılabileceği konuşulmaya başlanmıştır. Böyle bir ortamda gerçekleştirilen bu çalışmada; sorunun kaynağını oluşturabilecek nedenler tartışılarak gelecekteki geliştirmelere katkı sağlanabilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla öncelikle Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)’nun yapı ruhsatı, yapı kullanma izin ve ilk satış konut istatistikleri yardımıyla, bahsi geçen sorunun varlığı değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlar 2000-2019 döneminde ruhsata bağlanarak yapımına başlanılan toplam 12.543.047 bağımsız bölümün %16,96’sına karşılık gelen 2.127.086 adedin tamamlanamadığını, 2012-2020 döneminde yapı kullanma izni almış olan toplam 6.614.059 konutun %23,57’sini oluşturan 1.558.808 adedin ise 2021 yılı sonu itibariyle satılamamış olduğunu göstermiştir. Sonrasında, konut geliştirmenin tamamlanamama ve pazarlanamama başarısızlıkları olarak da nitelendirilebilecek bu durumun neden ve sonuçları üzerine odaklanılmıştır. Genelde gayrimenkul geliştirmenin, özelde konut geliştirmenin temel özellikleri, riskleri ve süreçlerine ilişkin literatür bilgileri temel alınarak, geliştirmede başarı için anahtar olabilecek unsurlar ile bu unsurların gerektiği gibi dikkate alınmamasından doğabilecek sonuçların vurgulanmasına çalışılmıştır. Yapılan değerlendirmeler, konut sektöründe üretim-arz-talep dengesinin kurulabilmesi için proje geliştirme yaklaşımlarının yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini göstermiştir. Gelecekteki konut geliştirmelerde; risklerin en önemli kaynağını oluşturan geliştirmenin temel özelliklerine ve risk yönetimi yapılanmasına daha fazla dikkat edilmesi zorunluluğu vurgulanmıştır. Karar vermede en önemli noktayı teşkil eden uygulanabilirlik analizlerine ve bu analizler içerisinde programlamaya, geçmişte olduğundan çok daha fazla önem verilmesi ve bu yönde hareket edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aliefendioğlu Y., Tanrıvermiş H. ve Keskin E. (2019). Türkiye’de konut yatırımları ve yönetim modellerinin değerlendirilmesi. Uluslararası Tesis Yönetim Konferansı, 10-11 Ekim, Ankara, Türkiye. Aibinu, A.A. ve Jagboro, G.O. (2002). The effects of construction delays on project delivery in Nigerian construction industry. International Journal of Project Management, 20; 593-599. PII: S0263-7863(02)00028-5
  2. Andrade, J.B., Vieira, S.M. ve Bragança L. (2012). Selection of key sustainable indicators to steel buildings in early design phases. Concepts and Methods for Steel Intensive Building Projects, Technical Committee 14 Sustainability and Eco-Efficiency of Steel Construction, No 130, Chapter IV-Sustainable Design, 167-178. https://core.ac.uk/download/pdf/55622510.pdf
  3. Antoniou, F., Aretoulis, N.A., Konstantinidis, D. ve Kalfakakou, G.P. (2013). Complexity in the evaluation of contract types employed for the construction of highway projects. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 74; 448-458. DOI: 10.1016/j.sbspro.2013.03.048
  4. Baloi, D. ve Price, A.D.F. (2003). Modelling global risk factors affecting construction cost performance. International Journal of Project Management, 21; 261-269. DOI:10.1016/S0263-7863(02)00017-0
  5. Bragança, L., Vieira, S.M. ve Andrade, J.B. (2014). Early stage design decisions: The way to achieve sustainable buildings at lower costs. Hindawi Publishing Corporation The Scientific World Journal, 1-8, Article ID 365364. https://doi.org/10.1155/2014/365364
  6. Buertey, J.I.T., Abeere-Inga, E. ve Kumi, T.A. (2013). The financial impact of risk factors affecting project cost contingency: evidential reasoning method. Journal of Engineering, Project, and Management, 3 (2), 65-73. DOI:10.32738/JEPPM.201307.0003
  7. Chapman, R.J. (2001). The controlling influences on effective risk identification and assessment for construction design management. International Journal of Project Management 19, 147-160. PII: S0263-7863(99)00070-8
  8. Chou, J.S. (2011). Cost simulation in an item-based project involving construction engineering and management. International Journal of Project Management, 29, 706–717. DOI:10.1016/j.ijproman.2010.07.010

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mimarlık

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Ağustos 2023

Gönderilme Tarihi

28 Aralık 2022

Kabul Tarihi

30 Mayıs 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 8 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Tanrıvermiş, P. H., & Mendeş, M. (2023). Konut Üretiminde Arz-Talep Dengesi Kurulamamasının Nedenleri ve Sonuçları. Mimarlık ve Yaşam, 8(3), 575-596. https://doi.org/10.26835/my.1225984
AMA
1.Tanrıvermiş PH, Mendeş M. Konut Üretiminde Arz-Talep Dengesi Kurulamamasının Nedenleri ve Sonuçları. MY. 2023;8(3):575-596. doi:10.26835/my.1225984
Chicago
Tanrıvermiş, Prof.dr. Harun, ve Murat Mendeş. 2023. “Konut Üretiminde Arz-Talep Dengesi Kurulamamasının Nedenleri ve Sonuçları”. Mimarlık ve Yaşam 8 (3): 575-96. https://doi.org/10.26835/my.1225984.
EndNote
Tanrıvermiş PH, Mendeş M (01 Ağustos 2023) Konut Üretiminde Arz-Talep Dengesi Kurulamamasının Nedenleri ve Sonuçları. Mimarlık ve Yaşam 8 3 575–596.
IEEE
[1]P. H. Tanrıvermiş ve M. Mendeş, “Konut Üretiminde Arz-Talep Dengesi Kurulamamasının Nedenleri ve Sonuçları”, MY, c. 8, sy 3, ss. 575–596, Ağu. 2023, doi: 10.26835/my.1225984.
ISNAD
Tanrıvermiş, Prof.dr. Harun - Mendeş, Murat. “Konut Üretiminde Arz-Talep Dengesi Kurulamamasının Nedenleri ve Sonuçları”. Mimarlık ve Yaşam 8/3 (01 Ağustos 2023): 575-596. https://doi.org/10.26835/my.1225984.
JAMA
1.Tanrıvermiş PH, Mendeş M. Konut Üretiminde Arz-Talep Dengesi Kurulamamasının Nedenleri ve Sonuçları. MY. 2023;8:575–596.
MLA
Tanrıvermiş, Prof.dr. Harun, ve Murat Mendeş. “Konut Üretiminde Arz-Talep Dengesi Kurulamamasının Nedenleri ve Sonuçları”. Mimarlık ve Yaşam, c. 8, sy 3, Ağustos 2023, ss. 575-96, doi:10.26835/my.1225984.
Vancouver
1.Prof.dr. Harun Tanrıvermiş, Murat Mendeş. Konut Üretiminde Arz-Talep Dengesi Kurulamamasının Nedenleri ve Sonuçları. MY. 01 Ağustos 2023;8(3):575-96. doi:10.26835/my.1225984

Cited By

16299  16302  16303  18949   21920   30985 30986

download  downloaddownload