Konutun Ev ve Yuva Kavramına Evrilmesinin Sanatçıların Yaşam Alanları Üzerinden Analizi

Öz

Birey ve ev arasındaki ilişki, tarihsel süreçte filozof ve düşünürlerin de değindiği konular arasında yer almış; bireyin içerisinde barındığı konutun ev veya yuva kavramlarıyla nitelendirilmesi ve bu kavramlar arasında çeşitli kültürlerde bir ayırımın varlığı üzerine araştırmalar yapılan bir konu olmuştur. İnsanın korunma ve barınma ihtiyacına yönelik işlevsel bir yapıyı ifade eden konut kavramı, içerisinde barınan bireyin mekânla bağ kurmasıyla fiziksel bir yapı olmanın ötesine geçerek güvenli bir sığınak, kişisel ve manevi değerlerini imgeleyen "ev" ve “yuva” kavramlarına evrilmiştir. Benzer yapısal ve işlevsel özelliklerle tasarlanan mekânların, salt konut olmanın ötesine geçebileceği ve kullanımlarına bağlı olarak ev/yuva olarak nitelendirilebileceği varsayılmaktadır. Dolayısıyla bu durum, konutun tek başına ev veya yuva duygularını uyandıramayacağı fikrini desteklemektedir ve birey ile mekân arasındaki diyaloğun artması, varoluşsal bağı güçlendirerek aidiyet gibi duygulara yol açmaktadır. Yaratıcı bireyler olan sanatçılar, kimliklerini ve değerlerini, yarattıkları eserlere ve yaşam alanlarına daha kolay yansıtabilmektedir bu da mekânla aralarındaki diyaloğu arttırmaktadır. Bu nedenle çalışma, yaşadıkları konutları yalnızca yaşam alanı değil aynı zamanda çalışma alanı olarak da kullanan sanatçıların, barındığı konutun hangi faktörlerle ve nasıl anlamlı bir mekâna dönüşerek ev/ yuva olarak nitelendirildiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu amaç kapsamında araştırmanın metodolojisinin oluşturulmasında ilk adım, kapsamlı bir literatür taramasından elde edilen bilgilerin kavramsal bir araştırma yaklaşımı kullanılarak çalışmanın çerçevesinin şekillendirilmesidir. Ardından, örnek olarak seçilen evler ile bu evlerde yaşayan bireyler arasındaki ilişki, seçilen evlerin görselleri üzerinden doküman analizi yöntemiyle ele alınmıştır. İkonik sanatçıların yaşam ve çalışma alanlarını barındıran mekânların incelenmesi bu evlerin, sanatçıların kimlikleriyle nasıl iç içe geçtiğini göstermiştir. Bu mekânların sadece birer konut olmanın ötesine geçerek sanatçıların yaratıcı ifadelerinin ve kişisel yaşamlarının birer uzantısı haline geldiği sonucuna varılmış; duygusal bağlantı, rahatlık ve aşinalık, kişiselleştirme, çevresel ve estetik faktörler, sahiplenme ve kontrol, kültürel değerler, kişisel deneyimler, manevi öneme sahip nesneler gibi faktörlerin, bir konutun ev ya da yuva olarak nitelendirilmesine katkıda bulunduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• İç Mekân
• Tasarım
• Konut
• Ev
• Çalışma Alanı

Analysis of the Evolution of Housing into the Concept of Home and Nest through the Living Spaces of Artists

Öz

The relationship between individuals and their homes has long been a topic of interest for philosophers and thinkers throughout history. The concept of housing, which initially represented a physical structure for protection and shelter, has evolved into the ideas of "home" and "nest" that symbolize personal and spiritual values. It is assumed that spaces designed with similar structural and functional features can go beyond being a mere dwelling and can be characterized as home/nest depending on their use. This suggests that housing alone cannot evoke feelings of home or nest; instead, it is the interaction and relationship between the individual and the space that strengthens the sense of belonging. Artists, being creative individuals, have an easier time expressing their identities and values in their works and living spaces, which further enhances the dialogue between them and their environment. This study aims to explore how and why artists' residences, which serve as both living and working spaces, transform into meaningful homes. The methodology involves using a conceptual research approach after conducting a comprehensive literature review. The relationship between the houses selected as examples and the individuals living in these houses was analyzed through document analysis method based on the visuals of the selected houses. This examination reveals how these houses are intertwined with the artists' identities, going beyond being mere residences and becoming extensions of their creative expressions and personal lives. Several factors contribute to the characterization of a residence as a home or a nest, including emotional connection, comfort and familiarity, personalization, environmental and aesthetic factors, ownership and control, cultural values, personal experiences, and objects of spiritual significance. Overall, this study highlights the significance of the dwelling space for artists and how it becomes an expression of their artistic identity.

Anahtar Kelimeler

• Interior Space
• Design
• House
• Home
• Workspace

Kaynakça

1. Adıgüzel Özbek, D., Ertürk, D. Z. (2017). Mekânı Anlama Üzerine Süreç Odaklı Bir Yaklaşım. Tasarım+ Kuram Journal, 13(24), 79-89. https://doi.org/10.23835/tasarimkuram.412068
2. Aktok, Ö. (2021). Heidegger’in Tekniğe Yönelik Düşüncesinde Ontik-Ontolojik Ayrımı: Tekniğin Teknik Olmayan Özü. Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, (32), 205-231. doi.org/10.53844/flsf.1013015
3. Bachelard, G. (1996). Mekânın Poetikası. Aykut Derman (Çev.). İstanbul: Kesit Yay. Berger, J. (2016). Ve Yüzlerimiz, Kalbim, Fotoğraflar Kadar Kısa Ömürlü. İstanbul: Metis Yayıncılık.
4. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative research journal, 9(2), 27-40.
5. Crowell, S. (Ed.). (2012). The Cambridge Companion to Existentialism. UK: Cambridge University Press.
6. Demirarslan, D. (Ed.). (2022). Mobilya ve Tasarım. İstanbul: Efe Akademi Yayınları.
7. Erkenez, S. (2016). Beden-Mekân İlişkisinin Çözümlenmesi ve Yeni Olasılıklar. (Doktora Tezi). Yıldız Teknı̇k Ünı̇versı̇tesı̇/Fen Bı̇lı̇mlerı̇ Enstı̇tüsü, İstanbul.
8. Etili, Z., Önal, S. (2022). Platon’un İdeaları Bağlamında Descartes’ın Ruh-Beden İkiliğinin İncelenmesi. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12 (1), 283-298.

9. Fabiny, S., Who, H. Q. (2013). Who was Frida Kahlo?. USA: Penguin
10. Hisarlıgil, B. B. (2008). Martin Heidegger’de “Mekân” Düşüncesi: Hermeneutik-Fenomenolojik Bir Yaklaşım. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(25), 23-34. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/219456
11. Hollander, J. (1991). It all depends. Social Research, 31-49. https://www.jstor.org/stable/40970629
12. Husserl, E. (2003). Fenomenoloji Üzerine Beş Ders. Harun Tepe (Çev.). Ankara: Bilim ve Sanat.
13. Jacobson, K. (2009). A Developed Nature: A Phenomenological Account of The Experience of Home. Continental Philosophy Review, 42(3), 355-373. doi.org/10.1007/s11007-009-9113-1
14. Kalay, T. (2023). Yin-Yang Felsefesinin Mekân Tasarımına Etkisi ve Örnekler Üzerinden Analizi. Journal of Interior Design and Academy, 3(2), 249-268.
15. Kalay, T., Yalçın, Ç., Kavut, İ. E. (2023). ‘Pandemi’ Kavramının Konut ve Kurgusal Mekan Tasarımları Üzerindeki Etkisi. Uluslararası İnsan ve Sanat Araştırmaları Dergisi, 8 (2), 114-128. doi.org/10.5281/zenodo.8025573
16. Kıyıcı, G. (2016). Ev Mekânı ve Sınırlarının Anlamları Üzerine. İç ve Dış Arasındaki Çeper Temalı Ulusal Mekân Tasarımı Sempozyumu Bildiri Kitabı, 49-60.
17. Landau, E. G. (2005). The Pollock-Krasner House and Study Center. American Art, 19(1), 28-31. https://doi.org/10.1086/429967
18. Lawrence, R. J. (1987). What makes a house a home?. Environment and Behavior, 19(2), 154-168. doi.org/10.1177/0013916587192004
19. Merleau-Ponty, M. (1996). Phenomenology of perception. Aykut Derman (Çev.). İstanbul: Kesit Yayıncılık.
20. Milan, G. L. (2023). The architecture of the (post) studio: Jackson Pollock's barn and Andy Warhol's Silver Factory. Frontiers of Architectural Research, 12(2), 266-276. doi.org/10.1016/j.foar.2022.11.001
21. Rado, Ş. (1970). Hayat Büyük Türk Sözlüğü, İstanbul: Hayat Yayınları.
22. Rowles, G. D. (2006). Commentary: A House Is Not A Home: But Can It Become One?. In The Many Faces Of Health, Competence And Well-Being In Old Age: Integrating Epidemiological, Psychological And Social Perspectives, Wahl, H. W., Brenner, H., Mollenkopf, H., Rothenbacher, D., & Rott, C. (Eds.), (pp. 25-32). Dordrecht: Springer Netherlands.
23. Rykwert, J. (1991). House and Home. Social research, 51-62. https://www.jstor.org/stable/40970630
24. Sadala, M. L. A., & Adorno, R. D. C. F. (2002). Phenomenology As A Method To Investigate The Experience Lived: A Perspective From Husserl and Merleau Ponty's Thought. Journal of advanced nursing, 37(3), 282-293. doi.org/10.1046/j.1365-2648.2002.02071.x
25. Wasserman, A. (2015). Judd’s Space: A Marginal Absence in the Fight for SoHo Housing. Visual Resources, 31(3–4), 155–176. https://doi.org/10.1080/01973762.2015.1083676
26. URL-1: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:House_and_Buggy,_Real_Photo_Postcard,_Takoma_Park,_Maryland,_Circa_1908_(44533946801).jpg Erişim tarihi: 13/07/2023, saat:12:43.
27. URL-2: https://www.homesandstudios.art/explore/pollock-krasner-house Erişim tarihi: 21/07/2023, saat:16:40.
28. URL-3: https://www.stonybrook.edu/commcms/pkhouse/housestudio.php Erişim tarihi: 22/07/2023, saat:11:17.
29. URL-4: https://housecrazysarah.life/georgia-okeeffes-new-mexico-home-studio/ Erişim tarihi: 22/07/2023, saat:12:57.
30. URL-5: https://www.artsy.net/artwork/georgia-okeeffe-black-mesa-landscape-new-mexico-slash-out-back-of-maries-ii Erişim tarihi: 22/07/2023, saat:13:27.
31. URL-6: https://almostmakesperfect.com/new-mexico/ Erişim tarihi: 22/07/2023, saat:13:53.
32. URL-7: https://www.museofridakahlo.org.mx/museo/?lang=en Erişim tarihi: 24/07/2023, saat:12:07.
33. URL-8: https://www.thenotsoinnocentsabroad.com/blog/la-casa-azul-the-frida-kahlo-museum-in-mexico-city Erişim tarihi: 22/07/2023, saat:12:58.
34. URL-9: https://www.karmatrails.com/holiday/frida-kahlo-museum-tour/ Erişim tarihi: 22/07/2023, saat:15:19.
35. URL-10: https://www.artforum.com/events/the-judd-foundations-101-spring-street-197491/ Erişim tarihi: 25/07/2023, saat:20:53.
36. URL-11 https://www.salonemilano.it/en/articles/judd-house-quest-emptiness-takes-lower-manhattan Erişim tarihi: 27/07/2023, saat:20:50.
37. URL-12 https://www.salonemilano.it/en/articles/judd-house-quest-emptiness-takes-lower-manhattan Erişim tarihi: 27/07/2023, saat:21.00.
38. URL-13 http://urbanomnibus.net/2013/06/living-lofts-the-evolution-of-the-cast-iron-district Erişim tarihi: 19/07/2023, saat:10:48.
39. URL-14 https://www.wallpaper.com/art/donald-judds-home-and-studio-new-york Erişim tarihi: 19/07/2023, saat:10:45.